Türkiye’de asgari ücret ve buna yakın seviyelerde gelir elde eden milyonlarca çalışan bulunurken, ücretlerin bölge ve sektöre göre farklılaştırılabileceği yönündeki iddialar çalışma hayatının en önemli gündem başlıklarından biri haline geldi. Sendikalar, böyle bir sistemin hayata geçirilmesinin hem Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olacağını hem de ekonomik dengeleri olumsuz etkileyeceğini dile getiriyor.
SENDİKALARDAN PEŞ PEŞE TEPKİ
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, asgari ücretin ülke genelinde uygulanması gereken en düşük ücret olduğunu belirterek bölgesel farklılık oluşturulmasına karşı çıktı.
Çerkezoğlu, asgari ücretin zaten Türkiye’de ortalama ücret haline geldiğini belirterek, milyonlarca çalışanın bu seviyede ya da buna yakın maaşlarla yaşamını sürdürdüğünü ifade etti. Asıl sorunun ücretlerin bölgelere göre değişmemesi değil, mevcut asgari ücretin çalışanların geçimini sağlamaya yetmemesi olduğunu vurgulayan Çerkezoğlu, farklı bölgelerde daha düşük ücret uygulanmasının yoksulluğu artırabileceğini söyledi.
Düşük ücret politikalarının bölgeler arasında rekabete dönüşebileceğini belirten Çerkezoğlu, bunun zamanla tüm bölgelerde ücretlerin aşağı yönlü baskılanmasına neden olabileceği görüşünü dile getirdi.
“DAHA FAZLA SÖMÜRÜYE YOL AÇABİLİR”
Birleşik Metal-İş Genel Başkanı Özkan Atar da bölgesel asgari ücret modeline karşı olduklarını açıkladı.
Atar, en düşük yasal ücretin bölgelere göre farklı belirlenmesinin işverenleri daha düşük ücret uygulanan illere yönlendirebileceğini, bunun da çalışanlar arasında eşitsizliği artırabileceğini ifade etti. Mevcut asgari ücretin dahi yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını belirten Atar, ücretlerin daha da aşağı çekilmesini doğru bulmadıklarını söyledi.
TÜRKİYE’DE DAHA ÖNCE UYGULANMIŞTI
Bölgesel asgari ücret uygulaması Türkiye için yeni bir model değil. Uygulama, 1951 ile 1974 yılları arasında yürürlükte kaldı. Bu dönemde özellikle ekonomik olarak daha az gelişmiş bölgelerde ücretlerin düşük seviyelerde kalmasına neden olduğu yönünde değerlendirmeler yapıldı.
1974 yılında dönemin hükümeti tarafından uygulamaya son verilerek ülke genelinde tek tip ulusal asgari ücret sistemine geçildi. O tarihten bu yana Türkiye’de tüm çalışanlar için tek bir asgari ücret uygulanıyor.
DÜNYADA ÖRNEKLERİ BULUNUYOR
Bölgesel asgari ücret sistemi bazı ülkelerde uygulanmaya devam ediyor. ABD, Kanada, Çin ve Hindistan gibi ülkelerde eyalet, bölge veya yerel yönetimlere göre farklı asgari ücret seviyeleri belirlenebiliyor. Buna karşılık Avrupa Birliği ülkelerinin büyük bölümünde ulusal düzeyde tek bir asgari ücret sistemi uygulanıyor.
Bölgesel ve sektörel asgari ücret modeline ilişkin resmi bir düzenleme henüz açıklanmış değil. Ancak konuyla ilgili iddialar, iş dünyası ve sendikalar arasında yeni bir tartışma başlatmış durumda. Olası bir düzenleme hayata geçirilmeden önce yapılacak resmi açıklamalar ve izlenecek yol haritası, çalışma hayatının geleceği açısından yakından takip ediliyor.
