Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) döviz dönüşüm desteğine ilişkin yeni düzenlemesi 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek. Yeni dönemde firmalardan alınan döviz almama taahhüdü kaldırılırken, destekten yararlanma şartlarında döviz pozisyonu, katma değer ve iş gücü maliyetleri dikkate alınacak.
DÖVİZ ALMAMA TAAHHÜDÜ KALDIRILIYOR
Mevcut uygulamada destekten yararlanmak isteyen firmalardan belirli şartlarla alınan döviz almama taahhüdü, 1 Ekim itibarıyla kaldırılacak. Yeni sistemde firmaların döviz pozisyon oranı esas alınacak. Buna göre, destekten yararlanacak firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif büyüklüğüne oranının yüzde 10’u aşmaması şartı aranacak. Böylece değerlendirmede yalnızca döviz dönüşümü değil, firmanın mevcut döviz pozisyonu da dikkate alınacak.
DESTEK TUTARINDA KATMA DEĞER KRİTERİ UYGULANACAK
Yeni dönemde destek kapsamında değerlendirilecek döviz miktarında da değişiklik yapılacak. Firmaların yararlanabileceği destek tutarı belirlenirken faaliyet kârlılığı ve iş gücü maliyetleri üzerinden hesaplanan katma değer kriterleri dikkate alınabilecek. Bu uygulamayla destek miktarının firmanın üretim kapasitesi ve ekonomik faaliyetleriyle daha bağlantılı hale getirilmesi amaçlanıyor. TCMB, gerekli görmesi halinde firmaların destek kapsamında satabileceği döviz tutarına veya alabileceği destek miktarına sınır koyabilecek.
Tedarikçiler de destekten doğrudan yararlanabilecek Yeni düzenlemeyle ihracat zincirinde yer alan tedarikçi firmalar için de yeni bir imkan getiriliyor. Aracı ihracatçıların, belirlenen şartları sağlayan tedarikçileri adına döviz dönüşümü gerçekleştirebilmesinin önü açılıyor.
Bu işlem sonucunda oluşan destek tutarı, aracı ihracatçı yerine doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılabilecek. Böylece üretim yapan ancak ihracat işlemlerinde aracı kullanan firmaların destek mekanizmasına daha kolay erişmesi hedefleniyor.
DESTEK UYGULAMASI 31 OCAK 2027’YE KADAR DEVAM EDECEK
TCMB’nin düzenlemesiyle döviz dönüşüm desteğinin süresi 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatıldı. Yeni şartlar ise 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulanmaya başlanacak. TCMB, gerekli durumlarda firmalardan bilgi ve belge isteyebilecek. İncelemeye alınan firmalara yönelik destek ödemeleri, inceleme tamamlanana kadar durdurulabilecek.
1 EKİM’DEN SONRA HANGİ ŞARTLAR DEĞİŞECEK?
Yeni düzenlemeyle birlikte öne çıkan değişiklikler şöyle:
Döviz almama taahhüdü uygulaması kaldırılacak.
Firmaların döviz pozisyon oranı dikkate alınacak.
Döviz pozisyonunda yüzde 10 sınırı uygulanacak.
Destek tutarında katma değer kriteri kullanılabilecek.
Faaliyet kârlılığı ve iş gücü maliyetleri hesaplamada dikkate alınacak.
Tedarikçilerin doğrudan destek alabilmesinin önü açılacak.
Kontrol ve inceleme süreçleri artırılacak.
