İstanbul’da etkili olan şiddetli sağanağın yol açtığı sel felaketinin ardından meteoroloji ve afet yönetimi uzmanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, önümüzdeki günlerde beklenen yağış ve kuvvetli rüzgâra karşı yaptığı paylaşımla uyarılarda bulundu. Kadıoğlu, özellikle 17 Ekim Cumartesi günü kent genelinde etkili olması beklenen yağışa dikkat çekerek alt geçitler, bodrum katlar ve dere yatakları çevresinde ciddi riskler bulunduğunu vurguladı.
İstanbul’da şiddetli sağanağın neden olduğu sel felaketinin ardından gözler, önümüzdeki günlerdeki hava koşullarına çevrildi. Meteoroloji ve afet yönetimi uzmanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, 15-17 Ekim tarihleri arasında etkili olması beklenen yağış ve kuvvetli rüzgâra ilişkin değerlendirmelerde bulunarak vatandaşları ve yöneticileri uyardı.
Kadıoğlu’nun paylaştığı tahminlere göre, bugün öğleden sonra yağışın kısa süreliğine etkisini kaybetmesi beklenirken rüzgârın oluşturabileceği tehlikeler ön plana çıkıyor. Cuma günü yeniden başlaması beklenen yağışın cumartesi günü şehir geneline yayılacağı öngörülüyor. Uzman isim, özellikle zeminin önceki yağışlar nedeniyle suya doymuş olmasının yeni yağışlarla birlikte riskleri artırabileceğine dikkat çekti.
İstanbul’da Bugün Yağış Durulacak, Rüzgâr Tehlikesi Sürecek
15 Ekim Perşembe günü saat 15.00 ile 18.00 arasında yağışın kesilmesi bekleniyor. Ancak bu durum, risklerin sona erdiği anlamına gelmiyor. Kadıoğlu’nun değerlendirmesine göre, özellikle İstanbul’un kuzey kesimleri ile Karadeniz kıyısında poyrazın hamleleri saatte 60-75 kilometreye, yer yer ise 85 kilometreye ulaşabilir.
Şiddetli rüzgârın, yağış nedeniyle yumuşayan toprakta ağaçların devrilmesine yol açabileceğini belirten uzman isim, vatandaşların araçlarını ağaçların altına park etmemesi gerektiğini vurguladı.
Kıyı kesimlerinde de tedbirli olunması gerektiğine işaret eden Kadıoğlu, Kilyos ile Şile arasındaki sahil yollarında, mendireklerde ve olta balıkçılığı yapılan noktalarda bulunulmaması konusunda uyarıda bulundu. Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nde ise özellikle tenteli ağır vasıta sürücüleri, römorklu araçlar ve motosiklet kullanıcılarının kuvvetli rüzgâra karşı dikkatli olması gerektiğini belirtti. Vinç faaliyetleri ile yüksekte yürütülen çalışmaların da rüzgâr zayıflayana kadar durdurulması gerektiğini ifade etti.
Cuma Günü Yağış Yeniden Başlayacak
16 Ekim Cuma günü İstanbul’da beklenen yağışın, önceki tahminlere kıyasla daha etkili olabileceği değerlendiriliyor. Yağışın sabah saatlerinde Arnavutköy, Çatalca ve Başakşehir çevresinde başlaması, öğleden sonra ise kentin diğer kesimlerine yayılması bekleniyor.
Kadıoğlu’nun paylaştığı tahminlere göre, İstanbul’un kuzeybatısında yağış miktarının 10 milimetreyi aşma olasılığı yaklaşık yüzde 50 seviyesinde bulunuyor.
Uzman isim, mevcut tahminlerin İstanbul genelinde okulların topluca tatil edilmesini gerektirecek bir tablo ortaya koymadığını belirterek hasar gören okulların ise ayrı ayrı değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda eğitime kapatılması gerektiğini kaydetti.
Asıl Risk Cumartesi Günü
Kadıoğlu’nun en fazla dikkat çektiği gün ise 17 Ekim Cumartesi oldu. Tahminlere göre yağışın cumartesi günü İstanbul genelinde etkili olması bekleniyor. Önceki iki gecede toprağın suya doymuş olması, yeni yağışın etkilerini artırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
İstanbul’un kuzeybatısında yağış miktarının 20 milimetreyi aşma olasılığının yüzde 45 ile yüzde 61 arasında olduğu belirtiliyor. Bu nedenle açık havada etkinlik düzenlemeyi planlayanların, pikniğe gideceklerin ve dere kenarlarında vakit geçirmeyi düşünenlerin hava tahminlerini yakından takip etmesi gerekiyor.
Kadıoğlu, özellikle açık hava düğünü, piknik ve benzeri organizasyonlarla ilgili kararların cuma günü saat 17.00’den önce güncellenen tahminler dikkate alınarak verilmesini önerdi.
Sel Riskine Karşı Hazırlık İçin Kritik Zaman Aralığı
Uzman isme göre, 15 Ekim Perşembe akşamından cuma öğle saatlerine kadar olan dönem, cumartesi günü beklenen yağış öncesinde hazırlık yapılabilecek en uygun zaman aralığı olarak öne çıkıyor.
Bu süreçte yağmur suyu mazgallarının ve dere ağızlarının temizlenmesi, alt geçitlerdeki tahliye pompalarının kontrol edilmesi, bodrum katlarla otoparklarda su baskınına karşı gerekli tedbirlerin alınması önem taşıyor.
Kadıoğlu, uyarıların bir süreliğine sona ermesinin tehlikenin tamamen geçtiği şeklinde yorumlanmaması gerektiğini belirtiyor. Hava koşulları değiştikçe risklerin de değişebileceğine işaret eden uzman isim, hazırlıkların son ana bırakılmaması gerektiğini vurguluyor.
Su Basan Bodrumlarda Elektrik Tehlikesine Dikkat
Sel felaketlerinde yalnızca suyun yükselmesi değil, elektrikle temas riski de ciddi tehlike oluşturuyor. Kadıoğlu, su basmış bodrum ve zemin katlarda elektrik panolarının teknik ekip tarafından kontrol edilmeden açılmaması gerektiğini belirtti.
Elektrik panosuna ulaşmak için suyun içine girilmemesi gerektiğini vurgulayan uzman isim, böyle bir durumla karşılaşanların güvenli bir alana çıkarak 112 Acil Çağrı Merkezi’ni aramasını önerdi.
Çocukların su birikintilerine girmemesi de alınması gereken önlemler arasında yer alıyor. Akan suyun derinliği az görünse bile ciddi bir sürüklenme tehlikesi yaratabileceğine dikkat çeken Kadıoğlu, yaklaşık 15 santimetre derinliğindeki akıntının bir yetişkini, 30 santimetre derinliğindeki suyun ise bir otomobili sürükleyebileceği uyarısında bulundu.
Yöneticilere Taşkın Uyarısı: Yeni Yapılaşma Su Riskini Artırmamalı
Kadıoğlu, sel riskinin azaltılması için yalnızca yağış sırasında alınan tedbirlerin yeterli olmadığını, şehir planlaması ve yapılaşma kararlarının da belirleyici olduğunu vurguladı.
Marmara Belediyeler Birliği tarafından 2019 yılında yayımlanan Kent Selleri Yönetim ve Kontrol Rehberi adlı kitabında yerel yöneticilere yönelik uygulanabilir bir ilke önerdiğini hatırlatan uzman isim, bir havzada gerçekleştirilen hiçbir inşaatın 100 yılda bir görülebilecek taşkının su seviyesini yükseltmemesi gerektiğini ifade etti.
Bu yaklaşım doğrultusunda yeni bir bina, otopark veya yol yapılırken yağmur suyunun nasıl yönetileceğinin de planlanması gerekiyor. Yapılaşmayla kaplanan alanlara düşen yağmur suyunun mümkün olduğunca ilgili parselde tutulması ya da suyun toprağa sızmasını sağlayacak uygulamalara yer verilmesi önem taşıyor.
Betonlaşmanın arttığı bölgelerde suyun doğal yollarla toprağa ulaşmasının zorlaşması, yağışın yüzeyde birikmesine ve farklı noktalarda su baskınlarının oluşmasına zemin hazırlayabiliyor. Bu nedenle yağmur suyu yönetiminin imar ve altyapı planlamasının bir parçası olması gerekiyor.
