DÜNKÜ DÜŞÜŞ YERİNİ YÜKSELİŞE BIRAKTI

Kayseri Sarraflar ve Kuyumcular Derneği’nin sabah saatlerinde yayımladığı fiyat listesi, altın piyasasında yönün yeniden yukarı döndüğünü gösterdi.

Dün 10 bin 300 liradan satılan çeyrek altın bugün 10 bin 350 liraya yükseldi. Yarım altın 20 bin 600 liradan 20 bin 700 liraya, tam altın ise 41 bin 200 liradan 41 bin 400 liraya çıktı.

Artış diğer altın türlerine de yansıdı. Gremse altın 103 bin 500 liraya yükselirken, Ata-Reşat lira 42 bin 150 liradan işlem görmeye başladı. Ata-Reşat Beşli altının satış fiyatı ise 215 bin 350 liraya ulaştı.

GRAM ALTINDA DA YUKARI YÖNLÜ HAREKET

Gram altın tarafında da benzer tablo oluştu.

Has altın 6 bin 117 liradan 6 bin 152 liraya yükselirken, 22 ayar altın 5 bin 875 liradan 5 bin 910 liraya çıktı. 14 ayar altın 4 bin 215 liraya, 8 ayar altın ise 2 bin 650 liraya yükseldi.

Fiyatlardaki değişim yüksek olmasa da neredeyse tüm ürün gruplarında artış yaşanması dikkat çekti.

KAYSERİ’DE GÖZLER KUYUMCU EKRANLARINDA

Altın fiyatları gün içerisinde uluslararası piyasalardaki hareketlilik ve döviz kuruna bağlı olarak yeniden değişebiliyor. Bu nedenle özellikle yatırım amacıyla alım yapacak vatandaşlar ile düğün hazırlığında olanlar, kuyumcuların güncel fiyat ekranlarını yakından takip ediyor.

Sektör temsilcileri, piyasalardaki dalgalanmanın devam edebileceğini belirtirken, alış ve satış işlemlerinde anlık fiyatların esas alındığını hatırlatıyor.

KAYSERİ GÜNCEL ALTIN FİYATLARI

Has Altın: 6.152 TL

22 Ayar: 5.910 T

14 Ayar: 4.215 TL

8 Ayar: 2.650 TL

Çeyrek Altın: alış: 9.850 / satış: 10.350 TL

Yarım Altın: alış: 19.700 / satış: 20.700 TL

Tam Altın: alış: 39.400 / satış: 41.400 TL

Gremse Altın: alış: 98.500 / satış: 103.500 TL

Ata-Reşat Lira: alış: 40.350 / satış:42.150 TL

Ata-Reşat Beşli: alış: 202.250 / satış 215.350 TL

Bellek ve işlem aynı noktada buluşuyor

Yeni geliştirilen çip, 40 nanometrelik üretim teknolojisiyle tasarlandı. Klasik bilgisayar mimarisinden farklı olarak sistem, veriyi depolama ve işleme görevlerini aynı bellek yapısı içerisinde gerçekleştiriyor.

Bu yaklaşım sayesinde işlemci ile bellek arasında sürekli veri aktarımı yapılmasına gerek kalmıyor. Böylece hem gecikme süreleri önemli ölçüde azalıyor hem de enerji verimliliği artarken işlem performansı yükseliyor.

Uzmanlardan dikkat çeken benzetme

Almanya'daki Jülich Araştırma Merkezi'nden uzmanlar, geliştirilen teknolojiyi basit bir örnekle anlattı. Araştırmacılar, sistemi "Sütün fabrikaya taşınması yerine doğrudan çiftlikte işlenmesi" benzetmesiyle açıklayarak veri transferinin ortadan kalkmasının sağladığı hız ve enerji avantajına dikkat çekti.

Nvidia A100'e karşı etkileyici performans

Araştırma ekibi, çipte faz değişimli memristör teknolojisini farklı bir yöntemle kullanarak daha önce dezavantaj olarak görülen iletkenlik değişimlerini hesaplama sürecinin bir parçası haline getirdi.

Yapılan deneylerde sistemin, insan beyninin karmaşık yüzey yapılarını yarım saniyeden daha kısa sürede yeniden oluşturabildiği bildirildi. Araştırma sonuçlarına göre yeni çip, belirli işlem senaryolarında Nvidia A100 grafik işlemcisine kıyasla 50 ila 478 kat arasında daha yüksek performans sunmayı başardı.

Sağlık teknolojilerinde yeni bir dönemin kapısı aralanabilir

Araştırmacılar, geliştirilen nöromorfik çipin yalnızca yapay zekâ sistemlerinde değil, tıp alanında da önemli kullanım potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor. Özellikle gerçek zamanlı veri işleme gerektiren uygulamalarda teknolojinin büyük avantaj sağlayabileceği ifade ediliyor.

Hangi alanlarda kullanılabilir?

Bilim insanlarına göre yeni nesil çipin öne çıkabileceği alanlar şunlar:
• Hastalara özel dijital beyin modellerinin oluşturulması
• Beyin ameliyatlarında gerçek zamanlı sinir haritalama ve navigasyon sistemleri
• Alzheimer ve diğer nörolojik hastalıkların erken teşhis süreçlerinin desteklenmesi
• Beyin-bilgisayar arayüzlerinin geliştirilmesi
• Robotik teknolojiler ve ileri düzey yapay zekâ sistemlerinde daha düşük gecikmeli işlem altyapılarının oluşturulması

Bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı

Science dergisinde yayımlanan araştırma, nöromorfik donanımların geleceği açısından önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, insan beyninin çalışma mantığını donanım seviyesinde taklit edebilen bu tür sistemlerin, önümüzdeki yıllarda hem sağlık teknolojilerinde hem de yapay zekâ altyapılarında köklü değişimlere öncülük edebileceğini ifade ediyor.

Kurallara aykırı hareket eden kişi ve işletmeler hakkında hem içeriklerin durdurulması hem de ihlalin niteliğine göre milyonlarca liraya ulaşan idari para cezaları uygulanabilecek. 2026 yılı için belirlenen ceza tutarları 79 bin 161 liradan başlayıp 31 milyon 808 bin 530 liraya kadar çıkabiliyor.

YAPAY ZEKA İÇERİKLERİNDE AÇIK UYARI ZORUNLULUĞU

Yeni yönetmeliğin en dikkat çeken başlıklarından biri yapay zeka ile hazırlanan içerikler oldu. Bundan sonra gerçek kişiden ayırt edilmesi güç dijital karakterler veya yapay zeka destekli görseller kullanıldığında, içeriğin yapay zekayla üretildiğinin açık şekilde belirtilmesi gerekecek.

Ayrıca gerçek kişilerin dijital kopyalarının, ürünü gerçekten kullanmış veya deneyimlemiş gibi gösterilerek reklamlarda kullanılması yasak kapsamına alındı. Son dönemde kamuoyunda sıkça gündeme gelen sahte ünlü videolarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

GİZLİ REKLAMLARA SIKI DENETİM

Sosyal medya fenomenleri ve içerik üreticilerinin yaptığı reklam paylaşımları da yeni düzenlemenin kapsamına girdi. Bundan böyle ücretli iş birlikleri, hediye ürünler, davetler veya indirim karşılığında hazırlanan paylaşımlarda reklam ilişkisinin açık şekilde belirtilmesi zorunlu olacak.

Paylaşımın reklam niteliği taşıdığına ilişkin bilginin gizlenmesi halinde idari yaptırım uygulanabilecek.

YANILTICI TASARIMLAR DA İNCELEME ALTINDA

Tüketiciyi farkında olmadan belirli işlemlere yönlendiren dijital tasarımlar da denetlenecek. Özellikle üyelik iptalini zorlaştıran sistemler, gerçeği yansıtmayan "son ürün", "son fırsat" gibi sahte aciliyet oluşturan uygulamalar ile tüketiciyi yanıltan ara yüzler inceleme konusu olacak.

Yapılan denetimlerde ihlal tespit edilmesi halinde ilgili içerikler kaldırılabilecek ve para cezası uygulanabilecek.

ÇEVRE DOSTU İDDİALAR BELGELENDİRİLECEK

Yeni düzenleme, çevreci olduğu öne sürülen ürün reklamlarını da kapsıyor. Bundan sonra "çevre dostu", "doğa dostu" veya "sürdürülebilir" gibi ifadeler, bilimsel veri veya yetkili kuruluşlardan alınmış belgelerle desteklenmeden reklamlarda kullanılamayacak.

Böylece tüketicilerin yanıltılmasının ve haksız rekabetin önüne geçilmesi hedefleniyor.

ÇOCUKLARA YÖNELİK REKLAMLARA YENİ SINIRLAR

Çocukların internet kullanım alışkanlıkları üzerinden kişisel verilerinin analiz edilerek onlara özel reklam gösterilmesine yönelik uygulamalar da sınırlandırıldı. Düzenleme ile çocukların dijital ortamda ticari amaçlarla hedeflenmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

MİLYONLARCA LİRALIK CEZA UYGULANABİLECEK

Yeni kuralların uygulanmasını Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu denetleyecek. Kurul, aykırılık tespit etmesi halinde resen inceleme başlatabilecek.

İhlalin niteliğine göre reklamların durdurulması kararı verilebileceği gibi, 2026 yılı tarifesine göre 79 bin 161 liradan 31 milyon 808 bin 530 liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.

Türkiye'de internet kullanıcılarının büyük bölümünün sosyal medya platformlarını aktif olarak kullandığına dikkat çeken Bakanlık, yeni düzenlemeyle dijital ortamda tüketicilerin korunmasını, aldatıcı reklamların azaltılmasını ve sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen usulsüz uygulamaların önüne geçilmesini hedefliyor.

40 YILLIK EFSANE MODERN TEKNOLOJİYLE BULUŞTU

Trozk tarafından geliştirilen Cellular Power Bank, yaklaşık 40 yıl önce teknoloji dünyasında yeni bir dönemin kapısını aralayan efsanevi cep telefonunun görünümünü büyük ölçüde koruyor.

Büyük anteni, fiziksel tuş takımı ve kalın gövdesiyle geçmişi hatırlatan cihaz, sadece tasarımıyla değil, sunduğu teknik özelliklerle de dikkat çekiyor.

İlk bakışta eski bir cep telefonunu andıran ürünün içinde ise tamamen günümüz ihtiyaçlarına yönelik teknolojiler yer alıyor. Şirket, retro tasarımı korurken modern donanımdan taviz vermeyerek nostalji ile teknolojiyi aynı üründe buluşturmayı hedefliyor.

20 BİN MAH BATARYA VE 165W GÜÇ DESTEĞİ

Cihazın en dikkat çeken özelliklerinden biri 20.000 mAh kapasiteli yüksek bataryası oldu. Bu kapasite sayesinde akıllı telefonlar, tabletler, dizüstü bilgisayarlar ve taşınabilir oyun konsolları gibi birçok elektronik cihaz uzun süre boyunca şarj edilebiliyor.

Power Delivery 3.1 teknolojisini destekleyen Cellular Power Bank, toplamda 165W'a kadar güç çıkışı sunuyor.

Üzerinde bulunan iki adet USB-C bağlantı noktası tek başına 100W'a kadar güç sağlayabilirken, USB-A portu ise 30W çıkış verebiliyor. Böylece kullanıcılar aynı anda üç farklı cihazı güvenli ve hızlı şekilde şarj edebiliyor.

POWERBANK'TEN FAZLASI: DAHİLİ TELSİZ ÖZELLİĞİ

Ürünü benzerlerinden ayıran en önemli özelliklerden biri dahili telsiz sistemi oldu. Ön bölümde bulunan hoparlör, mikrofon ve aydınlatmalı fiziksel tuşlar sayesinde iki cihaz arasında doğrudan telsiz görüşmesi yapılabiliyor. Ancak bu özelliğin kullanılabilmesi için karşı tarafta da aynı model cihazın bulunması gerekiyor.

Eski cep telefonlarının simgesi haline gelen anten de tasarımda korunmuş durumda. Üstelik anten istenildiğinde çıkarılabiliyor. Ön bölümde yer alan LED ekran ise batarya seviyesini anlık olarak göstererek kullanıcıların kalan şarj miktarını kolayca takip etmesine imkan tanıyor.

SES KAYIT ÖZELLİĞİ DE SUNUYOR

Cellular Power Bank yalnızca şarj cihazı olarak kullanılmıyor. Dahili ses kayıt özelliği sayesinde toplantılarda, not alırken veya günlük kullanımda pratik bir yardımcı olarak da görev yapabiliyor. Bu yönüyle ürün, klasik powerbank modellerinden ayrılarak çok amaçlı bir elektronik aksesuar haline geliyor.

RETRO TASARIM AKIMI GÜÇLENİYOR

Son yıllarda eski teknoloji ürünlerinin yeniden tasarlanarak satışa sunulması sektörde dikkat çeken bir eğilim haline geldi. Kasetçalarlar, pikaplar, eski oyun konsolları ve tuşlu telefonlardan ilham alan ürünlerin ardından Motorola DynaTAC 8000X tasarımını yaşatan bu powerbank de nostalji tutkunlarının ilgisini çekmeye hazırlanıyor.

Retro görünümü modern donanımla buluşturan cihazın özellikle koleksiyon meraklıları ve farklı tasarımlardan hoşlanan teknoloji kullanıcıları tarafından ilgi görmesi bekleniyor.

FİYATI BELLİ OLDU

Şirket tarafından yapılan açıklamaya göre Trozk Cellular Power Bank, 89 dolar fiyat etiketiyle satışa sunuldu. Klasik cep telefonu tasarımını günümüz teknolojisiyle yeniden yorumlayan cihaz, hem yüksek batarya kapasitesi hem de telsiz ve ses kayıt gibi ek özellikleriyle piyasadaki sıradan powerbank modellerinden ayrılıyor.

TELEFON NUMARASI YERİNE KULLANICI ADI İLE MESAJLAŞMA DÖNEMİ

Yeni özellikle birlikte WhatsApp kullanıcıları, hesaplarına benzersiz bir kullanıcı adı tanımlayabilecek. Böylece yeni kişilerle iletişim kurarken telefon numarasını paylaşma zorunluluğu ortadan kalkacak. Özellikle daha önce iletişim kurulmamış kişiler, büyük grup sohbetleri ve işletmelerle yapılan yazışmalarda kullanıcıların telefon numaraları otomatik olarak görünmeyecek.

Meta, bu değişikliğin temel amacının kullanıcıların kişisel bilgilerinin daha iyi korunmasını sağlamak olduğunu belirtti. Ayrıca kullanıcı adlarına yönelik herhangi bir genel arama dizini veya öneri sistemi oluşturulmayacağı açıklandı. Bir kullanıcıya ulaşabilmek için ilgili kullanıcı adının eksiksiz olarak bilinmesi gerekecek. Bu yaklaşımın, istenmeyen mesajlar ve gizlilik ihlallerinin önüne geçmesi hedefleniyor.

KULLANICI ADI SEÇİMİNDE REKABET YAŞANABİLİR

Dünya genelinde 3 milyardan fazla aktif kullanıcıya sahip olan WhatsApp'ta, istenilen kullanıcı adının her zaman kullanılabilir olmayabileceği ifade edildi. Bu nedenle bazı kullanıcıların tercih ettikleri isimler daha önce alınmış olabilir.

Meta, kullanıcı adı rezervasyonlarının önümüzdeki aylarda kademeli olarak başlatılacağını ve özellik kullanıcının bulunduğu ülkede aktif hale geldiğinde uygulama üzerinden bilgilendirme yapılacağını açıkladı.

Öte yandan içerik üreticileri, küçük işletmeler ve kurumlar için de önemli bir kolaylık sağlanacak. Facebook ve Instagram'da kullanılan uygun kullanıcı adlarının WhatsApp'ta da alınabilmesi mümkün olacak. Böylece markalar ve içerik üreticileri, Meta ekosistemindeki dijital kimliklerini tek bir kullanıcı adıyla daha tutarlı şekilde yönetebilecek.

MACBOOK VE IPAD FİYATLARINA SERT ZAM

Yeni fiyatlandırmaya göre 512 GB depolama alanına sahip MacBook Air'in fiyatı 1.099 dolardan 1.299 dolara yükseldi. 1 TB depolama alanına sahip MacBook Pro ise 1.699 dolardan 1.999 dolara çıktı. iPad Air'in 128 GB'lık versiyonunda da dikkat çekici bir artış yaşanırken cihazın fiyatı 599 dolardan 749 dolara yükseltildi.

Apple ayrıca HomePod akıllı hoparlörleri ile Apple TV ürünlerinde de fiyat artışına gitti.

IPHONE'LAR ŞİMDİLİK ZAMDAN ETKİLENMEDİ

Fiyat artışları Apple'ın en büyük gelir kalemi olan iPhone modellerini kapsamadı. Ancak şirketin uygun fiyatlı dizüstü bilgisayar segmentinde rekabet etmek amacıyla piyasaya sürdüğü MacBook Neo'nun başlangıç fiyatı 599 dolardan 699 dolara yükseldi.

BELLEK KRİZİNİN ARKASINDA YAPAY ZEKA VAR

Sektör uzmanlarına göre bellek fiyatlarındaki hızlı yükselişin temel nedeni yapay zeka veri merkezlerine yönelik dev yatırımlar. Micron gibi büyük üreticiler, üretim kapasitelerinin önemli bölümünü Nvidia başta olmak üzere yapay zeka çipi üreticilerinin taleplerine ayırıyor. Bu durum, tüketici elektroniği üreticileri için tedarik sıkıntısı yaratırken fiyatların da hızla yükselmesine neden oluyor.

DRAM FİYATLARI REKOR KIRDI

Sektör araştırma şirketi TrendForce'un verilerine göre DRAM fiyatları 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 98'e kadar yükseldi. İçinde bulunulan çeyrekte ise fiyatların yüzde 58 ila yüzde 63 arasında artması bekleniyor. Uzmanların "RAMageddon" olarak adlandırdığı bu süreç, teknoloji üreticileri üzerinde ciddi maliyet baskısı oluşturuyor.

TIM COOK DAHA ÖNCE UYARMIŞTI

Apple CEO'su Tim Cook, nisan ayında düzenlenen analist toplantısında bellek maliyetlerinde önemli bir yükseliş beklediklerini açıklamıştı. Cook, haziran çeyreğinden sonra bu maliyet baskısının şirket faaliyetleri üzerindeki etkisinin daha da artacağını ifade etmişti.

SATIŞLARDA YAVAŞLAMA ENDİŞESİ

Artan maliyetlerin yalnızca Apple'ı değil tüm teknoloji sektörünü etkilemesi bekleniyor. Araştırma şirketi IDC, küresel akıllı telefon pazarının bu yıl yaklaşık yüzde 14 daralacağını öngörürken bilgisayar pazarında da yüzde 11,3'lük küçülme bekliyor.

REKABETTE FİYAT AVANTAJI ORTADAN KALKTI

MacBook Neo'nun fiyatının 699 dolara yükselmesi, cihazın rakipleri karşısındaki önemli avantajlarından birini ortadan kaldırdı. Böylece Apple'ın giriş seviyesi dizüstü bilgisayarı, Dell'in aynı fiyat seviyesindeki XPS 13 modeliyle başa baş hale gelirken bazı Lenovo ve Asus Chromebook modellerinden de daha pahalı konuma yükseldi.

APPLE HİSSELERİ GERİLEDİ

Fiyat artışı kararının ardından Apple hisseleri borsa açılışı öncesindeki işlemlerde yüzde 0,7 değer kaybetti. Şirket, yükselen maliyetlerle mücadele için çalışmaların sürdüğünü belirtirken, müşteriler açısından memnuniyet verici olmayan bu gelişmenin etkilerini azaltmak için çözüm arayışlarının devam ettiğini açıkladı.

Rekabet Kurumu, Netflix, BluTV, Disney+, Amazon Prime Video, Exxen ve GAIN hakkında yürüttüğü rekabet soruşturmasını, şirketlerin sunduğu taahhütlerin kabul edilmesiyle sonlandırdı. Alınan kararlarla birlikte dijital yayın sektöründe içerik üretimi ve yetenek yönetimine ilişkin önemli değişiklikler hayata geçirilecek.

Kurulun değerlendirmesinde, platformların içerik üreticileri, yapım şirketleri, dağıtımcılar ve oyuncu kadrolarıyla yaptığı sözleşmelerde yer alan münhasırlık hükümleri incelendi. Özellikle Netflix'in yerli yapımlar için bağımsız yapımcılarla yürüttüğü çalışma modeli ve sözleşme koşulları soruşturmanın önemli başlıkları arasında yer aldı.

OYUNCU VE SENARİSTLER TEK PLATFORMA BAĞLANAMAYACAK

Kararla birlikte dijital yayın platformları artık oyuncu, yönetmen, senarist ve diğer yaratıcı ekip üyeleriyle yalnızca kendi projelerinde çalışmalarını zorunlu kılan sözleşmeler yapamayacak.

Bu değişiklik, sektör profesyonellerinin aynı dönemde farklı platformların projelerinde görev alabilmesinin önünü açacak. Böylece yetenek havuzunun daha serbest hareket etmesi ve sektördeki rekabetin güçlenmesi hedefleniyor.

YAPIM ŞİRKETLERİNE YÖNELİK KISITLAMALAR DA KALDIRILIYOR

Yeni düzenleme kapsamında platformlar, yapım şirketlerinin başka yayıncılarla çalışmasını engelleyen sözleşmelerden kaçınacak.

Ayrıca Türkiye'deki yapımcılar ve dağıtımcılarla rekabet etmeme yükümlülüğü içeren anlaşmaların yapılmasının da önüne geçilecek. Bu adımın, özellikle bağımsız yapım şirketlerinin farklı platformlarla iş birliği yapabilmesini kolaylaştırması bekleniyor.

İÇERİKLERDEKİ MÜNHASIRLIK SÜRELERİ KISALACAK

Rekabet Kurumu'nun kabul ettiği taahhütler kapsamında, dijital platformlarda yayınlanan yerli dizi, film ve diğer içeriklerin yalnızca tek bir platformda kalmasını öngören münhasırlık süreleri de sınırlandırılacak.

KARAR SEKTÖRÜ NASIL ETKİLEYECEK?

Uzmanlara göre karar, Türkiye'nin dijital yayın sektöründe rekabeti artırabilecek önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Yeni dönemde:

Oyuncular ve yaratıcı ekipler daha fazla projede yer alabilecek.

Yapım şirketleri tek platforma bağlı kalmadan çalışabilecek.

Dijital platformlar arasında içerik rekabeti artabilecek.

Yerli yapımların farklı mecralarda yayınlanma ihtimali güçlenebilecek.

Bu gelişmelerin hem içerik üreticileri hem de izleyiciler açısından daha dinamik bir pazar yapısı oluşturması bekleniyor.

REKABET KURUMU NEDEN MÜDAHELE ETTİ

Kurumun incelemesinin temelinde, dijital yayın pazarında rekabeti sınırlayabilecek uygulamaların bulunup bulunmadığının araştırılması yer alıyordu.

Özellikle münhasır sözleşmelerin oyuncuların, senaristlerin ve yapım şirketlerinin çalışma özgürlüğünü kısıtlayabileceği değerlendirilirken, kabul edilen taahhütlerle sektörde daha dengeli ve rekabetçi bir yapı oluşturulması amaçlanıyor.

LİSTENİN SÜRPRİZİ İÇERİK ÜRETİCİLİĞİ OLDU

Uzun yıllardır yüksek gelirli meslekler denildiğinde akla daha çok doktorluk, mühendislik veya hukuk gibi alanlar gelirken, yapay zeka analizlerinde dijital içerik üreticiliğinin üst sıralarda yer alması dikkat çekti. Sosyal medya platformlarının büyümesiyle birlikte video üreticileri, yayıncılar ve dijital eğitmenlerin ciddi gelir elde edebildiği belirtiliyor. Yapay zeka sistemlerine göre gelecekte öne çıkması beklenen meslekler arasında yazılım geliştirciliği, veri analistliği, psikologluk, girişimcilik ve dijital içerik üreticiliği bulunuyor. Bu alanların hem dijital dönüşüme uyum sağladığı hem de uzun vadede talep görmeye devam edeceği ifade ediliyor.

UZMANLAR 'İNSAN FAKTÖRÜ' VURGUSU YAPIYOR

Uzmanlara göre yapay zeka birçok sektörü dönüştürse de yaratıcılık, iletişim ve insan ilişkileri gerektiren mesleklerin önemini koruyacağı düşünülüyor. Özellikle psikoloji, dijital medya ve teknoloji tabanlı üretim alanlarında yeni fırsatların ortaya çıkabileceği değerlendiriliyor.

Bugüne kadar yaklaşık 500 öğrenci ve yeni mezunun katıldığı simülasyon programı sayesinde gençler, sahadaki mühendislik süreçlerini online ortamda deneyimleme fırsatı buluyor. Öksüt Madencilik, özellikle staj imkânı bulamayan öğrenciler için önemli bir alternatif sunuyor.

Madencilik sektörü, yapısı gereği ileri uzmanlık gerektiren alanların başında geliyor. Bu alanda oldukça zorlu bir eğitim sürecinden geçen gençler için deneyim ise oldukça kritik. Ancak bu alanda eğitim gören pek çok genç, zaman zaman staj imkanına kavuşmakta bile güçlük çekebiliyor. Bu noktada özel sektörün bu alandaki gençleri desteklemesi hem istihdam hem de yetenek havuzunun geliştirilmesi anlamında büyük önem taşıyor.

Gerçek İş Deneyimi Dijital Ortama Taşındı

Kayseri'nin Develi ilçesinde faaliyet gösteren Öksüt Madencilik, bu ihtiyacı görerek çözüm üretmek amacıyla önemli bir sorumluluk aldı ve sektörde öncü bir uygulamayı hayata geçirdi. Simülasyonlar, genç mühendislerin sektördeki istihdamını desteklemek amacıyla, gerçek senaryolar üzerinden teknik ekiplerle birlikte hazırlanıyor. Bu sayede üniversite öğrencileri ve yeni mezunlar, mühendislik görevlerini online şekilde deneyimleyebiliyor.

Simülasyonları tamamlayan öğrenci ve mezunlar, bir maden şirketinde işleyişim nasıl olduğunu öğrenirken, sahada çalışma deneyimini yaşıyor. Teorik bilgiyi pratikle birleştirme imkânı bulan gençleri bu tarz simülasyonların artmasını bekliyor.

Platformda Üç Farklı Mühendislik Modülü Bulunuyor

Türkiye’de madencilik sektöründe ilk olan iş birliği kapsamında, projenin başlangıcından bu yana 500’e yakın mühendislik öğrencisi ve yeni mezun simülasyonlara katıldı. Şirket, bu uygulama ile kontenjan kısıtlaması ya da coğrafi nedenlerle staj yapma imkânı bulamayan öğrencilere, şirketi tanıma fırsatı sunmayı ve genç mühendis yetenek havuzunu güçlendirmeyi hedefliyor.

Şu anda platformda jeoteknik, proses, maden ve jeoloji mühendisliği olmak üzere üç modülde simülasyonlar yer alıyor. Katılımcılar sahadan alınan verileri yorumlamak, toplantı dinamiklerini deneyimlemek ve departmanlar arası koordinasyon süreçlerine aşina olmak gibi gerçek iş görevlerini tamamlıyor. Her modülde iş sağlığı ve güvenliği olmazsa olmaz görevler arasında yer alıyor.

Platforma QR kod veya doğrudan bağlantı üzerinden, herhangi bir kurulum gerekmeksizin ücretsiz erişilebiliyor. Simülasyonları tamamlama süresi modüle göre 1 ila 3 saat arasında değişiyor. Arama jeologu rolüne yönelik dördüncü bir modülün de platforma eklenmesi çalışmalarına başlandı.

'Gençlerin Sektöre Hazırlanmasına Katkı Sunuyoruz'

Öksüt Madencilik İK, İdari İşler ve Kurumsal İletişim Direktörü Fatih Koç, uygulamanın işveren markası açısından taşıdığı anlamı şöyle aktardı:

"Güçlü bir işveren markası, yalnızca 'bize gelin' demekle oluşmuyor; insanlara anlamlı bir deneyim yaşatmanız gerekiyor. Ludi simülasyonları, öğrencilerin Öksüt'ü bir tanıtım materyalinden değil, bizzat deneyimleyerek tanımasına imkân veriyor. Staj kontenjanlarının ötesine geçen bu yaklaşımla hem daha bilinçli adaylar yetiştiriyor hem de şirketimize olan ilgiyi somut bir temele oturtuyoruz.

Gençlerle temasımızı çok yönlü bir şekilde ilerletiyoruz. Bu kapsamda bugüne kadar Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa olmak üzere Türkiye’deki 5 üniversitede gerçekleştirdiğimiz ‘Öksüt Kampüste’ etkinliklerinde iş simülasyonlarımızı da öğrencilerle buluşturduk. Yıl sonuna kadar bu sayıyı 7 üniversiteye çıkarmayı hedefliyoruz.

Üniversitelerle buluşarak madencilik sektörünü konuşuyor, genç mühendis adaylarının daha eğitim süreçlerindeyken iş yaşamına hazırlanmasına katkı sunuyoruz. Bu amaçla, Ludi simülasyonlarını da gençlerin deneyim kazanabileceği önemli bir araç olarak anlatıyoruz. Amacımız, gençleri çok yönlü bir şekilde destekleyerek sektörle daha güçlü bir bağ kurmalarını sağlamak"

Öksüt Madencilik’in geliştirdiği iş simülasyonları, genç mühendis adaylarına sektörü yakından tanıma fırsatı sunarken, madencilik alanında dijital deneyim odaklı yeni bir yaklaşımın da önünü açıyor.

TÜİK VERİLERİ ELEKTRONİK SEKTÖRÜNDEKİ ARTIŞI ORTAYA KOYDU

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan perakende satış verileri, elektronik ürün alanındaki yüksek oranda dikkat çekici bir hareketlenmeye işaret etti.

Şubat ayında yaşanan durgunluğun ardından martta perakende satış hacmi aylık bazda yüzde 2,6 yükselirken, en güçlü artış bilgisayar ve iletişim cihazları kategorisinde görüldü. Söz konusu sektörde satışlar yüzde 6 oranında artış kaydetti.

“MALİYET BASKISI ARTIYOR, ZAMLAR KAÇINILMAZ”

Elektronik sektöründeki fiyat beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Mobil İletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş İnsanları Derneği (MOBİSAD) Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, üreticilerin uzun süredir maliyet artışlarını tüketiciye tam olarak yansıtmadığını söyledi.

Bloomberg HT’ye konuşan Turnacı, özellikle küresel çip krizi, döviz kuru baskısı ve jeopolitik gelişmelerin teknoloji sektöründe ciddi maliyet artışlarına neden olduğunu belirtti.

Ocak ayından itibaren geçen yaklaşık üç aylık dönemde maliyetlerde yüzde 20 seviyesinde yükseliş yaşandığını ifade eden Turnacı, yıl sonunda bu artışın yüzde 25’e ulaşabileceğini öngördüklerini belirtti.

Sektör temsilcileri, artan üretim ve ithalat maliyetlerinin önümüzdeki süreçte etiket fiyatlarına doğrudan yansıyacağını vurguluyor.

TAKSİT SINIRI TARTIŞMASI YENİDEN GÜNDEMDE

Teknoloji ürünlerine erişimde yaşanan finansman sorunlarına da değinen MOBİSAD Başkanı Turnacı, mevcut taksit limitlerinin günümüz ekonomik koşullarına göre yetersiz kaldığını söyledi.

Özellikle 12 taksit uygulamasında 20 bin TL sınırının korunmasının hem tüketiciyi hem de küçük ve orta ölçekli işletmeleri zorladığını belirten Turnacı, bu durumun kayıt dışı satışları artırabileceği uyarısında bulundu.

MOBİSAD’ın bu konuda Hazine ve Maliye Bakanlığı ile görüşmeler yürüttüğünü aktaran Turnacı, taksit limitlerinin yükseltilmesinin hem iç piyasayı canlandıracağını hem de kayıt dışılığın azaltılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

YENİLENMİŞ TELEFON PAZARI HIZLA BÜYÜYOR

Sıfır teknoloji ürünlerindeki fiyat artışları, tüketicileri alternatif çözümlere yönlendiriyor. Özellikle yenilenmiş telefon ve elektronik cihaz pazarında son dönemde ciddi bir büyüme yaşanıyor.

MOBİSAD verilerine göre geçtiğimiz yıl yaklaşık 660 bin adet seviyesinde olan yenilenmiş cihaz satışı, bu yıl 1,5 milyon adede ulaşabilir. Uzmanlar, fiyat-performans avantajı nedeniyle tüketicilerin ikinci el yerine garantili yenilenmiş ürünleri tercih etmeye başladığını belirtiyor.

KAYIT DIŞI SATIŞLARA DİKKAT!

Türkiye’de yıllık yaklaşık 17 milyon adetlik telefon satışı gerçekleştiğini belirten sektör temsilcileri, bunun yaklaşık 5 milyonunun kayıt dışı kanallar üzerinden yapıldığına dikkat çekiyor

Sektör yetkilileri, vergi düzenlemeleri, taksit kolaylıkları ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesiyle kayıt dışı ekonominin azaltılabileceğini savunuyor.

Özellikle tüketicinin resmi satış kanallarına yönlendirilmesinin hem ekonomik denge hem de tüketici güvenliği açısından kritik olduğu ifade ediliyor.

Genç bir girişimci tarafından kurulan ATAPARS Savunma tarafından geliştirilen akışkan balistik koruma sistemi, üstün darbe sönümleme özelliğiyle çift kullanımlı olarak tasarlandı. Güvenlik güçlerinin sahadaki hareket kabiliyetini artırmayı hedefleyen sistemin balistik yeleklerde ve helikopter altı koruma sistemlerinde kullanılabileceği belirtildi.

ÇELİK YELEKLERE ALTERNATİF AKIŞKAN ZIRH GELİŞTİRİLDİ

Tamamen şeffaf ve sıvı formda geliştirilen kimyasal madde, çelik yeleklerin içine kaplanarak koruma sağlıyor. Sistem, geleneksel çelik zırhlara göre daha hafif olmasıyla dikkat çekiyor. Balistik atış testlerinin ise Jandarma Genel Komutanlığı tarafından gerçekleştirildiği ifade edildi.

Teknopark İstanbul Genel Müdürü Prof. Dr. Abdurrahman Akyol, fuarın Türkiye’nin teknoloji alanındaki ilerleyişini göstermesi açısından önemli olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye olarak aslında teknolojik olarak geldiğimiz noktayı gösterme fırsatı bulduğumuz çok kritik bir fuar oldu. Türkiye teknolojik eşiği aştı ve Ar-Ge altyapısını neredeyse birçok anlamda tamamladı."

“EMNİYET GÜÇLERİMİZİN KONFOR ALANINI ARTIRACAK”

Akyol, geliştirilen akışkan zırh sisteminin Türkiye’de bir ilk olduğunu vurgulayarak ürünün kullanım avantajlarına dikkat çekti.

"Türkiye'de bir ilk olan, dünyada çok nadir bir iki örneği var ama Türkiye'de hiç bugüne kadar örneği olmayan bir ürünü gerçekleştirdi: Bir çelik zırh... emniyet güçlerimizin kullandığı çelik zırh yerine, akışkan zırh, balistik koruma sağlayan bir zırh geliştirildi."

Yeni sistemin klasik çelik zırhlara göre daha hafif olması sayesinde güvenlik güçlerinin daha rahat hareket edebileceği belirtildi. Ayrıca mevcut konvansiyonel yeleklerde bulunan boşlukların oluşturduğu riskleri azaltarak daha geniş koruma alanı sunacağı ifade edildi.

Akyol, sistemin farklı kullanım alanlarına da sahip olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Sadece çelik yelekte kullanılmayacak. Bir helikopterin altına bunu kapladığınız zaman helikopter pilotunun alttan yediği kurşun en risk bölge. Bir helikopterin altına zırh olarak yapabileceksiniz."

DENİZ ARAÇLARI İÇİN DENGELEYİCİ SİSTEM DE TANITILDI

Fuarda dikkat çeken bir diğer teknoloji ise Külünk Teknoloji tarafından geliştirilen dalga dengeleyici jiroskop sistemi oldu. İnsansız deniz araçları ve teknelerde kullanılmak üzere geliştirilen sistemin, çalıştırıldığı anda dalgaların oluşturduğu savrulma ve sallanmayı engellediği belirtildi.

Akyol, bu teknolojiye ilişkin de şu değerlendirmeyi yaptı:

"Türkiye'de ilk defa bir genç mühendis arkadaşımız bunu başardı. Dünyada bir iki örneği olmasına rağmen Türkiye'de bunu başaran ilk mühendis arkadaşımız."

Prototip aşaması tamamlanan sistemin, 20 metreye kadar olan deniz tekneleri ve insansız deniz araçlarında kullanılabileceği ifade edildi.

SERİ ÜRETİM AŞAMASINA GEÇİLİYOR

Akışkan balistik koruma sisteminin tüm testlerinin tamamlandığı ve seri üretim aşamasına geçmeye hazırlandığı belirtildi. Güvenlik güçlerinin sahadaki konforunu artırması ve ekstra güvenlik sağlaması beklenen sistem, savunma sanayisinde dikkat çeken yerli projeler arasında yer aldı.

YAPAY ZEKA DOĞRUDAN TEHDİT OLARAK GÖRÜLMEMELİ

Habertürk ekranlarında yapılan değerlendirmelerde de yapay zekânın doğrudan bir tehdit olarak görülmemesi gerektiği, asıl odak noktasının dönüşüme uyum sağlayacak çözümler üretmek olduğu ifade edildi. Uzmanlar, teknolojinin gelişiminin durdurulamayacağını ancak çalışma hayatının bu değişime göre yeniden şekillendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Şirketlerin son dönemde iş süreçlerinde yapay zekâ destekli sistemlere daha fazla yer vermesi dikkat çekiyor. Müşteri hizmetleri, veri girişi, temel muhasebe işlemleri, raporlama, çeviri ve içerik üretimi gibi birçok rutin ofis işi artık yapay zekâ araçlarıyla çok daha kısa sürede tamamlanabiliyor. Daha önce saatler süren bazı işlemler birkaç dakika içinde hazırlanabiliyor.

Uzmanlara göre bu durum özellikle başlangıç seviyesindeki beyaz yaka pozisyonlarını doğrudan etkileyebilir. Şirketlerin işe alımlarda yalnızca diploma ve deneyime değil, adayların yapay zekâ araçlarını kullanabilme becerilerine de önem verdiği belirtiliyor. Bazı sektörlerde birden fazla çalışanın yaptığı işlerin artık daha küçük ekiplerle yürütülebildiği ifade ediliyor.

Ancak uzmanlar, yapay zekânın insanın tamamen yerini alacağı yönündeki görüşlerin gerçeği tam olarak yansıtmadığını düşünüyor. Stratejik karar alma, kriz yönetimi, insan ilişkileri, yaratıcılık ve güven oluşturma gibi alanlarda insan etkisinin hâlâ belirleyici olduğu vurgulanıyor. Bu nedenle gelecekte tamamen “insansız” bir çalışma düzeninden çok, insan ve yapay zekânın birlikte çalıştığı hibrit bir modelin öne çıkacağı değerlendiriliyor.

Öte yandan yapay zekâ ile birlikte yeni iş alanlarının da oluştuğuna dikkat çekiliyor. Veri analizi, dijital strateji, yapay zekâ denetimi, içerik editörlüğü ve prompt uzmanlığı gibi alanların önümüzdeki yıllarda daha fazla önem kazanması bekleniyor.

Uzmanlar, yapay zekâ çağında en büyük farkı teknolojiye uyum sağlayabilen çalışanların oluşturacağını belirterek, çalışanların dijital becerilerini geliştirmesi gerektiğini ifade ediyor. Tartışmalar sürerken, iş dünyasında asıl sorunun “yapay zekâ insanın yerini alacak mı?” değil, “insanlar bu dönüşüme nasıl uyum sağlayacak?” olduğu değerlendiriliyor.

KULAKLIKLARA SENSÖR ENTEGRASYONU İDDİASI

Teknoloji kulislerinde yer alan iddialara göre Apple, yeni AirPods Pro modellerinde düşük çözünürlüklü kızılötesi sensörler kullanmayı test ediyor. Söz konusu sensörlerin klasik kamera işlevinden çok, çevresel veri algılama amacıyla kullanılacağı öne sürülüyor. İddialara göre bu sistemler; Kullanıcının çevresindeki nesneleri algılayabilecek, Apple Intelligence sistemine veri aktarabilecek, Siri’nin nesne tanıma ve yabancı dil çevirisi gibi özelliklerini geliştirebilecek.

Bu teknolojinin ayrıca Apple’ın akıllı gözlük ve Vision Pro ekosistemiyle bağlantılı şekilde geliştirildiği ileri sürülüyor.

GİZLİLİK TARTIŞMALARINA YENİ ÖNEMLER HEDEFLENİYOR

Şirketin donanım tarafında yapay zekâ entegrasyonuna ağırlık verdiği bilinirken, sektör kaynakları Tim Cook sonrası dönemde adı öne çıkan isimlerden biri olarak John Ternus’u gösteriyor. Sızıntılara göre Apple’ın üzerinde çalıştığı projeler arasında: Katlanabilir ekranlı cihazlar, dokunmatik ekranlı Mac modelleri, yapay zekâ destekli yeni nesil aksesuarlar yer alıyor.

Ortaya çıkan bilgilere göre Apple’ın, olası gizlilik tartışmalarına karşı bazı teknik önlemler üzerinde çalıştığı da iddia ediliyor. Sensörler aktif olduğunda LED ışıkla uyarı verilmesi, görüntülerin yüksek çözünürlüklü kayıt yerine yalnızca yapay zekâ işlemleri için düşük çözünürlüklü analiz amacıyla kullanılması yer alıyor.

PİYASAYA ÇIKIŞ TARİHİ NETLEŞMEDİ

Sektör kaynaklarına göre kameralı ya da sensör destekli AirPods modellerinin 2026’nın ikinci yarısında veya sonraki süreçte piyasaya çıkabileceği konuşuluyor. Ancak Apple⁠ tarafından konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Mobil Devden Sessiz Güce Dönüşüm

Akıllı telefon pazarında bir zamanlar zirveye oynayan BlackBerry, rekabetin sertleşmesiyle birlikte bu alandaki varlığını büyük ölçüde kaybetti. Ancak şirket, yazılım ve altyapı teknolojilerine yönelerek farklı bir strateji benimsedi. Bu dönüşümün merkezinde ise QNX platformu yer aldı.

Araç Güvenliğinin Görünmeyen Kahramanı Oldu

QNX, sürücülerin doğrudan fark etmediği ancak modern araçların güvenliğini sağlayan sistemlerin temelini oluşturuyor. Çarpışma uyarı sistemleri, şerit takip asistanları, adaptif hız sabitleyiciler ve yaya algılama gibi teknolojiler bu altyapı sayesinde sorunsuz çalışıyor. Kısacası, araç içindeki birçok kritik fonksiyon bu sistem üzerine inşa edilmiş durumda.

Hata Payı Neredeyse Sıfır

QNX Başkanı John Wall, bu teknolojiyi “görünmeyen ama vazgeçilmez” olarak tanımlıyor. Wall’a göre sistem, bir binanın temeli gibi çalışıyor: Kullanıcılar tarafından fark edilmese de tüm yapının ayakta kalmasını sağlıyor. Özellikle gerçek zamanlı çalışma kapasitesi ve son derece düşük hata toleransı, QNX’i kritik uygulamalar için ideal hale getiriyor.

Otomotivle Sınırlı Değil

Bu platform yalnızca otomobillerde kullanılmıyor. Sağlık teknolojilerinden endüstriyel otomasyona kadar geniş bir kullanım alanına sahip. Cerrahi robotlar, tıbbi cihazlar ve üretim hatlarında da aktif olarak görev alarak yüksek güvenilirlik gerektiren sistemlerde tercih ediliyor.

Başlangıç Noktası Farklıydı

BlackBerry, 2008 yılında yaklaşık 83 milyar dolarlık piyasa değerine ulaşarak zirve dönemini yaşadı. Ancak Apple ve Google gibi rakiplerin gerisinde kalmasıyla ciddi bir değer kaybı yaşadı ve günümüzde yaklaşık 3 milyar dolar seviyelerine geriledi.

2010 yılında satın alınan QNX ise başlangıçta mobil işletim sistemi geliştirme amacıyla bünyeye katılmıştı. Ancak zamanla değişen strateji doğrultusunda bu teknoloji, araçlar ve kritik sistemlerin arka planında konumlandırıldı. Bu yön değişikliği, BlackBerry’nin yeniden güç kazanmasında belirleyici bir rol oynadı.

Kullanım süresinin ne zaman başladığı ise BTK(Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından gönderilen SMS tarihi başlangıç olarak kabul edilecek. E-SIM ile 120 günlük verilen süre 240 güne kadar uzayabilecek.

ÜCRETİ 54 BİN 258 TL

Yurt dışından getirilen telefonların Türkiye’de kullanılabilmesi için IMEI kaydını yaptırmış olması gerekiyor. 2026 yılı IMEI kayıt ücreti ise 54 bin 258 TL olarak belirlendi.

Kullanıcılar cihazının IMEI kaydını e-Devlet üzerinden öğrenebilirler.

CİHAZLAR İLETİŞİME KAPATILACAK

Yurt dışından getirilip Türkiye’de şebekeden sinyal alan fakat IMEI kaydı olmayan cihazlar 2 gün sonra iletişime kapatılacak.

BTK’nın gönderdiği SMS ise başlangıç tarihi kabul edilerek 120 gün hesaplanacak. 120 günlük sürenin dolmasına ise son 48 saat kaldı. Örneğin; 5 Şubat’ta mesaj alan bir kullanıcının 120 günlük kullanım süresi 5 Haziran’da sona eriyor.

KULLANIM SÜRESİ 240 GÜNE ÇIKIYOR

Fiziksel SIM ile 120 gün olan kullanım süresi, e-SIM ile 120 günlük kullanım süresine 120 gün daha eklenerek 240 güne kadar uzatılabiliyor. Kullanım süresi biten cihazlar IMEI kaydını yaptırmazsa cihaz kullanıma kapatılıyor.

Cihazın kayıt durumunu öğrenmek isteyenler de e-Devlet’te bulunan “ BTK IMEI Sorgulama” hizmetinden kontrol edilebiliyor. IMEI kaydını yaptıranlar ise cihazlarını sorunsuz bir şekilde kullanmaya devam edebiliyor.

YAPAY ZEKÂ DESTEK HATLARINDA YENİ DÖNEMİ BAŞLATIYOR

Grok Voice’un en dikkat çekici özelliği, yalnızca konuşulan kelimeleri analiz etmekle sınırlı kalmaması. Sistem, konuşma sırasında oluşan duraksamalar, ses tonu değişimleri ve duygusal tepkileri milisaniyeler içinde değerlendirerek müşterinin gerçek ihtiyacını anlayabiliyor. Bu teknoloji sayesinde klasik çağrı merkezi süreçleri çok daha hızlı ve etkili şekilde yönetilebiliyor.

Aynı anda birçok farklı kurumsal süreci yönlendirebilen sistem; faturalandırma, teknik destek ve lojistik gibi operasyonları eş zamanlı yürüterek müşteri taleplerini tek merkezden çözüme ulaştırıyor. Bu da şirketler için ciddi maliyet avantajı anlamına geliyor.

STARLİNK TESTLERİNDE DİKKAT ÇEKEN BAŞARI

Starlink bünyesinde yapılan saha testlerinde Grok Voice’un performansı beklentilerin üzerine çıktı. Gelen müşteri çağrılarının büyük bölümü herhangi bir insan müdahalesi olmadan yapay zekâ tarafından sonuçlandırıldı.

Sistemin yalnızca destek hizmetlerinde değil, satış alanında da etkili olduğu görüldü. Kullanıcıların önemli bir kısmı, destek hattı görüşmesi sırasında ek hizmet veya yeni abonelik satın alma kararı aldı. Bu durum, yapay zekânın sadece sorun çözen değil, aynı zamanda gelir artıran bir araç haline geldiğini gösteriyor.

ÇAĞRI MERKEZİ SEKTÖRÜ BÜYÜK DÖNÜŞÜMLE KARŞI KARŞIYA

Küresel ölçekte milyonlarca kişiye istihdam sağlayan çağrı merkezi sektörü, yapay zekâ tabanlı sistemlerin yükselişiyle ciddi bir dönüşüm sürecine girmiş durumda. Teknik sorunları otomatik tespit edip uzaktan müdahale edebilen bu sistemler, geniş insan ekiplerine olan ihtiyacı azaltıyor.

Uzmanlara göre bu değişim, müşteri hizmetleri anlayışını tamamen yeniden şekillendirebilir. Gelecekte bir müşteri temsilcisine bağlanmak, standart bir hizmet olmaktan çıkıp özel ve sınırlı bir seçenek haline gelebilir. Yapay zekânın hız, verimlilik ve maliyet avantajı, şirketlerin bu dönüşümü hızlandırmasında en büyük etken olarak görülüyor.

Dolayısıyla şirketler yatırımı insana değil tekrarlanan işleri mükemmel bir şekilde gerçekleştiren yapay zekâya yapıyor. Sahadan gelen haberler de bunu teyit ediyor. Henüz birkaç gün önce Meta yapay zekâ yatırımlarını hızlandırmak için iş gücünün yaklaşık yüzde 10’una denk gelen 8 bin kişiyi işten çıkarmayı planladığını söylerken, Nike 1.400 kişinin işine son vereceğini ilan etti.

Öyle ki daha düne kadar firmalar yüksek ücretler sebebiyle yazılımcı istihdam etmekte zorlanırken artık yazılımcıya neredeyse ihtiyaç kalmadı. Sadece yazılımcı değil. Doktor, avukat, muhasebe, finans, eğitim... artık hiçbir sektörde garanti iş kalmadı...

Goldman Sachs raporuna göre 2030 yılına kadar 300 milyon iş yapay zekâdan olumsuz bir şekilde etkilenecek.
Sekiz milyarı aşan dünya nüfusu hızla artarken, buna karşılık işsizliği artması hükûmetlerin belki de isteyebileceği en son şey. Nüfus artarken gelirlerin azalması, işsizlik ordusunun büyümesi kaos demek. Peki çözüm ne?

Çözüm olarak evrensel gelir modeli konuşuluyor. İlginç şekildedir ki servetlerine servet katan teknoloji şirketleri bu modeli bir kurtuluş reçetesi olarak sunuyor. Bu isimlerin başında gelen isim Elon Musk.

Her defasında yapay zekânın eninde sonunda her işi insandan daha iyi yapabileceğini söyleyen Musk evrensel gelir modelinin kaçınılmaz olduğunu savunuyor.

İki yıl içerisinde yazılımcıların işsiz kalacağını söyleyen Anthropic’in CEO’su Dario Amodei ise yapay zekânın sadece fiziksel değil, stratejik işleri de devralacağını, toplumun bu geçişe ekonomik olarak hazır olmadığını belirtiyor. Amodei’ye göre, yapay zekânın verimlilik artışı devasa bir sermaye birikimi oluşturacak ancak bu sermayenin tabana yayılması için devletlerin evrensel gelir modeli modellerini şimdiden test etmesi gerekiyor.

OpenAI CEO’su Sam Altman da “Worldcoin” projesiyle aslında dolaylı olarak bir küresel gelir dağılımı altyapısı kurmaya çalışıyor.
Sermaye belli başlı küresel şirketlerin elinde toplanırken, evrensel gelir modeli çözüm gibi görünebilir. Oysa olan; zekâtı ve yardımlaşmayı emreden İslam’ın hükümlerini bırakıp da servetlerine servet katan küresel şirketlerin ölmeyecek kadar bir gelir ve sosyal kredi sistemi ile insanlığı dijital olarak kontrol etmekten başka bir şey değil...

VPN HİZMETLERİNE YENİ HUKUKİ TANIM GELİYOR

Hazırlanan teklif kapsamında VPN hizmetleri, “sanal ağ hizmeti” olarak tanımlanacak. İnternet trafiğini gizlilik veya güvenlik amacıyla şifreleyerek ileten bu sistemler artık daha net bir hukuki çerçeve içinde değerlendirilecek.

Bu değişiklikle birlikte VPN sağlayıcıları da “sanal ağ hizmet sağlayıcı” statüsüne alınacak. Amaç, bu hizmetleri teknik bir araç olmanın ötesine taşıyarak belirli kurallar ve standartlar çerçevesine oturtmak. Böylece sektörde daha kontrollü ve düzenli bir yapı oluşturulması hedefleniyor.

VPN KULLANIMINA AĞIR YAPTIRIMLAR GELİYOR

Düzenlemeye göre VPN hizmeti sunmak isteyen şirketlerin Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için belirli şartları yerine getirmesi gerekecek. Buna göre sağlayıcıların Türkiye’de kurulmuş bir anonim ya da limited şirket üzerinden, tam yetkili bir temsilci aracılığıyla hizmet vermesi ve yetkilendirme sürecinden geçmesi zorunlu olacak.

Kurallara uymayan ya da yetkisiz şekilde faaliyet gösteren sağlayıcılar ciddi yaptırımlarla karşılaşacak. Bu kapsamda 1 milyon TL ile 30 milyon TL arasında değişen idari para cezaları uygulanabilecek.

Ayrıca cezaların ödenmemesi veya yükümlülüklerin altı ay içinde yerine getirilmemesi durumunda daha sert önlemler devreye girecek. Bu önlemler arasında bant genişliğinin yüzde 95’e kadar daraltılması ve ilgili hizmetlere erişim engeli uygulanması da bulunuyor.

VPN KISITLAMALARININ OLASI ETKİLERİ

VPN teknolojileri yalnızca bireysel kullanıcılar için değil, aynı zamanda bankalar ve çeşitli kritik kurumlar için de önemli bir altyapı unsuru olarak kullanılıyor. Bunun yanında gazeteciler ve aktivistler açısından güvenli iletişim aracı olma özelliği taşıyor.

Bu nedenle VPN hizmetlerinin sınırlandırılması veya erişimin zorlaştırılması, hem dijital güvenlik hem de ifade özgürlüğü açısından geniş kapsamlı tartışmalara yol açabilir.

Öte yandan teknik açıdan VPN’lerin tamamen engellenmesi oldukça zor bir süreç olarak değerlendiriliyor. Kullanıcıların alternatif yöntemlerle kendi özel ağlarını kurabilmesi, bu tür kısıtlamaların etkisini sınırlayabilir. Ancak uzmanlara göre bu tür yasaklar, suçla mücadele yerine kullanıcıları daha denetimsiz ve riskli alanlara yönlendirme ihtimali de taşıyor.

Tim Cook, yaşanacak olan bu geçiş sürecinde Ternus’la birlikte çalışmaya devam edecek. Fakat ilerleyen süreçlerde dünya genelinde politika yapıcılarla bir araya gelerek Apple’ a yenilikler katarak destek verecek.

Apple kurucularından biri olan Steve Jobs 2011 yılında sağlık sorunları nedeniyle istifa etmesinden hemen sonra göreve Tim Cook geldi.Tim Cook, Apple’ı dünyanın en değerli şirketlerinden biri haline getiren önemli isim oldu.

APPLE HALKA AÇIK İLK ŞİRKET OLDU

Tim Cook göreve geldikten sonra Apple , 1 trilyon dolar değerine ulaşarak ilk halka açık şirket oldu. 1 trilyon olan değerine değer katan Apple’ın bugün ki değeri ise 4 trilyon dolar seviyesine kadar yükseldi.

İlk zamanlarda şirketin yeni CEO’su Ternus’a çalışacak olan Tim Cook, Ternus hakkında, “ Bir mühendisin zihnine ve bir yenilikçinin ruhuna sahip vizyoner bir lider” diye konuştu.

Ternus’un Apple’da CEO olarak görev yapmaya başlamasının ardından Apple’ın yeterince yenilikçi olmadığı düşüncesine karşılık verildi.

APPLE’A GELECEK OLAN YENİLİKLER

Milyonların kullandığı İPad , İPhone ve Apple Watch gibi popüler teknolojik aletlerin geliştirilmesinde öncü isim Ternus oldu. Ternus’un CEO’luk görevine gelmesiyle birlikte Apple ürünlerine de sağlayacağı katkılar bütün kullanıcıları meraklandırdı. Uzmanlar Ternus’un çok donanımlı olduğu, lider seçilmesiyle birlikte de; giyilebilir teknoloji, katlanabilir telefonlar ve yapay zekânın daha ileri düzeyde kullanılmasıyla şirkete ivme kazandıracağını tahmin ediyor.

GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİ NEDİR?

Giyilebilir teknoloji, vücuda takılabilen, içerisinde akıllı sensörler barındıran ve bütün veriler anlık olarak toplayıp işleyen elektronik cihazları kapsar.

IPHONE BAĞIMLILIĞI BİTECEK Mİ?

Yapılan araştırmalar sonrasında milyonları İphone bağımlılığından kurtarmak için Ternus’un yeni bir devrimsel teknolojik ürün ortaya koyması bekleniyor. Yapay zekanın da bu kadar gündem olmasının ardından Apple’ın deneye açık bir modele dönüşüp dönüşmeyeceği ise bilinmezliğini korumaya devam ediyor.

TÜRKİYE’DE KAÇ MİLYON İPHONE KULANICI VAR ?

Yapılan araştırmacılar sonucunda Türkiye’de 9,5- 10 milyon İphone kullanıcısı olduğu belirlendi. Yani Türkiye nüfusunun büyük bir kısmı aslında İphone kullanımını tercih etmiyor.

Apple'ın son dönemdeki temkinli yapay zeka stratejisinin, yeni liderlik altında daha agresif ve deneye açık bir modele dönüşüp dönüşmeyeceği merakla bekleniyor.

Siber saldırganlar, kullanıcıların daha önce bağlandıkları ağların isimlerini taklit ederek sahte erişim noktaları kurabiliyor. Bu noktalar, kullanıcıların internet trafiğini izlemelerine ve kişisel verilerine ulaşmalarına olanak tanıyor. Uzmanlar, akıllı telefonların, Wi-Fi özellikleri açık olduğu sürece, çevredeki ağları sürekli taradığını belirtiyor. Bu durum, özellikle "Starbucks Wi-Fi" veya "Havaalanı_Misafir" gibi yaygın isimlerle sahte ağlar kuran saldırganlar için büyük bir fırsat yaratıyor. Cihazlar, bu ağlara otomatik olarak bağlanabiliyor ve böylece saldırganların hedefi haline geliyor.

Bu tür saldırılar, kullanıcıların internet trafiğini izlemekten, şifrelenmemiş verileri ele geçirmeye kadar birçok tehlike içeriyor. Saldırganlar, HTTPS şifrelemesiyle güvence altına alınmış bağlantıları bile, HTTP’ye dönüştürmeye çalışarak, kullanıcıların bilgilerini çalabiliyor. Ayrıca, kullanıcıları sahte giriş sayfalarına yönlendirerek, kimlik bilgilerini elde etmek amacıyla oltalama (phishing) saldırıları düzenlenebiliyor.

Uzmanlar, kamusal alanlarda bu tür tehditlerden korunmak için bazı önemli önlemler almayı öneriyor. Wi-Fi bağlantısını evde veya kamusal alanlarda kullanmadan önce, cihazlarda "Otomatik Bağlantıyı Devre Dışı Bırakmak" ve ağlar temizliği yapmak gibi basit ama etkili adımlar atılabilir. Ayrıca, VPN kullanımı, internet trafiğini şifreleyerek güvenliği artıran bir yöntem olarak tavsiye ediliyor. Eski cihazlar ise siber saldırılara karşı daha açık olduğundan, güvenlik için bu cihazların güncellenmesi gerektiği vurgulandı.

Dijital güvenlik uzmanları, kullanıcıların dikkatli olmaları gerektiğini belirterek, "Wi-Fi ağlarını otomatik olarak açık bırakmak, kötü niyetli kişilerin kolayca kişisel verilere ulaşmalarına yol açabilir" uyarısında bulunuyor.