İNSÜLİN DİRENCİ BELİRTİLERİ NELERDİR?
İnsülin direncinin en önemli özelliklerinden biri, her zaman belirgin şikâyetlere yol açmaması. Birçok kişi insülin direncine sahip olduğunu rutin kan tahlilleri veya sağlık kontrolleri sırasında öğrenebiliyor.
Bununla birlikte bazı kişilerde aşağıdaki belirtiler görülebiliyor:
Sürekli açlık hissi: Yemek yenmesine rağmen kısa süre sonra yeniden acıkma görülebiliyor.
Tatlı ve karbonhidrat isteği: Özellikle şekerli ve karbonhidrat ağırlıklı yiyeceklere karşı yoğun istek oluşabiliyor.
Kilo vermekte zorlanma: Özellikle karın çevresinde yağlanma ve kilo kontrolünde güçlük yaşanabiliyor.
Yemek sonrası halsizlik: Öğünlerden sonra yorgunluk ve uyku hali hissedilebiliyor.
Konsantrasyon güçlüğü: Bazı kişilerde dikkat toplama ve zihinsel performansla ilgili şikâyetler görülebiliyor.
Bel çevresinde genişleme: Karın bölgesinde yağlanmanın artması insülin direnci açısından önemli bir risk göstergesi olabiliyor.
Ciltte koyulaşma: Özellikle boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerinde koyu renkli, kadifemsi cilt kalınlaşması görülebiliyor. Bu durum akantozis nigrikans olarak adlandırılıyor.
KİMLER İNSÜLİN DİRENCİ AÇISINDAN RİSK ALTINDA?
İnsülin direnci herkeste gelişebilse de bazı kişilerde görülme ihtimali daha yüksek olabiliyor.
Özellikle şu grupların dikkatli olması gerekiyor:
1. Fazla kilolu ve obezite sorunu yaşayanlar
2. Ailesinde diyabet öyküsü bulunanlar
3. Hareketsiz yaşam sürenler
4. Polikistik over sendromu (PKOS) bulunan kadınlar
5. İlerleyen yaş grubundakiler
6. Gebelik şekeri öyküsü bulunan kadınlar
7. Uyku apnesi ve karaciğer yağlanması bulunanlar.
İNSÜLİN DİRENCİ NASIL ANLAŞILIR? HANGİ TESTLER YAPILIR?
İnsülin direncini yalnızca kişinin şikâyetlerine bakarak belirlemek mümkün değil. Tanı ve değerlendirme için doktor tarafından kişinin sağlık geçmişi, kilosu, bel çevresi ve diğer risk faktörleri inceleniyor.
Gerekli görüldüğünde şu testlerden yararlanılabiliyor:
Açlık kan şekeri
HbA1c (üç aylık ortalama kan şekeri)
Açlık insülin düzeyi
Gerekli durumlarda şeker yükleme testi
Kolesterol ve trigliserit ölçümleri
İNSÜLİN DİRENCİNİ AZALTMAK İÇİN NELER YAPILMALI?
Düzenli yürüyüş ve fiziksel aktivite yapmak.
Şekerli içecekleri ve aşırı işlenmiş gıdaları sınırlandırmak.
Sebze, baklagil, tam tahıl ve lif açısından zengin besinlere ağırlık vermek.
Dengeli protein ve sağlıklı yağ kaynaklarını tercih etmek.
Fazla kilo varsa sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde kilo vermek.
Uyku düzenini korumak.
Uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınmak.
Sigara kullanımından uzak durmak.
Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapmak, metabolik sağlık açısından önerilen hedefler arasında yer alıyor. Beslenme ve egzersiz planının kişinin sağlık durumuna uygun hazırlanması gerekiyor.
