Sivas’ın Demircilerardı ve Küçük Minare mahalleleri arasında yer alan cami, mimarisiyle dikkat çekmeye devam ediyor. 1742 yılında inşa edildiği kabul edilen ve Seyyidoğlu Şeyh Hacı Muhammed Sadi tarafından yaptırılan yapı, kesme taş temel üzerine kerpiç duvarlarla inşa edilirken, ahşap direkli ve ahşap tavanlı mimarisiyle geleneksel Anadolu cami mimarisinin önemli örnekleri arasında yer alıyor.
‘DAYANIŞMA, DÜRÜSTLÜK, PAYLAŞMA VE MESLEK AHLAKINI SİMGELİYOR’
Caminin kuzeybatı köşesindeki taş minaresinden sarkan demir zincirler ise dikkat çekiyor. Halk arasında anlatılan rivayete göre, zincirin her halkası farklı bir demirci ustası tarafından dövülerek yapıldı. Bu rivayeti doğrulayan yazılı bir belge bulunmasa da caminin çevresinde geçmişte yoğun şekilde faaliyet gösteren demirci esnafı düşünüldüğünde anlatının güçlü bir kültürel karşılığı bulunuyor. Birbirine bağlı zincir halkaları, tek başına zayıf görünen parçaların bir araya geldiğinde ne kadar güçlü olabileceğini gösteriyor. Bu yönüyle zincirler, Ahilik kültürünün temel değerleri olan dayanışma, dürüstlük, paylaşma ve meslek ahlakını simgeliyor.
‘KARDEŞLİĞİN SOMUT BİR SEMBOLÜ OLARAK KARŞIMIZA ÇIKIYOR’
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan sanat tarihi uzmanı Nurcan Yarıcı Demirdişer, Zincirli Minare'de yer alan zincirlerin yalnızca mimari bir unsur olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyerek, "Zincirin her halkasının birbirine kenetlenmesi, Ahilik teşkilatının esnaf arasında kurduğu dayanışmayı hatırlatıyor. Buradaki zincirler sadece demirden yapılmış halkalar değil emek, birlik ve kardeşliğin somut bir sembolü olarak karşımıza çıkıyor" dedi.
‘1742 YILINDA İNŞA EDİLDİĞİ GENEL BİLGİ KABUL EDİLMEKTEDİR’
1742 yılında inşa edildiği kabul edilen cami Anadolu mimarisinin önemli bir sembolü olurken konu hakkında Demirdişer, "Zincirli minare camisi, Sivas'ın Demircilerardı ve küçük minare mahalleleri arasında yer alan, 18. yüzyıldan günümüze ulaşmış önemli bir vakıf eseridir. Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğünde bulunan cami, Seyyidoğlu Vakfı adına kayıtlıdır ve 1983 yılında korunması gereken taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiştir. Caminin inşa tarihi konusunda farklı görüşler bulunmakla birlikte, mevcut belgeler ve manzum kitabe doğrultusunda yapının 1742 yılında inşa edildiği genel bilgi kabul edilmektedir” ifadelerini kullandı.
‘ZİNCİRİN HER HALKASI FARKLI BİR DEMİRCİ USTASI TARAFINDAN DÖVÜLEREK YAPILMIŞTIR’
Caminin banisi Seyyidoğlu Şeyh Hacı Muhammed Sadi'dir. Ayrıca cami avlusunda bulunan iki kabirden birinin de Seyyidoğlu Şeyh Muhammed Sadi'ye ait olduğü tahmin edilmektedir diyen Demirdişer, “Cami kesme taş temel üzerine kerpiç duvarlarla inşa edilmiştir. Ahşap direkli ve tavanlı olması, onu geleneksel Anadolu cami mimarisinin güzel örneklerinden biri haline getirir. Yapıda gösterişli süslemelerden çok sadelik ön plandadır. Caminin en dikkat çekici özelliği kuzeybatı köşesindeki taş minaresinden sarkan demir zincirlerdir. Halk arasında anlatılan bir rivayete göre, zincirin her halkası farklı bir demirci ustası tarafından dövülerek yapılmıştır. Bu anlatıyı doğrulayan tarihi bir belge bulunmasa da caminin çevresinde geçmişte yoğun şekilde faaliyet gösteren demirci esnafının varlığı düşünüldüğünde bu rivayet anlam kazanmaktadır" dedi.
‘ZİNCİRLER ESNAF DAYANIŞMASINI VE KARDEŞLİĞİ SİMGELEMEKTEDİR’
Zincirli minare caminin birleştirici bir tarihe sahip olduğunu aktaran Demirdişer, "Bu zincirler ahiliğin bir sembolüdür. Ahilik; dayanışma paylaşma dürüstlük ve meslek ahlakını esas alan bir kültürdür. Zincirli minaredeki zincir halkalarının birbirine bağlı olarak güç kazanması da bu anlayışla örtüşür. Bu nedenle zincirler, sadece mimari bir detay değil, esnaf dayanışmasını ve kardeşliği simgeleyen güçlü bir ifadedir. Zincirli minare camisi ise yalnızca bir ibadet mekanı değil, dönemin vakıf ve mahalle kültürünü, zanaatkarlık mirasını günümüze taşıyan önemli bir tarihi yapıdır. Minareden sarkan zincirlerde birlik, emek ve ahilik ruhunu hatırlatan semboller olarak bugün de anlamını korumaktadır. Caminin zincirleri çok dikkat çektiği için halk arasında Zincirli Minare Cami olarak anılmaktadır" dedi.
