Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, geç bağlanan yaşlılık aylığına ilişkin dosyada yerel mahkeme ve istinaf kararlarını bozarken, SGK'nın faiz sorumluluğunun belirlenmesinde kanunda öngörülen 3 aylık sürenin dikkate alınması gerektiğine işaret etti. Karar, emekli aylığının bağlanmasında gecikme yaşayan vatandaşlar açısından önemli bir hukuki çerçeve ortaya koydu.
DAVADA 7 BİN LİRALIK ÖDEME GÜNDEME GELDİ
Karara konu olayda sigortalı, 13 Temmuz 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istedi. Bunun yanı sıra ödenmeyen aylıkların, ilgili tarihlerden itibaren faiz uygulanarak SGK'dan tahsil edilmesini talep etti.
İlk derece mahkemesi ise sigortalının 1 Ekim 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığına karar verdi.
Mahkeme, 1 Ekim 2018 ile 1 Nisan 2019 arasındaki dönemde eksik ödenen yaklaşık 7 bin liranın, her bir ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte SGK tarafından ödenmesine hükmetti.
SGK'nın itirazı üzerine dosya istinafa taşındı ancak Bölge Adliye Mahkemesi ilk derece mahkemesinin kararını hukuka uygun buldu.
YARGITAY KARARI BOZDU
Dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, hem ilk derece mahkemesinin hem de istinaf mahkemesinin kararlarını bozdu.
Yüksek Mahkeme'nin değerlendirmesinde yalnızca faiz konusu değil, aylığın hesaplanması ve eksik ödeme döneminin belirlenmesiyle ilgili de önemli noktalar yer aldı.
SGK'DAN HESAPLAMA İSTENMEDEN KARAR VERİLEMEZ
Yargıtay, davacının talep ettiği aylık miktarını açık şekilde belirtmediğine dikkat çekti. Buna rağmen mahkemenin SGK'dan gerekli hesaplamayı istemeden bilirkişi raporu üzerinden aylık miktarını belirlemesini usule uygun bulmadı.
Bu nedenle aylık hesabının öncelikle SGK tarafından ortaya konulması gerektiği belirtildi.
EKSİK ÖDEME DÖNEMİNE DE DİKKAT ÇEKİLDİ
Yargıtay'ın bozma gerekçelerinden biri de eksik ödemelerin hangi tarihler arasındaki dönemi kapsadığı oldu.
Dosyadaki bilgilere göre sigortalıya 1 Mayıs 2019 tarihinde yeniden aylık bağlandı. Bu nedenle eksik ödemelerin 1 Ekim 2018 ile 1 Mayıs 2019 arasındaki dönem dikkate alınarak hesaplanması gerektiği değerlendirildi.
İlk derece mahkemesinin hesaplamada dönemin sonunu 1 Nisan 2019 olarak kabul etmesi de hatalı bulundu.
FAİZ İÇİN 3 AYLIK YASAL SÜRE ÖNE ÇIKTI
Kararın emekliler açısından en dikkat çekici bölümü ise faiz başlangıç tarihine ilişkin değerlendirme oldu.
Yargıtay, SGK'nın emeklilik işlemlerini tamamlaması için mevzuatta öngörülen 3 aylık sürenin dikkate alınması gerektiğine işaret etti.
Buna göre emekli aylığına hak kazanılan tarih ile SGK'nın faiz bakımından sorumlu tutulabileceği tarih her durumda aynı olmayabilecek. Yüksek Mahkeme'nin yaklaşımında, SGK'ya tanınan yasal işlem süresinin sona ermesinden sonraki dönem faiz hesabı bakımından önem taşıyor.
EMEKLİLER İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Karar, "emekli aylığı geç bağlanan herkese otomatik olarak faiz ödenecek" şeklinde yorumlanmamalı. Faiz talebinde başvuru tarihi, aylığa hak kazanma tarihi, SGK'nın işlem süresi ve ödemenin hangi tarihte yapıldığı gibi unsurlar önem taşıyor.
Dolayısıyla aylığının geç bağlandığını düşünen vatandaşların yalnızca emekliliğe hak kazandıkları tarihi değil, SGK'ya yaptıkları başvuruyu ve kurumun yasal işlem süresini de dikkate almaları gerekiyor.
Yargıtay'ın değerlendirmesi, geç bağlanan yaşlılık aylıklarında faiz talebinin hangi koşullarda ve hangi tarihten itibaren gündeme gelebileceği konusunda emsal niteliğinde bir hukuki çerçeve sunuyor.
Not: Somut bir emeklilik dosyasında faiz hakkının bulunup bulunmadığı ve faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi, dosyanın tarihleri ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır. Yargıtay'ın resmi sisteminde emsal kararlar daire, esas ve karar bilgileri üzerinden sorgulanabiliyor.
