Küresel enerji piyasalarında kömür fiyatları son yılların en dikkat çekici yükselişlerinden birini yaşıyor. Elektrik üretiminde kritik bir kaynak olmaya devam eden kömür, arz tarafındaki sıkışıklık ve yaz aylarının yaklaşmasıyla birlikte yeniden yatırımcıların ve enerji şirketlerinin odağına yerleşti. Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür fiyatları ton başına 152,25 dolara çıkarak son 2,5 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
YAZ AYLARI ÖNCESİ ENERJİ TALEBİ GÜÇLENİYOR
Uzmanlar, fiyatlardaki yükselişin arkasında birden fazla neden bulunduğunu belirtiyor. Bunların başında dünyanın en büyük kömür ihracatçılarından biri olan Endonezya’nın uygulamaya koyduğu yeni ihracat düzenlemeleri geliyor. Yeni kurallar nedeniyle sevkiyat süreçlerinde yaşanan gecikmeler, küresel piyasada arz endişelerini artırırken fiyatların yukarı yönlü hareketini destekliyor.
Diğer taraftan Kuzeydoğu Asya’da sıcaklıkların yükselmeye başlaması enerji talebini artırıyor. Özellikle Çin başta olmak üzere bölgedeki büyük ekonomilerde klima kullanımının artmasıyla elektrik tüketiminin yaz döneminde daha da yükselmesi bekleniyor. Bu durum, elektrik üretiminde kullanılan kömüre olan talebin güçlenmesine neden oluyor.
AVRUPA KÖMÜR PİYASASINDA DA SERT YÜKSELİŞ
Yükseliş yalnızca Asya ile sınırlı kalmadı. Avrupa’nın önemli göstergelerinden biri kabul edilen API2 Rotterdam kömürü vadeli işlemleri de son haftalarda dikkat çekici bir performans sergiledi. Mayıs ayında ton başına 112 dolar seviyelerinde bulunan kontratlar, bugün itibarıyla 137,30 dolar seviyesine yükseldi.
Avrupa piyasalarında gözlenen bu artış, enerji maliyetleri üzerindeki baskının devam ettiğine işaret ederken, sanayi kuruluşlarının yakıt tercihlerini yeniden gözden geçirmesine neden oluyor.
DOĞAL GAZDAKİ MALİYET ARTIŞI KÖMÜRE YÖNELİMİ HIZLANDIRIYOR
Enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler kömür fiyatlarını destekleyen bir diğer unsur olarak öne çıkıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde artan nakliye riskleri, doğal gazın taşınma maliyetlerini yükseltirken elektrik üretiminde kullanılan gazın maliyet avantajını azaltıyor.
Doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş karşısında bazı enerji üreticileri ve enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren sanayi kuruluşları daha hızlı ve erişilebilir bir alternatif olarak kömüre yöneliyor. Bu eğilim de küresel kömür talebinin güçlü kalmasına katkı sağlıyor.
ENERJİ PİYASALARI KÖMÜRÜN SEYRİNİ YAKINDAN İZLİYOR
Küresel enerji piyasalarında önümüzdeki dönemde kömür fiyatlarının seyrini arz koşulları, yaz aylarında gerçekleşecek elektrik tüketimi ve doğal gaz piyasasındaki gelişmeler belirleyecek. Endonezya kaynaklı arz sorunlarının sürmesi ve Asya’da beklenen yüksek enerji talebinin gerçekleşmesi halinde kömür fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketin bir süre daha devam edebileceği değerlendiriliyor.
Enerji uzmanları ise fiyatlardaki yükselişin hem elektrik üretim maliyetleri hem de sanayi sektörünün enerji giderleri açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişme olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle kömür piyasasında yaşanan hareketlilik, yalnızca enerji şirketlerini değil küresel ekonominin birçok alanını doğrudan ilgilendiriyor.
