Yılbaşından itibaren yürürlükte bulunan düzenleme kapsamında, emeklilik işlemlerinin ardından tespit edilen prim borçları emekli aylıklarının yanı sıra dul ve yetim aylıklarından da belirli yasal sınırlar çerçevesinde tahsil edilebiliyor. Düzenleme, kesinti oranlarının üst sınırını ve birden fazla maaş alan hak sahiplerine uygulanacak yöntemi de netleştiriyor.
HANGİ PRİM BORÇLARI MAAŞTAN TAHSİL EDİLEBİLİYOR?
Uygulama; Bağ-Kur, SSK ve Emekli Sandığı kapsamında bulunan prim borçlarını kapsıyor. Emekli aylığı bağlandıktan sonra yapılan incelemelerde daha önce tespit edilmemiş bir prim borcu ortaya çıkması halinde SGK, alacağını maaş üzerinden tahsil edebiliyor.
Bu uygulama yalnızca emekli aylıklarıyla sınırlı değil. Mevzuatta belirtilen şartların oluşması halinde dul ve yetim aylıkları da kesinti kapsamına girebiliyor.
MAAŞTAN YAPILACAK KESİNTİNİN BİR ÜST SINIRI BULUNUYOR
SGK'nın uygulayacağı kesintiler belirli yasal sınırlarla korunuyor. Buna göre;
Maaştan yapılacak kesinti aylığın dörtte birini geçemiyor.
Uygulamada aylıklardan yapılacak tahsilatın yüzde 10'u aşmaması esas alınıyor.
Bu sınırlama, hak sahiplerinin gelirlerinin tamamen kesilmesini önlemeyi amaçlıyor.
BİRDEN FAZLA MAAŞ ALANLAR İÇİN UYGULAMA NASIL İŞLİYOR?
Birden fazla sosyal güvenlik aylığı alan kişilerde değerlendirme her maaş için ayrı yapılıyor. Kişinin kendi emekli aylığı ile eşinden dolayı aldığı dul aylığı birbirinden bağımsız değerlendiriliyor ve olası kesintiler her aylık üzerinden ayrı ayrı hesaplanıyor.
Bu nedenle kişinin kendi prim borcu ile vefat eden eşine ait sonradan tespit edilen prim borçları birbirine karıştırılmıyor.
KENDİ BORCU VE EŞTEN BAĞLANAN AYLIK AYRI DEĞERLENDİRİLİYOR
Uzmanların aktardığı bilgilere göre, kişinin kendi prim borcu bulunması halinde kendi emekli aylığından kesinti yapılabiliyor. Aynı şekilde, vefat eden eşe ait sonradan belirlenen prim borçları da eşten bağlanan dul aylığından tahsil edilebiliyor.
Her iki durumda da uygulanacak kesinti oranı, sosyal güvenlik mevzuatında belirlenen yasal sınırlar dikkate alınarak ayrı ayrı hesaplanıyor.
SGK SONRADAN TESPİT EDİLEN BORÇLARI DA TAHSİL EDEBİLİYOR
SGK, emeklilik işlemleri tamamlandıktan sonra yapılan incelemelerde ortaya çıkan prim borçlarını da tahsil etme yetkisine sahip bulunuyor. Ancak bu süreçte uygulanacak kesintiler, hak sahiplerini koruyan yasal üst sınırlar doğrultusunda gerçekleştiriliyor.
Prim borcu bulunduğunu düşünen emekliler ile dul ve yetim aylığı alan hak sahiplerinin, olası kesintilerle karşılaşmamak adına borç durumlarını e-Devlet üzerinden veya SGK müdürlüklerinden düzenli olarak kontrol etmeleri önem taşıyor.
