Üniversitenin Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü, mikroplastik maruziyetinin çocukluk çağı obezitesiyle ilişkisini araştıracak MP-OBESITY projesinin Türkiye ayağında görev alacak. Toplam bütçesi 1,3 milyon avroyu aşan ve üç yıl sürmesi planlanan proje, altı üniversitenin ortaklığıyla gerçekleştirilecek. Araştırma, Avrupa Birliği Ufuk Avrupa Programı ile ortak finanse edilen ERA4Health Ortaklığı'nın Prevent-OO çağrısı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
ÇOCUKLARIN KAN VE DIŞKI ÖRNEKLERİNDE MİKROPLASTİK ARANACAK
Projenin koordinatörlüğünü Nuh Naci Yazgan Üniversitesi'nde geçmiş dönem öğretim üyesi Doç. Dr. Neşe Kaya üstlenirken, proje yürütücülüğünü Erciyes Üniversitesi öğretim üyesi Doç.Dr. Hamdi Mıhçıokur üstleniyor.
Projenin en dikkat çekici aşamalarından birini çocuklardan alınacak biyolojik örneklerin incelenmesi oluşturacak. Türkiye, Almanya ve Yunanistan'da obezitesi bulunan ve bulunmayan çocuklardan kan ve dışkı örnekleri alınacak. Bu örneklerde mikroplastik düzeyleri araştırılacak ve elde edilen sonuçlar çocukların sağlık göstergeleriyle karşılaştırılacak.
Araştırma kapsamında mikroplastik maruziyetinin obezite durumu, metabolik sağlık göstergeleri ve bunlarla ilişkili biyolojik süreçlerle bağlantısı değerlendirilecek. Böylece çocukların mikroplastiklere maruz kalma düzeyleri ile vücutlarındaki metabolik değişimler arasında olası bir ilişki bulunup bulunmadığı bilimsel yöntemlerle incelenecek. Çalışmada yalnızca çocukların biyolojik örnekleri değil, beslenme alışkanlıkları ve fiziksel ölçümleri de dikkate alınacak. Bu sayede çevresel maruziyet ile beslenme düzeni ve çocukluk çağı obezitesi arasındaki olası bağlantıların daha kapsamlı değerlendirilmesi amaçlanıyor.
KAYSERİ'DEKİ İKİ ÜNİVERSİTE ORTAK ÇALIŞACAK
Projenin Türkiye ayağında Erciyes Üniversitesi (ERÜ) ile Nuh Naci Yazgan Üniversitesi araştırma ekibi birlikte görev üstlenecek. Kayseri'de gerçekleştirilecek çalışmalarda obezitesi olan ve olmayan çocukların besin tüketimleri, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümleri değerlendirilecek. Ayrıca araştırmada kullanılacak örneklerin toplanması süreci de Türkiye ekibinin sorumlulukları arasında bulunacak.
Üniversitenin proje ekibinde Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Neriman İnanç, Araştırma Görevlisi Gamze Kendirli ve doktora programı öğrencisi Uzman Diyetisyen Aslıhan Beşparmak yer alıyor.
AVRUPA'DAN ALTI ÜNİVERSİTE AYNI PROJEDE BULUŞTU
MP-OBESITY projesi, farklı ülkelerden bilim insanlarını aynı araştırma çatısı altında bir araya getiriyor. Projenin ortakları arasında Almanya'dan Heidelberg Üniversitesi Mannheim Tıp Fakültesi, İspanya'dan Rovira i Virgili Üniversitesi, Yunanistan'dan Selanik Aristoteles Üniversitesi, Hollanda'dan Groningen Üniversitesi, Türkiye'den Erciyes Üniversitesi ve Nuh Naci Yazgan Üniversitesi bulunuyor. Ülkelerin araştırma ekipleri, mikroplastiklerin çocuk sağlığı üzerindeki etkilerini farklı yöntemlerle inceleyecek. Türkiye, Almanya ve Yunanistan'da çocuklardan alınan örnekler üzerinden mikroplastik düzeyleri araştırılırken diğer ülkelerde laboratuvar ve deneysel çalışmalar yürütülecek.
İspanya'daki araştırma ekibi, insan organ ve dokularının çalışma sistemini laboratuvar ortamında taklit eden çok organlı çip (multi-organ-on-a-chip) teknolojisini kullanacak. Bu sistemlerle mikroplastiklerin kısa süreli hücresel ve metabolik etkileri incelenecek. Hollanda'daki ekip ise laboratuvar çalışmaları ve hayvan modellerinden yararlanarak büyüme ve gelişme döneminde mikroplastik maruziyetinin uzun vadeli etkilerini araştıracak. Bu kapsamda obezite, metabolik sağlık ve yeme davranışları üzerindeki olası değişimler değerlendirilecek.
MİKROPLASTİKLERİN ÇOCUK SAĞLIĞINA ETKİSİ ARAŞTIRILACAK
MP-OBESITY projesi mikroplastik maruziyetini çocukluk çağı obezitesi çerçevesinde ele alarak bu alandaki bilgi eksikliğinin giderilmesini amaçlıyor. Araştırmanın, mikroplastiklerin doğrudan obeziteye neden olduğunu varsaymak yerine olası ilişkileri ve bu ilişkilerin altında bulunabilecek biyolojik mekanizmaları incelemesi planlanıyor.
Üç yıl sürmesi öngörülen çok merkezli ve disiplinler arası çalışmadan elde edilecek sonuçların, çocukluk çağı obezitesinin çevresel risk faktörlerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor. Kayseri'deki iki üniversitenin de yer aldığı uluslararası proje, kentin bilimsel araştırma alanındaki iş birliklerine katkı sunarken çocuk sağlığı ve çevresel maruziyet konusunda yeni veriler ortaya koymayı hedefliyor.
