Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde düzenlenen IATA Genel Kurulu'nda konuşan IATA Genel Direktörü Willie Walsh, jet yakıtı harcamalarının 2026 yılında ciddi bir sıçrama yapacağını açıkladı. Walsh'ın verdiği bilgilere göre, küresel havayolu şirketlerinin yakıt giderleri bir yıl içinde yaklaşık 100 milyar dolar artacak.
YAKIT FİYATLARINDAKİ SERT YÜKSELİŞ HAVACILIĞI ZORLUYOR
Sektörün en büyük gider kalemlerinden biri olan jet yakıtında yıllık bazda yüzde 70'e ulaşan maliyet artışı, havayolu şirketlerinin kârlılığını önemli ölçüde baskılıyor. Uzmanlar, mevcut maliyet tablosunun sürdürülebilir olmadığını ve bilet fiyatlarında kaçınılmaz artışların gündeme geleceğini belirtildi.
HAVAYOLU ŞİRKETLERİNİN KÂRI ERİMEYE BAŞLADI
IATA'nın yayımladığı projeksiyonlara göre, küresel havacılık sektörünün 2025 yılında yaklaşık 45 milyar dolar olarak gerçekleşen net kârı, artan maliyetlerin etkisiyle 2026 yılında 23 milyar dolar seviyesine kadar gerileyebilir.
Sektör yöneticileri arasında yapılan araştırmalar da bu beklentiyi destekliyor. Deloitte'un küresel havayolu yöneticileriyle gerçekleştirdiği ankette, yakıt fiyatlarındaki dalgalanma ve yüksek enflasyon sektörün önündeki en büyük riskler arasında gösterildi. Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings de artan maliyet baskısı nedeniyle küresel havacılık sektörünün görünümünü olumsuz yönde revize etti.
UÇAK BİLETİ FİYATLARINDA ARTIŞ KAÇINILMAZ GÖRÜLÜYOR
Uzman değerlendirmelerine göre, düşük kâr marjlarıyla faaliyet gösteren havayolu şirketleri artan maliyetleri uzun süre üstlenemeyecek. Bu nedenle yükselen enerji fiyatlarının bilet ücretlerine yansıması bekleniyor.
Özellikle uzun mesafeli ve premium sınıf uçuşlarda fiyat artışlarının daha kolay karşılanabileceği belirtilirken, kısa mesafeli ve turistik hatlarda yolcu talebinin fiyat değişimlerine karşı daha hassas olduğu ifade edildi.
Bu eğilimin ilk işaretleri ABD pazarında görülmeye başladı. Son verilere göre, ABD iç hat uçuşlarında 1 Temmuz tatil dönemine yönelik bilet fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 yükseldi. Yaz sezonunun geri kalanında ise artış oranı yüzde 18'e ulaştı.
HAVAYOLLARI UZUN SÜRELİ YÜKSEK PETROL SENARYOSUNA HAZIRLANIYOR
Küresel havayolu şirketleri, enerji maliyetlerindeki yükselişin geçici olmayacağı varsayımıyla yeni stratejiler geliştiriyor. Dünyanın en büyük hava yolu şirketlerinden United Airlines, planlamalarını petrol fiyatlarının 2027 yılı sonuna kadar varil başına 100 doların üzerinde seyredeceği beklentisi üzerinde kuruldu.
Bazı şirketler ise maliyet baskısını azaltmak için yakıt koruma işlemleri ve dinamik fiyatlandırma politikalarına yöneliyor. Air New Zealand, artan giderlerin etkisini sınırlamak amacıyla hem finansal koruma araçlarını hem de bilet fiyat güncellemelerini birlikte kullanıyor.
BOEİNG VE AİRBUS GECİKMELERİ MALİYETLERİ DAHA DA ARTIRIYOR
Sektörün karşı karşıya olduğu sorunlar yalnızca enerji fiyatlarıyla sınırlı değil. Uçak üreticileri Boeing ve Airbus'ta yaşanan teslimat gecikmeleri de havayolu şirketlerinin operasyonel maliyetlerini yükseltiyor.
Yeni nesil ve daha verimli uçakların filolara katılamaması nedeniyle şirketler, daha yaşlı ve daha fazla yakıt tüketen uçakları kullanmaya devam etmek zorunda kalıyor. Bu durum yalnızca yakıt tüketimini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda bakım ve onarım giderlerini de yükselterek sektör üzerindeki finansal baskıyı derinleştiriyor.
YOLCULARI DAHA PAHALI BİR SEYAHAT DÖNEMİ BEKLİYOR
Uzmanlara göre petrol fiyatlarında kalıcı bir gerileme yaşanmadığı sürece havacılık sektöründeki maliyet baskısı devam edecek. Yakıt giderleri, filo yenileme sorunları ve küresel enflasyonun etkisiyle önümüzdeki dönemde uçak bileti fiyatlarında yeni artışların görülmesi bekleniyor. Bu tablo, özellikle tatil ve iş seyahatleri planlayan milyonlarca yolcunun daha yüksek maliyetlerle karşılaşabileceğine işaret etti.
