Baş dönmesi, kişinin çevresini dönüyormuş gibi hissetmesi, dengesini kaybetmesi veya bayılacakmış gibi olması şeklinde ortaya çıkabilen yaygın bir şikâyettir. Tıpta vertigo olarak bilinen dönme hissi, baş dönmesinin yalnızca bir türüdür. Her baş dönmesi vertigo anlamına gelmez ve bu şikâyet tek başına bir hastalık olarak değerlendirilmez.
BAŞ DÖNMESİ NEDEN OLUR?
Baş dönmesinin birçok farklı nedeni vardır. En yaygın nedenler arasında iç kulak ve denge sistemi hastalıkları, tansiyon düşüklüğü, sıvı kaybı ve bazı ilaçların yan etkileri bulunur. Baş dönmesine yol açabilen başlıca etkenler şunlardır:
İç kulak sorunları: Denge sistemini etkileyen hastalıklar, çevrenin dönüyormuş gibi algılanmasına neden olabilir.
Tansiyon düşüklüğü: Özellikle otururken veya yatarken aniden ayağa kalkmak, kısa süreli baş dönmesi ve göz kararmasına yol açabilir.
Kansızlık: Demir eksikliğine bağlı anemi, özellikle yorgunluk ve halsizlikle birlikte baş dönmesine neden olabilir.
Kan şekeri düşüklüğü: Özellikle diyabet tedavisi gören kişilerde kan şekerinin düşmesi baş dönmesi, terleme ve titremeye yol açabilir.
Sıvı kaybı: Yeterince su içmemek, yoğun terleme, kusma veya ishal dolaşımı etkileyerek baş dönmesine neden olabilir.
Migren: Bazı migren türlerinde baş ağrısına eşlik eden veya baş ağrısı olmadan gelişen baş dönmesi görülebilir.
Kalp ritim bozuklukları: Kalbin ritmindeki değişiklikler, bayılacak gibi olma ve baş dönmesine neden olabilir.
İlaçların yan etkileri: Bazı tansiyon ilaçları, sakinleştiriciler ve diğer ilaçlar baş dönmesine yol açabilir.
BAŞ DÖNMESİ TANSİYONDAN OLUR MU?
Evet, tansiyon değişiklikleri baş dönmesine neden olabilir. Özellikle tansiyonun ayağa kalkınca düşmesi, kısa süreli göz kararması ve dengesizlik hissi oluşturabilir. Bununla birlikte baş dönmesi yalnızca tansiyon düşüklüğünde görülmez. Yüksek tansiyonu bulunan kişilerde de baş dönmesi yaşanabilir ancak bu belirti tek başına tansiyonun yükseldiğini göstermez. Baş dönmesi sırasında tansiyon ölçümü bazı durumlarda yararlı olabilir. Ancak ölçüm sonuçları normal olsa bile baş dönmesinin başka nedenleri bulunabilir. Sürekli tekrarlayan şikâyetlerde profesyonel değerlendirme gerekir.
BAŞ DÖNMESİ NE ZAMAN TEHLİKELİDİR?
Aşağıdaki belirtiler baş dönmesine eşlik ediyorsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı veya acil tıbbi yardım alınmalıdır:
- Yüzde kayma, kol veya bacakta ani güçsüzlük ya da uyuşma
- Konuşma bozukluğu veya bilinç bulanıklığı
- Ani ve şiddetli baş ağrısı
- Çift görme veya ani görme kaybı
- Yürüyememe ya da belirgin denge kaybı
- Göğüs ağrısı veya ciddi nefes darlığı
- Bayılma veya nöbet geçirme
- Şiddetli ve devamlı kusma
BAŞ DÖNMESİNE NE İYİ GELİR?
Baş dönmesine iyi gelen yöntem, öncelikle altta yatan nedene bağlıdır. Her baş dönmesi için geçerli tek bir tedavi bulunmaz. Bununla birlikte şikâyet sırasında düşme ve yaralanma riskini azaltmak için bazı önlemler alınabilir.
