Nevşehir’in Ürgüp ilçesinde geleneksel yöntemlerle yetiştirilen Bitirgen Kayısısı, uluslararası Slow Food hareketinin Ark of Taste (Lezzet Sandığı) listesine dahil edildi. Bu gelişmeyle TR71 Bölgesi’nden uluslararası listeye giren yöresel ürün sayısı 19’a yükseldi.
Bitirgen Kayısısı Kendine Özgü Özellikleriyle Öne Çıkıyor
Nevşehir’in Ürgüp ilçesinde yetiştirilen Bitirgen Kayısısı, Ahiler Kalkınma Ajansının (AHİKA) başvurusu sonucunda uluslararası Slow Food hareketinin Ark of Taste (Lezzet Sandığı) listesine dahil edildi. Böylece TR71 Bölgesi’nden listeye giren yöresel ürün sayısı 19’a yükseldi.
Kapadokya’nın kendine özgü iklim ve toprak şartlarında yetişen Bitirgen Kayısısı, kendine has tatlı aroması, yoğun ve lifli dokusu ile geleneksel kurutma yöntemiyle öne çıkıyor. Çekirdekleri çıkarılmadan bütün hâlde kurutulmasıyla diğer kayısı çeşitlerinden ayrılan Bitirgen Kayısısı, Nevşehir’in gastronomi kültüründe de önemli bir yere sahip.
Nevşehir Mutfağının Geleneksel Lezzetlerinde Kullanılıyor
Bitirgen Kayısısı, yörede hazırlanan Bitirgen Kayısı Yahnisi, Kayısı Dolması ve Kuru Kayısı Yağlaması gibi geleneksel yemeklerde kullanılarak bölgenin mutfak kültürünü yaşatıyor.
Kaybolma riski taşıyan yerel ürünlerin korunmasını ve tanıtılmasını amaçlayan Ark of Taste listesi, geleneksel ürünlerin, üretim yöntemlerinin ve yerel gıda çeşitliliğinin gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlıyor.
TR71 Bölgesi'nden Listeye Giren Ürün Sayısı 19 Oldu
AHİKA tarafından 2023 yılından bu yana yürütülen çalışmalar kapsamında TR71 Bölgesi’nden toplam 19 yöresel ürün uluslararası listeye dahil edildi.
Listeye Aksaray’dan Eşmekaya Koyun Yoğurdu, Gelveri Ekmeği, Aksaray Tulum Kebabı ve Gelveri Tava; Kırıkkale’den Kılıçlar Soğanı, Delice Doğal Kaynak Tuzu ve Delice Beyazı Üzümü; Kırşehir’den Cemele Biberi, Kırşehir Çirleme, Kaman Cevizi ve Kırşehir Höşmerim Tatlısı; Nevşehir’den Ayhan Patlıcanı, Nevşehir Simidi, Nevşehir Pelveri ve Bitirgen Kayısısı; Niğde’den ise Darboğaz Kirazı, Bor Söğürmesi, Niğde Dermason Fasulyesi ve Niğde Geven Balı dahil edildi.
Ark of Taste Yerel Gıda Mirasını Korumayı Amaçlıyor
Merkezi İtalya’da bulunan Slow Food Biyoçeşitlilik Vakfı tarafından yönetilen Ark of Taste, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel gıda ürünlerini, yerel tohumları, üretim ve pişirme yöntemlerini korumayı amaçlıyor. Uluslararası liste, aynı zamanda gıda biyoçeşitliliği konusunda farkındalık oluşturulmasına katkı sağlıyor.
Türkiye’den toplam 174 yöresel ürünün yer aldığı Ark of Taste listesine Bitirgen Kayısısı’nın dahil edilmesiyle Nevşehir’in yerel gastronomi değerlerinin uluslararası tanıtımına da katkı sağlandı.
AHİKA'nın Çalışmaları 2027 Yılında da Sürecek
AHİKA’nın, TR71 Bölgesi’nin tarımsal biyoçeşitliliğinin ve gastronomi mirasının korunması, geleneksel üretim bilgisinin gelecek nesillere aktarılması ve yerel ürünlerin uluslararası düzeyde tanıtılması amacıyla yürüttüğü çalışmaların 2027 yılında da devam edeceği bildirildi.
Bitirgen Kayısısı’nın uluslararası Lezzet Sandığı listesine dahil edilmesi, Nevşehir’in geleneksel tarım ve gastronomi değerlerinin tanıtılması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Bölgedeki yerel ürünlerin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için yürütülen çalışmaların önümüzdeki dönemde de sürdürülmesi hedefleniyor.
