Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), haziran ayına ilişkin Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerini açıkladı. Endeks aylık bazda sınırlı yükselirken, yıllık artış yüzde 30’un üzerine çıktı. Enerji grubu yıllık bazda en yüksek artışı gösterirken, aylık hesaplamada gerileme yaşanan tek ana grup oldu.
HAZİRAN VERİLERİ AÇIKLANDI
TÜİK verilerine göre YD-ÜFE, haziranda bir önceki aya göre yüzde 0,46 arttı. Endeks, yılın başına göre yüzde 17,85 yükseldi. Geçen yılın aynı ayıyla kıyaslandığında artış oranı yüzde 30,33 olarak hesaplanırken, on iki aylık ortalamalara göre yükseliş yüzde 32,07 oldu.
Yurt dışına satılan ürünlerin üretici fiyatlarındaki değişimi ortaya koyan endeks, ihracat yapan sanayi işletmelerinin maliyetlerindeki eğilimi göstermesi açısından önem taşıyor. Döviz kuru, enerji giderleri ve küresel emtia fiyatlarında yaşanan hareketlilik de endeks üzerinde etkili unsurlar arasında yer alıyor.
MADENCİLİKTE ARTIŞ DAHA YÜKSEK
Sanayinin iki ana sektörüne bakıldığında madencilik ve taş ocakçılığında yıllık artış yüzde 45,13 olarak belirlendi. İmalat sanayisindeki artış ise yüzde 30,08 seviyesinde kaldı.
Türkiye’nin ihracatında önemli paya sahip imalat sanayisindeki yükseliş, üretim maliyetlerinin dış pazara çalışan firmalar üzerindeki etkisinin sürdüğünü gösterdi.
ENERJİ YILLIK BAZDA İLK SIRADA
Ana sanayi grupları içinde en yüksek yıllık artış yüzde 61,56 ile enerji grubunda görüldü. Dayanıksız tüketim mallarında fiyatlar yüzde 33,96, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 31,79 arttı. Ara mallarında yıllık artış yüzde 30,85 olurken, sermaye mallarında bu oran yüzde 20,69 olarak kayıtlara geçti.
Ara mallarındaki fiyat değişimi, birçok üretim kolunun hammadde ve yarı mamul maliyetlerini doğrudan etkilemesi nedeniyle sanayi açısından da yakından izlenen göstergeler arasında bulunuyor.
AYLIK DEĞİŞİMDE ENERJİ GERİLEDİ
Haziran ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe aylık artış yüzde 0,26, imalat sanayisinde ise yüzde 0,47 oldu.
Ana sanayi gruplarında ara malları yüzde 2,32 ile aylık bazda en yüksek artışı kaydetti. Dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,75, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,02 ve sermaye mallarında yüzde 0,84 artış gerçeklemiş oldu.
Diğer gruplardan farklı olarak enerji fiyatları aylık bazda yüzde 13,08 geriledi. Böylece haziran ayında düşüş görülen tek ana sanayi grubu enerji oldu.
Ekonomistler, YD-ÜFE’nin özellikle ihracata yönelik üretimde maliyet eğilimini göstermesi nedeniyle dış ticaret ve sanayi verileriyle birlikte değerlendirildiğini belirtiyor. Endekste yaşanan değişimlerin, önümüzdeki dönemde üretim maliyetleri ve fiyatlama davranışlarına ilişkin önemli göstergelerden biri olmayı sürdürmesi de bekleniyor.
