Trafik güvenliğini artırma gerekçesiyle hazırlanan yeni yasa teklifi, milyonlarca sürücüyü yakından ilgilendiren tartışmalı düzenlemeleri de beraberinde getiriyor. Bu yasa yürürlüğe girerse ilk hatada ehliyetinize 2 yıl süreyle el konulacak.
ADAY SÜRECİ DÖNEMİ GERİ GELECEK
TBMM'ye sunulan teklif, Anayasa Mahkemesi'nin daha önce hukuki dayanağını yetersiz bularak iptal ettiği aday sürücülük sistemini bu kez doğrudan kanun kapsamına almayı hedefliyor.
Ancak teklifin en çok dikkat çeken yönü, aday sürücüler için öngörülen ağır yaptırımlar. Düzenleme yasalaşırsa, ilk kez ehliyet alanlar ile herhangi bir nedenle ehliyeti iptal edilip yeniden belge almaya hak kazananlar iki yıl boyunca "aday sürücü" statüsünde kalacak.
Bu süreçte yapılacak bazı ihlaller ise yalnızca para cezasıyla sonuçlanmayacak. Sürücü belgesi tamamen iptal edilebilecek.
DÖRT İHLAL, TEK SONUÇ: EHLİYET İPTALİ
Teklife göre aday sürücüler;
Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir trafik ihlali yaparsa,
75 ceza puanını aşarsa,
0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilirse,
Dönüş kuralları, yayaya ilk geçiş hakkı, emniyet kemeri ve diğer koruyucu sistemlere ilişkin yükümlülükleri üç kez ihlal ederse, ehliyetlerini tamamen kaybedebilecek.
Bu noktada tartışma da tam olarak burada başlıyor. Çünkü eleştiriler, özellikle aday sürücüler açısından yaptırımların oldukça sert olduğu yönünde yoğunlaşıyor. Trafik güvenliğinin sağlanması elbette önemli. Ancak her ihlalin doğrudan ehliyet iptaline uzanan bir sürece dönüşmesi, "cezanın ölçülülüğü" ilkesinin yeniden tartışılmasına neden olabilir.
SÜREÇ BAŞTAN BAŞLAYACAK
Ehliyeti iptal edilen aday sürücüler için yalnızca belgeyi yeniden çıkarmak yeterli olmayacak. Süreç neredeyse sıfırdan işleyecek.
Yeniden sürücü kursuna kayıt yaptırılması, teorik ve direksiyon eğitimlerinin tamamlanması, sınavların yeniden geçilmesi, psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesinden olumlu rapor alınması gerekecek. Bunun yanında kesinleşmiş tüm idari para cezalarının ödenmiş olması ve varsa bekleme sürelerinin tamamlanması da zorunlu olacak.
HUKUKİ BOŞLUK KAPATILIRKEN YENİ TARTIŞMALAR KAPIDA
Anayasa Mahkemesi daha önce aday sürücülük sisteminin tamamen kaldırılması gerektiğine değil, temel hakları etkileyen yaptırımların yönetmelikle değil kanunla düzenlenmesi gerektiğine hükmetmişti. Yeni teklif de bu eksikliği gidermeyi amaçlıyor.
Bununla birlikte teklif, hukuki zemini güçlendirirken cezaların kapsamı ve ağırlığı konusunda yeni bir tartışmanın fitilini ateşlemiş durumda. Trafik güvenliğini artırmaya yönelik adımların caydırıcı olması beklenirken, yaptırımların orantılı olup olmadığı da kamuoyunda en çok konuşulan başlıklardan biri haline geliyor.
Teklifin TBMM komisyonlarındaki görüşmeleri sırasında özellikle aday sürücülere uygulanacak yaptırımların kapsamı ve ölçülülüğü konusunda yeni değişiklik önerilerinin gündeme gelmesi bekleniyor.
