Kayseri Haber - Deniz Postası / CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, marketlerde kilosu 169,95 TL olan domatesin vatandaşın alım gücünü nasıl zorladığını açıkladı. Üretici maliyetleri, enerji fiyatları ve gıda enflasyonu üzerine detaylı değerlendirme yaptı.
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Türkiye’de artan gıda fiyatlarına dikkat çekerek domates üzerinden vatandaşın yaşadığı ekonomik sıkıntıları gözler önüne serdi. Market raflarında kilosu 169,95 TL’den satılan domatesin 4 adetinin toplam ağırlığının 384 gram, kasa fiyatının ise 65,26 TL’ye ulaştığını belirten Genç, temel gıda ürünlerinde yaşanan fiyat artışının alım gücünü nasıl etkilediğini aktardı. Hesaplamalara göre bir domatesin tanesi 16,32 TL’ye yükseldi.
Domatesin Serüveni Hayat Pahalılığına Uzandı
Genç, domatesin artık sadece tarladan sofraya değil, mazottan gübreye, kurdan enerjiye, enflasyondan yoksulluğa uzanan bir hikâye haline geldiğini ifade etti. “Vatandaş pazarda kilo hesabı yapamıyor, tane hesabı yapıyor. Domatesin tanesi 16 lirayı geçmişse burada sadece sebze fiyatından değil, çöken alım gücünden söz ediyoruz” dedi.
Gıda Fiyatlarında Kritik Artış
TÜİK’in Nisan 2026 verilerine göre tüketici enflasyonu yıllık yüzde 32,37 olurken, gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 34,55 olarak kaydedildi. Aynı ay gıda fiyatları aylık bazda da yüzde 3,70 arttı.
Domates Üretimi Düştü
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’de domates üretimi 2025 yılında 14 milyon 617 bin tondan 13 milyon 500 bin tona geriledi. Yıllık düşüş yüzde 7,6 olarak gerçekleşti. Sebze üretimindeki genel düşüş sınırlı kalsa da domates üretimindeki kayıp, fiyat baskısını artıran önemli bir faktör oldu.
Üretici-Market Fiyat Farkı Vatandaşa Yansıyor
TZOB’un Nisan 2026 değerlendirmesine göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı bazı ürünlerde yüzde 393,7’ye kadar çıktı. Markette 40 ürünün 18’inde fiyat artışı gözlendi. Gübre, yem, elektrik ve tarım ilacı maliyetlerinde yaşanan artışlar ile mazot fiyatının yıllık yüzde 57,6 yükselmesi de tüketiciye doğrudan yansıdı. Özellikle gübre fiyatları son bir yılda amonyum sülfat yüzde 104,3, amonyum nitrat yüzde 84,2 ve üre gübresi yüzde 76,2 oranında arttı.
Arada Kazanan Yok
Genç, “Çiftçi üretirken zarar ediyor, vatandaş alırken zorlanıyor. Arada kazanan kim? Çiftçi kazanamıyor, tüketici alamıyor; ama market rafındaki fiyat her hafta değişiyor” ifadelerini kullandı.
Jeopolitik ve Enerji Faktörü
Bölgesel savaş ve enerji fiyatlarındaki yükseliş de gıda fiyatlarını baskılayan unsurlar arasında. ABD-İsrail ve İran arasındaki çatışmalar sonrasında Brent petrol, 72,48 dolardan 109,24 dolara yükseldi. Merkez Bankası Nisan 2026 raporunda enerji fiyatlarının aylık yüzde 14,40 arttığını, enerji grubu yıllık enflasyonunun yüzde 47,22’ye ulaştığını açıkladı.
Asgari Ücretli ve Emekli İçin Sofra Maliyeti
Asgari ücretli bir vatandaş, kilosu 169,95 TL olan domatesten yaklaşık 165 kilo alabiliyor. Ancak 4 domatesin 65,26 TL tuttuğu bir alışveriş, bir günlük sofra maliyetini hızla artırıyor. En düşük emekli maaşı alan bir kişi ise bu alışverişi maaşından yaklaşık 306 kez yapabiliyor.
Genç’ten Uyarı
CHP’li Genç açıklamasını şöyle tamamladı:
“Asgari ücretli, emekli, çiftçi ve dar gelirli aynı hayat pahalılığı zincirinin farklı halkalarında eziliyor. Çiftçi mazota, gübreye, elektriğe yetişemiyor; vatandaş market etiketine yetişemiyor. İktidar ise bu yangını seyrediyor. Bugün 4 domatese 65 lira ödeyen vatandaş yarın pazara çıkarken iki kez düşünecek. Türkiye’de artık domates bile lüks hale geldiyse, iktidarın ekonomi politikaları iflas etmiş demektir.”
