İkinci el araçlarda şasi numarasının başka bir araca aktarılmasıyla yapılan “change” işlemleri yıllar sonra ortaya çıkabiliyor. Oto ekspertiz uzmanı Sami Tarcan, bazı araçların 10 yıl sonra tespit edildiğini belirtirken, şasi numarasında şüpheli işlem bulunduğu konusunda uyarılan bir aracın satın alındıktan yaklaşık 7 ay sonra polis tarafından el konulduğunu anlattı.
İKİNCİ EL ARAÇLARDA ŞASİ NUMARASI KONTROLÜ YAPILMALI
Oto ekspertiz uzmanı Sami Tarcan, change işlemlerinin profesyonel şekilde yapılması durumunda ilk bakışta fark edilmesinin zor olabileceğini belirterek, bazı araçlardaki usulsüzlüğün yıllar sonra ortaya çıkabildiğini söyledi.
Tarcan, “Bazı araçlar 10 sene sonra yakalanıyor” diyerek ikinci el araç alacakları şasi numarası kontrolü konusunda uyardı.
CHANGE ARAÇ NASIL YAPILIYOR?
Change işlemini bir araca başka bir aracın kimlik bilgilerinin aktarılması olarak açıklayan Tarcan, yöntemlerden birinin şasi numarasının bulunduğu bölümün kesilerek başka bir araca kaynaklanması olduğunu söyledi.
Tarcan’a göre bazı işlemlerde şasi numarası profesyonel yöntemlerle yeniden oluşturulabiliyor. Bu durum, yapılan müdahalenin ilk bakışta fark edilmesini zorlaştırabiliyor.
Hurda veya ağır hasarlı araçların kimlik bilgilerinin kullanılabildiğini belirten Tarcan, icralık araçlar ile yurt dışından yasa dışı yollarla getirilen bazı araçlarda da benzer yöntemlerin uygulanabildiğini ifade etti.
Bu nedenle ikinci el araç alırken standart motor, kaporta ve boya kontrollerinin yanı sıra şasi ve araç kimlik bilgilerinin de ayrıntılı incelenmesi gerekiyor.
“BAZI ARAÇLAR 10 YIL SONRA YAKALANIYOR”
Change araçlardaki en önemli risklerden biri, şasi numarasındaki usulsüzlüğün aracın el değiştirmesinden uzun süre sonra tespit edilebilmesi.
Tarcan, bazı araçların yıllarca trafikte kullanılabildiğini belirterek, “Bazı araçlar 10 sene sonra yakalanıyor” ifadelerini kullandı.
Usulsüzlüğün ihbar, kolluk incelemesi veya ayrıntılı teknik kontrol sonucunda ortaya çıkabileceğini belirten Tarcan, mevcut araç sahibinin geçmişte yapılan işlemden haberi olmasa bile ciddi bir mağduriyet yaşayabileceğini söyledi.
Şasi numarasında usulsüzlük şüphesi bulunması durumunda araçla ilgili adli ve idari süreç başlatılabiliyor. Aracın nihai hukuki durumu ise olayın özelliklerine ve yetkili makamların vereceği kararlara göre belirleniyor.
EKSPERTİZDE ÖZELLİKLE ŞASİ KONTROLÜ TALEP EDİLMELİ
Tarcan, ikinci el araç alırken her ekspertiz paketinin ayrıntılı şasi orijinallik kontrolünü kapsamayabileceğini savundu.
Sektördeki kendi gözlemine ilişkin konuşan Tarcan, “Ekspertizlerin yüzde 95’i bile change araçlara bakmıyorlar” ifadelerini kullandı.
Bu oran bağımsız veya resmi bir istatistikten ziyade Tarcan’ın sektör deneyimine dayanan değerlendirmesi olurken, uzman özellikle araç satın almadan önce şasi numarası ve bulunduğu bölgenin ayrıntılı olarak incelenmesini tavsiye etti.
Muayene sırasında şasi numarası ile araç kayıtlarının uyumu kontrol edilse de Tarcan, numaranın fiziksel orijinalliğinin ayrıca uzman incelemesi gerektirebileceğini belirtti.
HER ŞASİ NUMARASI İŞLEMİ CHANGE ANLAMINA GELMİYOR
Şasi numarası üzerinde işlem görülmesinin tek başına aracın change olduğu anlamına gelmediğini belirten Tarcan, yasal nedenlerle şasi numarasının yenilendiği durumların da bulunabileceğine dikkat çekti.
Özellikle şasi numarasının bulunduğu bölümde paslanma veya çürüme meydana gelmesi durumunda mevzuata uygun şekilde işlem yapılabileceğini söyleyen Tarcan, bu nedenle yalnızca fiziksel müdahaleye bakılarak karar verilmemesi gerektiğini ifade etti.
Böyle bir durumda yapılan işlemin nedeni, resmi kayıtları ve mevzuata uygunluğu birlikte değerlendirilmeli.
Tarcan ayrıca şasi numarası üzerinden yapılan usulsüz işlemlerin yalnızca binek otomobillerle sınırlı olmadığını, ağır vasıta ve otobüslerde de benzer vakalara ilişkin örnekler bulunduğunu aktardı.
UYARIYA RAĞMEN ALDI, 7 AY SONRA POLİS EL KOYDU
Tarcan, change araç riskine ilişkin karşılaştıkları bir örneği de anlattı.
Tarcan’ın aktardığına göre, 24 Kasım 2025’te Kırşehir’den İstanbul’daki bir ekspertiz merkezine getirilen otomobilin şasi numarasında şüpheli bir işlem tespit edildi.
Alıcı ve satıcının durum hakkında bilgilendirildiğini belirten Tarcan, uyarıya rağmen aracın satın alındığını söyledi.
Tarcan’ın anlatımına göre otomobile satın alma işleminden yaklaşık 7 ay sonra polis tarafından el konuldu. Araç sahibi daha sonra ekspertiz merkezine ulaşarak yaşadığı durumu anlattı.
Tarcan, yıllar sonra change olduğu tespit edilen araçlarda iyi niyetli alıcıların da mağdur olabildiğini belirterek, “Bir vatandaş arabayı almış, 8 sene sonra elinden gidiyor. Bu adamın ne günahı var?” ifadelerini kullandı.
CHANGE OLDUĞUNU ÖĞRENDİKTEN SONRA SATMAK YENİ SORUNLARA YOL AÇABİLİR
Tarcan, satın aldığı aracın change olduğunu sonradan öğrenen kişilerin aracı durumu gizleyerek başka bir kişiye satmaya çalışmaması gerektiği konusunda da uyardı.
“Ben bu arabanın change olduğunu öğrendim, çaktırmadan satayım” düşüncesiyle hareket edilmesinin yeni hukuki sorunlara neden olabileceğini belirten Tarcan, böyle bir durumda hukuki yollara başvurulması gerektiğini söyledi.
Şüpheli bir durum tespit edildiğinde aracın geçmiş kayıtlarının incelenmesi ve gerektiğinde yetkili mercilere başvurulması önem taşıyor.
İKİNCİ EL ARAÇ ALIRKEN ŞASİ KONTROLÜNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
İkinci el araç satın almadan önce yalnızca motor, kaporta, boya, kilometre ve hasar geçmişinin kontrol edilmesi yeterli olmayabilir. Şasi ve araç kimlik bilgilerinin de satın alma kararı verilmeden önce ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekiyor.
Özellikle ruhsattaki bilgiler ile araç üzerindeki şasi numarasının eşleşmesi, şasi numarasının bulunduğu bölgede kesme veya kaynak şüphesi, araç üzerindeki diğer kimlik bilgilerinin uyumu ve şasi numarasının fiziksel orijinalliği kontrol edilmeli.
Ekspertiz hizmeti alınırken şasi/VIN orijinallik kontrolünün kullanılan pakete dahil olup olmadığı da önceden sorulmalı.
Piyasa değerinin belirgin şekilde altında satışa çıkarılan, geçmişi konusunda yeterli bilgi bulunmayan veya şasi bölümünde işlem tespit edilen araçlarda satın alma kararı verilmeden önce daha ayrıntılı inceleme yapılması, sonradan yaşanabilecek maddi ve hukuki sorunların önüne geçilmesine yardımcı olabilir.
