Türkiye, NATO zirvesi kapsamında 7-8 Temmuz tarihlerinde 30 dan fazla ülkenin liderine Ankara’da ev sahipliği yapmıştı. Türkiye Zirve kapsamındaki karşılamadan yemeklere, konaklamadan yol çalışmasına kadar birçok alanda tahmini 12 milyar TL değerinde harcama yaptı. Özellikle ABD Lideri Trump’a gösterilen yoğun ilgiye karşılık şimdi ABD, Türkiye’ye %12.5 oranında ek zam uygulayacağını bildirdi.
KARAR WASHINGTON’DAN GELDİ
ABD Başkanı Donald Trump’ın imzaladığı karar doğrultusunda ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), Section 301 kapsamında yeni gümrük tarifelerini devreye aldı.
Düzenlemenin odağında ise zorla çalıştırılarak üretildiği değerlendirilen ürünlerin ABD pazarına girişinin sınırlandırılması yer alıyor.
Washington yönetimi, bu alanda yeterli önlem almadığını veya gerekli uygulamaları hayata geçirmediğini değerlendirdiği ülkelere ek vergi uygulanacağını duyurdu.
Yeni sisteme göre bazı ülkelere yüzde 10, bazı ülkelere ise yüzde 12,5 oranında ilave gümrük vergisi getirildi. Türkiye de ikinci grupta yer alan ülkeler arasında bulunuyor.
NATO ZİRVESİNDE BÖYLE BİR KARAR YOK
Kararın duyurulmasının ardından sosyal medyada “NATO Zirvesi’nin ardından Türkiye cezalandırıldı” yönünde çok sayıda paylaşım yapıldı.
Zirvenin gündeminde savunma harcamalarının artırılması, Rusya-Ukrayna savaşı, terörle mücadele, savunma sanayiindeki iş birlikleri ve ittifakın yeni güvenlik stratejisi gibi başlıklar yer aldı.
Gümrük vergileri ya da ticaret tarifelerine ilişkin herhangi bir karar ise yayımlanan belgelerde bulunmuyor.
Bunun temel nedeni de NATO’nun görev alanı. İttifak, askeri ve güvenlik konularında karar alabiliyor. Ülkelere ticaret tarifesi uygulamak veya gümrük vergisi belirlemek ise NATO’nun yetkileri arasında yer almadı.
TÜRKİYE NEDEN YÜZDE 12,5’LİK LİSTEDE?
ABD yönetimi yeni uygulamayı iki ayrı kategoriye ayırdı.
Washington ile gerekli taahhütleri yerine getiren veya bu konuda anlaşmaya varan ülkelere yüzde 10 oranında ek tarife uygulanıyor.
Diğer grupta bulunan ülkelere ise yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi getiriliyor. Türkiye de bu kategoride değerlendirildi.
Kararın gerekçesi olarak ise zorla çalıştırmayla bağlantılı ithalat denetimleri ve ilgili uygulamalara ilişkin değerlendirmeler gösterildi.
TARTIŞMALAR SÜRÜYOR
Yeni tarifenin hangi ürün gruplarını kapsayacağı ve Türkiye’nin ABD’ye ihracatı üzerindeki etkisi önümüzdeki süreçte daha net ortaya çıkacak.
İhracatçılar, ek maliyetlerin rekabet gücüne olası etkilerini değerlendirirken, ekonomi çevreleri de kararın iki ülke arasındaki ticari ilişkilere nasıl yansıyacağını yakından takip ediyor.
Şu ana kadar ortaya çıkan resmi bilgiler ise tek bir noktaya işaret ediyor;
Türkiye’ye uygulanacak yüzde 12,5 ek gümrük vergisi kararı, NATO Zirvesi’nde alınmış bir karar değil. Uygulama, ABD’nin tek taraflı ticaret politikası kapsamında hayata geçirilen yeni düzenlemenin bir parçası olacak gibi görünüyor.
