TBMM gündemine gelmesi beklenen "Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"nin 12 maddelik taslak metni ortaya çıktı. Teklifte, PKK/KCK ve bağlı yapılanmalara yönelik soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerine ilişkin yeni düzenlemeler yer alırken, ağır suçlar kapsam dışında tutuluyor
Kanunun Amacı ve Kapsamı
Kanun teklifi, PKK/KCK terör örgütünün ve buna bağlı tüm yapılanmaların silahlı faaliyetlerine son vermesi ile örgütün kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi sonrasında uygulanacak hukuki süreci düzenliyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için söz konusu tespitin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla onaylanarak Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Teklif, örgüt kurma ve yönetme, örgüt üyeliği, örgüte yardım etme, propaganda yapma, örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen suçlar ile terörizmin finansmanına ilişkin bazı suçları kapsıyor.
PKK/KCK ve Bağlı Yapılanmalar Düzenlemenin Merkezinde Yer Alıyor
Teklifte kapsam açık şekilde tanımlanıyor. Buna göre kanunda geçen "örgüt" ifadesi yalnızca PKK/KCK ve bu yapıya bağlı tüm oluşumları ifade ediyor. Kanunda yer alan "Kurul" ifadesi ise düzenlemenin uygulanmasını takip edecek ve koordinasyonu sağlayacak yeni yapıyı tanımlıyor. Böylece teklifin hangi örgütleri kapsadığı ve uygulamadan sorumlu kurulun hukuki tanımı netleştiriliyor.
Soruşturma ve Kovuşturmalar Belirli Sürelerle Ertelenebilecek
Teklif, gerekli şartların oluşması halinde devam eden soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini öngörüyor. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl süreyle ertelenirken, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda bu süre on yıl olacak. Erteleme boyunca dava zamanaşımı işlemeyecek, dosyalar ve suçun ispatına yarayan deliller muhafaza edilmeye devam edecek. Müsadere kapsamındaki mal varlıkları hakkında ise tasfiye işlemleri uygulanarak Hazine'ye gelir kaydedilecek. Savcı veya mahkemenin verdiği erteleme kararlarına iki hafta içinde itiraz edilebilecek.
Kasten Öldürme ve 2005 Öncesindeki Ağır Suçlar Kapsam Dışında Tutuluyor
Kanun teklifinde bazı suçlar açık şekilde kapsam dışında bırakılıyor. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar hakkında soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesi uygulanmayacak. Böylece ağır suçlar yönünden mevcut cezai süreçlerin devam etmesi öngörülüyor.
Tutuklama ve Adli Kontrol Kararları Yeniden Değerlendirilecek
Erteleme kapsamına giren dosyalarda bulunan tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yeniden incelenecek. Dosyanın bulunduğu aşamaya göre sulh ceza hâkimliği, mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi, şartların oluşması halinde bu tedbirleri kaldırabilecek. Ayrıca istinaf ve temyiz incelemesindeki dosyalar hakkında bozma kararı verilmesi de teklif kapsamında yer alıyor.
Erteleme Sürecinde Yeni Suç İşlenmesi Halinde Süreç Yeniden Başlayacak
Teklife göre verilen tüm erteleme kararları özel bir kayıt sistemine işlenecek. Erteleme süresi içinde yeniden terör suçlarından birinin işlenmesi halinde verilen erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma ya da kovuşturma kaldığı yerden devam edecek. Buna karşılık erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde soruşturma aşamasındaki dosyalar için kovuşturmaya yer olmadığına, yargılama aşamasındaki dosyalar için ise düşme kararı verilmesi öngörülüyor.
Kesinleşmiş Cezaların İnfazı da Ertelenebilecek
Kanun teklifi yalnızca devam eden davaları değil, kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerini de kapsıyor. Buna göre toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların infazı beş yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası alanlar ile müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının infazı ise on yıl süreyle ertelenebilecek. Ancak örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçlarından hüküm giyenler ile 1 Haziran 2005 öncesindeki ağır suçlardan mahkûm olanlar bu düzenlemeden yararlanamayacak. Erteleme süresinde yeni bir terör suçu işlenmemesi halinde ceza infaz edilmiş sayılacak.
Süreci Takip Edecek Yeni Bir Kurul Oluşturulacak
Teklifle birlikte Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında yeni bir "Takip ve Koordinasyon Kurulu" kurulması öngörülüyor. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ile MGK Genel Sekreteri yer alacak. Kurul, sürecin uygulanmasını takip edecek, ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilecek, yeni hukuki düzenlemeler önerebilecek ve hak yoksunluklarının kaldırılması konusunda ilgili yargı mercilerine başvuruda bulunabilecek. Ayrıca çalışmalar hakkında TBMM'yi düzenli olarak bilgilendirecek.
TBMM Bünyesinde İzleme Komisyonu Kurulacak
Kanun teklifiyle birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bünyesinde bir İzleme Komisyonu oluşturulması planlanıyor. Komisyon, kanun kapsamında yürütülen faaliyetleri izleyecek ve gerekli gördüğü konularda tavsiye niteliğinde değerlendirmelerde bulunabilecek. Böylece sürecin Meclis tarafından da takip edilmesi amaçlanıyor.
Silah ve Mühimmat Teslimi Kayıt Altına Alınacak
Kanun kapsamında örgüt mensuplarının teslim ettiği veya beyan ettiği silahlar, mühimmat, patlayıcı maddeler, araçlar ve diğer tüm malzemeler resmi kayıt altına alınacak. Teslim işlemlerinin nasıl yürütüleceği ile kayıt altına alınan malzemelere ilişkin usul ve esaslar ise İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Düzenlemeden Yararlanmak İçin Altı Ay İçinde Başvuru Yapılması Gerekecek
Tekliften yararlanmak isteyen kişilerin, MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına veya Kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı başvuruda bulunması gerekecek. Altı aylık sürenin sona ermesinin ardından başvuru hakkı düşecek ve kanundan yararlanılamayacak.
Süreçte Görev Alan Kamu Görevlilerine Hukuki Güvence Sağlanacak
Teklif, kanun kapsamında görev üstlenen kamu görevlileri için de özel bir düzenleme içeriyor. Buna göre kanunun uygulanması amacıyla verilen görevleri yerine getiren kamu görevlileri ile kurul ve komisyon üyeleri, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluk taşımayacak. Düzenleme, süreci yürütecek kamu görevlilerine yasal güvence sağlamayı amaçlıyor.
Kanunun Yürürlüğü ve Uygulanması
Teklifte yer alan son maddelere göre kanun Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. Kanun hükümlerinin uygulanmasından ise Cumhurbaşkanı sorumlu olacak. Bununla birlikte, soruşturma ve infaz ertelemesi gibi uygulamaların hayata geçebilmesi için ayrıca MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanması şartı aranacak.
