Türkiye'de son günlerde talep gören bungalov ve bağ evi gibi yapıların durumunu yeniden ele alacak yönetmelik çalışması için Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimat verdiği öğrenildi.
Yeni yönetmelik tartışmaları yeniden alevlendi
Tarım arazilerinin korunmasına yönelik hazırlanan ve 4 Nisan 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkındaki Yönetmelik”, kaçak yapıların geleceği konusunda geniş bir tartışma başlattı. Söz konusu düzenleme sonrasında, tarım alanlarında yer alan izinsiz yapıların yıkılacağı yönünde güçlü beklentiler oluşmuştu.
Ancak gelen tepkiler ve ortaya çıkan mağduriyet ihtimali, konunun yeniden değerlendirilmesini gündeme taşıdı.
AK Parti MKYK Toplantısında Gündeme Geldi
NTV muhabiri Ahmet Örs’ün aktardığı bilgilere göre, mesele son AK Parti MKYK toplantısında detaylı şekilde ele alındı. Toplantıda, mevcut yapıların doğrudan yıkılmasının hedeflenmediğine dair daha önce yapılan açıklamalar hatırlatıldı.
MKYK üyeleri, yeni yönetmeliğin uygulanması halinde binlerce kişinin mağdur olabileceğine dikkat çekti. Bunun üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, ilgili düzenlemenin yeniden gözden geçirilmesi ve gerekli değişikliklerin yapılması yönünde talimat verdi.
Bu kapsamda Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı süreci birlikte yürütecek.
Yeni Düzenlemede Hangi Adımlar Gündemde?
Üzerinde çalışılması beklenen yeni düzenlemeye ilişkin öne çıkan başlıklar şöyle sıralanıyor:
Mevcut yapıların kayıt altına alınması
İzinsiz yapılara idari para cezası uygulanması
İnşaatı devam eden kaçak yapıların yıkılması
Tarım arazilerinde yeni yapılaşmaya izin verilmemesi
Bu adımların, hem mevcut durumu kontrol altına almak hem de gelecekte benzer sorunların oluşmasını engellemek amacıyla planlandığı belirtiliyor.
Yıkım Süreci Nasıl İşleyecek?
Mevcut yönetmeliğe göre, hakkında yıkım kararı bulunan yapılar için süreç oldukça net. Buna göre:
Yıkım işlemleri en geç bir ay içinde başlatılacak
Belediyelerin yıkımı gerçekleştirmemesi durumunda devreye bakanlık girecek
Yıkım masrafları doğrudan ilgili belediyelerin bütçesinden tahsil edilecek
Ayrıca, izinsiz yapı sahiplerine belirli bir süre tanınarak, yapıların kaldırılması ve arazinin yeniden tarıma uygun hale getirilmesi istenecek.
Tarım Arazilerinde Yapılaşmaya Sıkı Denetim
Yeni düzenleme, tarım alanlarında yapılacak her türlü yapı için daha sıkı kurallar getiriyor. Buna göre:
Herhangi bir yapı inşa edilmeden önce ilgili bakanlıktan izin alınması zorunlu olacak
Alternatif alan bulunup bulunmadığı incelenecek
Tarla üzerine yapılmak istenen bağ evi gibi yapılar için öncelikle başka bir alan değerlendirmesi yapılacak
Bu yaklaşım, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını en aza indirmeyi hedefliyor.
'Toprak koruma kurulu' Dönemi Başlıyor
Yönetmelikle birlikte “toprak koruma kurulu” adı altında yeni bir yapı oluşturulacak. Bu kurul, tarım arazilerinde yapılacak projeleri değerlendiren temel mekanizma olacak. Bağ evi ise yönetmelikte; tarımsal üretimi destekleyen, doğaya zarar vermeyen ve faaliyetle doğrudan ilişkili bir yapı olarak tanımlandı.
Tarımsal Amaçlı Yapıların Kapsamı Genişletildi
Düzenlemeye göre tarım arazilerinde belirli şartlar altında yapılabilecek yapılar da açık şekilde tanımlandı. Bunlar arasında:
Sulama ve toprak koruma altyapıları
Küçük ölçekli hayvancılık ve su ürünleri tesisleri
Depolar, seralar ve tarım makineleri için alanlar
Ürünlerin hızlı işlenmesini sağlayan tesisler
gibi üretimle doğrudan bağlantılı yapılar yer alıyor.
Bu tür projeler için başvuruların belediyeler ya da il özel idareleri üzerinden yapılması gerekecek.
İmara Açılmanın Önüne Geçilecek
Yönetmelikte dikkat çeken bir diğer başlık ise tarım arazilerinin imara açılmasının engellenmesi oldu. Özellikle dikili tarım arazilerinin, belirli şartlar dışında en az beş yıl boyunca farklı bir kullanım amacına dönüştürülmesi yasaklanacak.
Ayrıca, güneş enerjisi santrali kurulacak alanların yalnızca “kuru marjinal tarım arazisi” sınıfında olması şartı getirildi.
Kaçak Yapılar Tapuya İşlenecek
Yeni kurallara göre, tarım arazilerinde mevzuata aykırı kullanım tespit edilmesi halinde bu durum tapu kayıtlarına da yansıtılacak. İlgili taşınmazın beyanlar hanesine, arazinin amacı dışında kullanıldığına dair şerh düşülecek.
Bu kayıt, aykırılık giderilene kadar kaldırılmayacak.
Yıkım ve Para Cezaları Birlikte Uygulanacak
İzin almadan yapı inşa eden veya başvurusu reddedilen kişilere, yapılarını kaldırmaları için süre tanınacak. Bu süre içinde gerekli işlemleri gerçekleştirmeyenler hakkında:
İdari para cezaları uygulanacak
Yapılar kamu eliyle yıkılacak
Arazi yeniden tarımsal üretime uygun hale getirilecek
Yapılan masraflar ise sorumlulardan tahsil edilecek.
Parsel Parsel Satış Yapanlara Suç Duyurusu
Tarım arazilerini küçük parçalara bölerek bungalov veya bağ evi amacıyla satışa sunanlara yönelik de ciddi yaptırımlar geliyor. Yönetmeliğe göre bu şekilde arazi bütünlüğünü bozan kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak.
Hangi Yapılar Tarımsal Sayılacak?
Yönetmelikte tarımsal amaçlı yapı olarak kabul edilen bazı örnekler de açıklandı. Buna göre:
İpek böcekçiliği ve hayvancılık tesisleri
Tarımsal depolar ve üretim alanları
Fide ve fidan üretim merkezleri
Kurutma ve işleme tesisleri
Sahipsiz hayvan barınakları
Sulama ve enerji amaçlı GES sistemleri gibi üretimle doğrudan bağlantılı yapılar bu kapsamda değerlendirilecek.
Yeni Düzenleme Ne Anlama Geliyor?
Hazırlanacak yeni yönetmelik ile birlikte, bir yandan mevcut yapıların durumuna çözüm aranırken, diğer yandan tarım arazilerinin korunması için daha katı kuralların devreye alınması hedefleniyor.
Özellikle bungalov ve bağ evi projelerine yönelik artan ilginin ardından, bu alanlardaki yapılaşmanın kontrol altına alınması öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
