Kalp krizi ve felç gibi hayati tehlike oluşturan sağlık sorunlarına karşı erken önlem almak büyük önem taşıyor. İngiltere'de görev yapan bir aile hekimi, yalnızca birkaç dakika içerisinde tamamlanan basit bir kolesterol testinin kalp ve damar hastalıkları açısından risk altında olan kişilerin belirlenmesine yardımcı olabileceğini açıkladı. Eczanelerde gerçekleştirilebilen ve parmak ucundan alınan kan örneğiyle yapılan test, 7 dakikadan kısa sürede sonuç verebiliyor. Uzmanlar ise herhangi bir belirtiye yol açmadan ilerleyebilen yüksek kolesterolün ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabileceği konusunda uyarıyor.
Eczanelerde Yapılan Basit Test, Önemli Riskleri Ortaya Çıkarıyor
The Health Suite bünyesinde görev yapan aile hekimi Dr. Asiya Maula, kalp ve damar hastalıklarına karşı erken değerlendirme yapılmasının önemine dikkat çekti. Özellikle kolesterol seviyelerinin düzenli olarak kontrol edilmesinin, ilerleyen dönemde ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarının önceden fark edilmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.
İngiltere'deki bazı eczanelerde uygulanan parmak ucundan kan alma yöntemiyle gerçekleştirilen test, kolesterol seviyeleri hakkında kısa sürede bilgi sunuyor. Yaklaşık 7 dakikadan daha kısa sürede tamamlanan uygulama sayesinde kolesterol değerleri yüksek olan kişiler belirlenebiliyor. Böylece kalp krizi ve felç gibi ciddi rahatsızlıklar açısından daha kapsamlı bir risk değerlendirmesi yapılmasının önü açılıyor.
Ancak Dr. Maula'ya göre kolesterol ölçümü, kalp ve damar sağlığını değerlendirmek için tek başına yeterli değil. Kişinin tansiyon değerleri, ailede kalp hastalığı öyküsünün bulunup bulunmadığı, beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı ve mevcut sağlık sorunları da birlikte ele alınmalı.
Araştırmadan Dikkat Çeken Sonuç: Her 5 Kişiden 1'i Risk Altında
Kalp ve damar hastalıklarına ilişkin yapılan araştırmalar, erken kontrolün ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Barts Health NHS Trust tarafından gerçekleştirilen çalışmada, Ocak 2025 ile Şubat 2026 tarihleri arasında 1200'den fazla kişi sağlık taramasından geçirildi. Araştırma kapsamında yapılan değerlendirmelerde, katılımcıların yaklaşık yüzde 20'sinin önümüzdeki 10 yıl içerisinde kalp krizi veya felç geçirme açısından yüksek risk taşıdığı belirlendi.
İngiltere'deki kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölüm sayıları da tablonun ciddiyetini ortaya koyuyor. İngiliz Kalp Vakfı'nın paylaştığı verilere göre, ülkede her yıl yaklaşık 170 bin kişi bu hastalıklar nedeniyle yaşamını yitiriyor. Bu rakam, günde ortalama 460 kişinin kalp ve damar hastalıkları sebebiyle hayatını kaybettiği anlamına geliyor.
Yüksek Kolesterol Yıllarca Belirti Göstermeden İlerleyebiliyor
Yüksek kolesterolün en tehlikeli yönlerinden biri, çoğu zaman kişinin günlük yaşamında fark edilebilir herhangi bir belirtiye neden olmaması. Bu nedenle birçok kişi kolesterol seviyesinin yüksek olduğunu ancak yapılan kan testleri sonucunda öğrenebiliyor.
Uzmanlar, herhangi bir şikâyet bulunmamasının kolesterol açısından risk olmadığı anlamına gelmediğini vurguluyor. Kontrol edilmeyen yüksek kolesterol, zaman içerisinde kalp ve damar sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
Dr. Asiya Maula, kolesterol değerleri aynı olan iki kişinin kalp krizi veya felç geçirme ihtimalinin de aynı olmayabileceğine işaret etti. Kişinin genel sağlık durumunun ve sahip olduğu diğer risk faktörlerinin bu noktada belirleyici olduğunu ifade etti.
Genetik Faktörler de Kolesterol Seviyelerini Etkiliyor
Kolesterolün yükselmesinde yalnızca beslenme alışkanlıkları ve yaşam biçimi etkili olmuyor. Genetik özellikler ve bazı sağlık sorunları da kolesterol değerlerinin normal seviyelerin üzerine çıkmasına neden olabiliyor.
Dr. Maula, özellikle kalıtsal faktörlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Ailesel hiperkolesterolemi olarak bilinen genetik hastalık, kişilerin kolesterol seviyelerinin çok yüksek değerlere ulaşmasına yol açabiliyor.
Bu nedenle sağlıklı beslendiğini ve hareketli bir yaşam sürdüğünü düşünen kişilerin de kolesterol kontrollerini ihmal etmemesi gerekiyor. Aile geçmişinde yüksek kolesterol veya kalp ve damar hastalıkları bulunan kişilerin risk değerlendirmesi yaptırması ayrıca önem taşıyor.
Test Sonucu Yüksek Çıkarsa Nasıl Bir Yol İzlenmeli?
Eczanede yapılan hızlı test sonucunda kolesterol değerlerinin yüksek olduğunun belirlenmesi halinde kişilere eczacılar tarafından gerekli bilgilendirme yapılabiliyor. Daha ayrıntılı inceleme veya tedavi ihtiyacı bulunması durumunda ise aile hekimine başvurmaları öneriliyor.
Kolesterol seviyesinin kontrol altına alınmasında uygulanacak yöntem kişiden kişiye değişebiliyor. Bazı kişilerde beslenme düzeninin değiştirilmesi, fiziksel aktivitenin artırılması ve yaşam alışkanlıklarının iyileştirilmesi yeterli olabiliyor. Bununla birlikte bazı hastalarda yalnızca yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmayabiliyor ve doktor değerlendirmesi sonucunda ilaç tedavisine başlanması gerekebiliyor.
Uzmanların ortak uyarısı ise yüksek kolesterolün belirti vermesini beklemeden gerekli kontrollerin yaptırılması yönünde oldu. Kısa sürede tamamlanabilen testler riskin fark edilmesine yardımcı olsa da kalp krizi ve felç ihtimalinin doğru değerlendirilebilmesi için kişinin tüm sağlık bilgilerinin birlikte incelenmesi gerekiyor.
