Dünya Sağlık Örgütü'nün güncel önerileri, demans riskinin önemli bir bölümünün değiştirilebilir faktörlerle bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Yüksek tansiyondan işitme kaybına, hareketsizlikten sosyal izolasyona kadar pek çok etken beyin sağlığını tehdit edebiliyor.
1. Demans sadece yaşlılık hastalığı değil
Demans, hafıza, düşünme, davranış ve günlük yaşam becerilerini etkileyen bir sendrom. En yaygın nedeni Alzheimer hastalığı olsa da farklı hastalıklar da demansa yol açabiliyor.
2. Yüksek tansiyon beyin sağlığını tehdit ediyor
Özellikle orta yaş döneminde kontrol altına alınmayan yüksek tansiyon, beyin damarlarına zarar vererek demans riskini artırabiliyor.
3. Diyabetin etkisini hafife almayın
Kan şekerinin uzun süre kontrolsüz seyretmesi, damar sağlığını ve beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebiliyor.
4. Hareketsiz yaşam risk oluşturuyor
Düzenli fiziksel aktivite eksikliği, demansla ilişkili değiştirilebilir risk faktörleri arasında bulunuyor.
5. İşitme kaybı da risk faktörleri arasında
Tedavi edilmeyen işitme kaybı, bilişsel gerilemeyle ilişkilendiriliyor. İşitme sorunlarının erken değerlendirilmesi önem taşıyor.
6. Sosyal izolasyon beyni etkiliyor
Aile ve arkadaşlarla iletişimin azalması, yalnızlık ve sosyal izolasyon beyin sağlığı açısından olumsuz sonuçlar doğurabiliyor.
7. Depresyonu göz ardı etmeyin
Depresyon, demansla ilişkili risk faktörleri arasında yer alıyor. Ruh sağlığının korunması da beyin sağlığının önemli bir parçası.
8. Sigara ve aşırı alkol tüketimi
Sigara kullanımı ve aşırı alkol tüketimi, beyin sağlığını olumsuz etkileyen alışkanlıklar arasında bulunuyor.
9. Obezite ve yüksek kolesterol
Özellikle orta yaş dönemindeki obezite ve yüksek LDL kolesterol, demans riskini etkileyebilen faktörler arasında gösteriliyor.
10. Hava kirliliği de etkili olabilir
Hava kirliliğine uzun süre maruz kalmak, demansla ilişkilendirilen çevresel risk faktörlerinden biri.
11. Görme kaybını ihmal etmeyin
İleri yaşlarda tedavi edilmeyen görme kaybı, demansla ilişkili faktörler arasında değerlendiriliyor.
12. Kafa travmaları tehlike oluşturabilir
Özellikle ciddi kafa travmaları, ilerleyen yıllarda bilişsel sorunlarla bağlantılı olabiliyor.
13. Eğitim ve zihinsel aktivite önemli
Düşük eğitim düzeyi, yaşam boyu bilişsel rezervin gelişimini etkileyebilen faktörlerden biri. Zihinsel olarak aktif kalmak önem taşıyor.
14. Demans riskini azaltmak mümkün mü?
Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, tansiyon ve diyabet kontrolü, sigaradan uzak durma, işitme ve görme sorunlarının tedavisi ve sosyal yaşamın sürdürülmesi beyin sağlığını korumaya yardımcı olabilir.
