Üniversitelerde kayıt döneminin başlaması ve tayinlerin etkisiyle kiralık konutlara olan talep arttı. Özellikle başka bir şehirde üniversite eğitimi alacak öğrenciler için ev arama süreci hızlandı. TEDB Genel Başkanı Hakan Akçam, kiralık konut piyasasındaki son durumu değerlendirerek öğrencilerin ve ailelerin sözleşme imzalarken dikkat etmesi gereken noktaları anlattı. Akçam, son 10-15 günlük dönemde kira fiyatlarında yüzde 5 ila 10 arasında artış yaşandığını belirtti.
EV SAHİBİYLE GÖRÜŞMEDEN SÖZLEŞME İMZALAMAYIN
Kira sözleşmesi hazırlanırken ev sahibiyle doğrudan görüşülmesinin önemli olduğunu belirten Akçam, mülk sahibinin şehir dışında veya yurt dışında bulunması durumunda işlemi gerçekleştiren kişiden vekaletname talep edilmesi gerektiğini söyledi.
Öğrencilerin sözleşmeyi imzalamadan önce kira bedeli, kira artış şartları, depozito ve diğer yükümlülükleri dikkatle incelemesi gerektiğini ifade eden Akçam, gerektiğinde bir hukukçu veya emlak danışmanından görüş alınmasını önerdi.
DEPOZİTO SÖZLEŞMEDE AÇIKÇA YAZILMALI
Kiralamalarda en fazla anlaşmazlık yaşanan konulardan birinin depozito olduğunu belirten Akçam, ödenen güvence bedelinin kira sözleşmesinde açık şekilde belirtilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Akçam, sözleşmede depozitonun “bir kira bedeli” şeklinde belirtilmesi halinde Türk lirası olarak verilen tutarın tahliye sırasında güncel kira bedeli üzerinden talep edilebileceğini ifade etti.
Bu nedenle öğrencilerin depozito ödemeden önce tutarın ve iade koşullarının sözleşmede açıkça yer aldığından emin olması önem taşıyor.
DEPOZİTO ÜÇ AYLIK KİRA BEDELİNİ AŞAMIYOR
Konut ve çatılı iş yeri kiralarında kiracıdan talep edilebilecek güvence bedeline ilişkin yasal bir üst sınır bulunuyor.
Türk Borçlar Kanunu'nun 342'nci maddesine göre sözleşmeyle güvence verilmesi kararlaştırılmışsa bu tutar üç aylık kira bedelini aşamıyor.
Öğrencilerin ve ailelerin ev kiralarken talep edilen depozito miktarını bu sınır açısından da kontrol etmesi gerekiyor.
KİRA ÖDEMELERİ BANKA ÜZERİNDEN YAPILMALI
Akçam, kira ödemelerinin banka kanalıyla ve sözleşmede belirtilen gerçek tutar üzerinden yapılması gerektiğini belirtti.
Ödemelerin banka üzerinden gerçekleştirilmesi, kira bedelinin ödendiğine ilişkin kayıt oluşmasını sağlıyor ve taraflar arasında yaşanabilecek olası uyuşmazlıklarda ödemenin belgelenmesini kolaylaştırıyor.
Ödeme yapılırken açıklama bölümüne ilgili aya ait kira ödemesi olduğunun yazılması da kayıtların daha açık tutulmasına yardımcı oluyor.
E-KİRA SÖZLEŞMESİ E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILABİLİYOR
Kiracı ve ev sahipleri kira sözleşmelerini e-Devlet üzerinden de hazırlayabiliyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından geliştirilen sistem sayesinde taşınmaz sahibi tarafından hazırlanan kira sözleşmesi, kiracı tarafından e-Devlet üzerinden onaylanabiliyor.
Sistemin kullanımının yaygınlaşmasıyla kira sözleşmelerinin elektronik ortamda kayıt altına alınması ve tarafların işlemlerini daha kolay takip edebilmesi amaçlanıyor.
Akçam da elektronik kira sözleşmelerinin yaygınlaşmasının kira piyasasındaki işlemlerin daha etkin takip edilmesine ve vergi kayıp ve kaçağının önlenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
ÖĞRENCİLER SÖZLEŞMEYİ OKUMADAN İMZA ATMAMALI
Kiralama sürecinde yalnızca kiracıların değil mülk sahiplerinin haklarının da korunması gerektiğini belirten Akçam, sözleşmenin her iki tarafın yükümlülüklerini açık şekilde ortaya koymasının önem taşıdığını söyledi.
Özellikle ilk kez ev kiralayacak öğrencilerin kira bedeli, artış şartları, depozito, aidat ve diğer giderlere ilişkin maddeleri kontrol ettikten sonra sözleşmeyi imzalaması gerekiyor.
