Kiralık veya satılık ev arayan vatandaşlardan bazı emlakçıların ev gösterme karşılığında ücret talep etmesi tartışma yarattı. Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, geçmişte uygulanan yer gösterme bedelinin yeniden gündeme gelmesine tepki göstererek vatandaşlara uyarıda bulundu. Araç, böyle bir taleple karşılaşanların ödeme yapmaması ve ilgili kurumlara şikâyette bulunması gerektiğini söyledi.
Ev Görmek İsteyen Vatandaşlardan Ücret İsteniyor
Kiralık ya da satılık konut arayışında olan vatandaşların karşısına bu kez farklı bir masraf çıkmaya başladı. Bazı emlakçıların, müşterilerine ev gösterirken yer gösterme ücreti talep ettiği yönündeki iddialar tartışma yarattı. Özellikle konut fiyatlarının ve kiraların yüksek olduğu bir dönemde gündeme gelen bu uygulama, ev arayanların tepkisini çekti.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, yer gösterme bedelinin yeni bir uygulama olmadığını, geçmişte kullanıldığını ancak daha sonra sektörden kaldırıldığını anlattı. Araç, vatandaşların böyle bir ücretle karşılaşmaları durumunda ödeme yapmamaları gerektiğini belirterek şikâyet çağrısında bulundu.
'40 Yıl Önce Bu Ücret Alınıyordu'
TGRT Haber yayınında konuşan Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, yer gösterme ücretinin yaklaşık 40 yıl önce emlak sektöründe uygulandığını söyledi. O dönemde emlak firmalarının sayısının bugüne kıyasla oldukça az olduğunu belirten Araç, söz konusu bedelin tellaliye ya da yer gösterme ücreti adıyla alındığını ifade etti.
Geçmişte emlakçılar için tellal ve simsar gibi ifadelerin de kullanıldığını hatırlatan Araç, sektöre başladığı dönemde bu uygulamanın artık sona erdiğini dile getirdi. Kendisine anlatılanlara göre, çok sayıda ev gezmek isteyen kişilerin oluşturduğu yoğunluk nedeniyle böyle bir ücret uygulamasına başvuruluyordu.
Ancak Araç, günümüzde yeniden gündeme gelen bu yöntemin hem gereksiz hem de haksız olduğunu savundu. Uygulamanın geçmişte kaldığını vurgulayan Araç, yer gösterme bedelinin daha sonra yasaklandığını ve emlak odalarının da bu konuda düzenlemeye gittiğini belirtti.
'Ödeme Yapmayın' Uyarısı
Yer gösterme ücreti tartışmalarına tepki gösteren Araç, ev arayan vatandaşların zaten ciddi bir bütçe ayırmak zorunda kaldığına dikkat çekti. Kiralık veya satılık bir konuta ulaşmanın giderek zorlaştığını belirten Araç, ev görmek isteyen kişilerden ayrıca ücret talep edilmesini doğru bulmadığını söyledi.
Böyle bir bedelin vatandaşlara ek yük getirdiğini ifade eden Araç, yer gösterme ücreti istenmesi halinde ödeme yapılmaması gerektiğini dile getirdi. Vatandaşların karşılaştıkları durumu ilgili Emlakçılar Odasına veya Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne (CİMER) bildirebileceğini kaydetti.
Araç, yer gösterme ücreti uygulamasının hukuki bir dayanağı bulunmadığını savunarak bu tür taleplerin yeniden yaygınlaşmasının sektörde üzüntü yarattığını belirtti.
Arsa Göstermek İçin de Yol Masrafı İsteniyor
Araç, yer gösterme ücreti tartışmasının yalnızca konutlarla sınırlı olmadığını da anlattı. Birkaç ay önce özellikle şehir dışında bulunan arsaları müşterilerine gösteren bazı emlak firmalarının yol masrafı adı altında para istediğini duyduğunu belirten Araç, bu uygulamaya da karşı çıktı.
Arsa gezdirme sırasında ulaşım giderlerinin gerekçe gösterilerek müşteriden ayrıca ücret talep edilmesini doğru bulmadığını ifade eden Araç, emlakçıların yaptıkları işin karşılığında elde edecekleri kazancı mevzuata uygun şekilde almaları gerektiğini söyledi.
Araç'a göre, henüz hizmetin başında müşteriden ek bir bedel talep edilmesi hem hukuki açıdan sorunlu hem de vatandaşın içinde bulunduğu ekonomik koşullar düşünüldüğünde hakkaniyete uygun değil.
'Masraflarımız Var' Savunmasına Tepki Gösterdi
Bazı emlakçıların yer gösterme ücreti talebini ofis giderleri, personel maaşları ve ulaşım masraflarıyla açıklamasına da değinen Araç, sektörün kendine özgü çalışma koşulları bulunduğunu hatırlattı. Emlak ofislerinin kira, personel ve diğer işletme giderlerini karşılamak zorunda olduğunu kabul eden Araç, ancak bu maliyetlerin müşterilere her durumda ayrı bir ücret olarak yansıtılamayacağını savundu.
Emlakçılığın emek ve sabır gerektiren bir meslek olduğunu belirten Araç, sektöre giren kişilerin kazançlarının düzenli olmayabileceğini bilerek hareket etmesi gerektiğini ifade etti. Bazı dönemlerde uzun süre satış veya kiralama yapılamazken, tek bir işlemin önemli bir gelir sağlayabildiğini söyledi.
Araç, bu nedenle mesleğin getirdiği giderlerin ve çalışma şartlarının önceden hesaba katılması gerektiğine dikkat çekti.
52 Kez Ev Gösterdi, Sonunda Kiralama Gerçekleşti
Emlak sektöründe harcanan emeğe ilişkin kendi deneyiminden de örnek veren Şenay Araç, Ramazan ayında kiralık bir daire için yoğun bir çalışma yürüttüklerini anlattı.
Söz konusu 2+1 dairenin kiralanması için tam 52 kez ev gösterimi yaptıklarını belirten Araç, tüm bu çabanın sonunda kiralama işleminin gerçekleştiğini söyledi. Yapılan çalışmanın karşılığının da işlem tamamlandıktan sonra ilgili taraftan alındığını ifade etti.
Araç, bu örneğin emlakçılığın sabır isteyen bir iş olduğunu gösterdiğini belirterek her ev gösteriminin mutlaka satış ya da kiralamayla sonuçlanmadığını vurguladı. Sektörde bazı günlerin yoğun, bazı ayların ise daha kazançlı geçebildiğini dile getiren Araç, emlakçıların bu belirsizliği mesleğin doğal bir parçası olarak kabul etmesi gerektiğini kaydetti.
Ev ve arsa arayan vatandaşlardan yer gösterme ya da yol masrafı adı altında ücret istenmesi, emlak sektöründeki hizmet bedellerini yeniden tartışmaya açtı. Şenay Araç, emlakçıların işletme giderlerinin bulunduğunu kabul etmekle birlikte bu durumun müşterilerden gelişigüzel ücret talep edilmesine gerekçe oluşturamayacağını belirtti.
