Kayseri’nin geçmişten bugüne uzanan bağ kültüründe, şehir hayatından uzaklaşıp yaz aylarını bağ evlerinde geçiren ailelerin kendilerine özgü alışkanlıkları bulunuyor. Bu alışkanlıklardan biri de sonbahar geldiğinde bağdan şehre dönüşün komşulara haber verilmesini sağlayan ‘Alemeti yakmak’ geleneği. AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, Kayseri’nin eski yaşam kültüründe önemli bir yere sahip olan bu geleneği anlattı.
BAĞ EVİNDEN YÜKSELEN DUMAN
Cıngı’nın aktardığına göre, Kayseri’de eskiden bir ailenin bağdan şehre göç edeceğini anlamak için telefonla aramaya ya da bir haberci göndermeye gerek duyulmuyordu. Bağ evinden yükselen bir duman, o aile için dönüş vaktinin geldiğini anlatmaya yetiyordu.
YAZ MEVSİMİ BAĞLARDA GEÇİYORDU
Kayseri’de bağ hayatı, yalnızca yaz aylarında kısa süreliğine gidilen bir dinlenme alışkanlığından ibaret değildi. Havaların ısınmasıyla birlikte şehir merkezindeki evlerini bırakan aileler bağlara göçüyor, yaz boyunca yaşamlarını büyük ölçüde burada sürdürüyordu.
Sabahın erken saatlerinde başlayan bahçe işleri, ağaçların gölgesinde kurulan sofralar, komşu bağlardan gelen sesler ve akşam serinliğinde yapılan sohbetler, Kayseri’nin kendine özgü yaz yaşamının parçaları arasında yer alıyordu. Bağlarda geçirilen bu günler, ailelerin olduğu kadar komşuların da bir arada olduğu bir yaşam düzenini beraberinde getiriyordu.
Ancak yaz mevsiminin sona ermesiyle birlikte bağlardaki hareketlilik de yerini dönüş hazırlıklarına bırakıyordu. Sonbaharın gelmesiyle aileler eşyalarını toplamaya, kışlık hazırlıklarını tamamlamaya ve bahçelerdeki işleri bitirmeye başlıyordu.
DUMANI GÖREN KOMŞULAR GÖÇ VAKTİNİN GELDİĞİNİ ANLIYORDU
Bağdan ayrılma zamanı geldiğinde ise Kayseri’ye özgü bir gelenek devreye giriyordu. Bahçede biriken çer çöp bir araya getirilerek yakılıyor, ateşten yükselen dumanla komşu bağlarda yaşayanlara şehre dönüşün yaklaştığı duyuruluyordu. İşte bu uygulamaya ‘Alemeti yakmak’ deniliyordu.
Bir bağ evinden yükselen dumanı gören komşular, o ailenin artık bağdan ayrılmaya hazırlandığını anlıyordu. Böylece uzun uzun haberleşmeye, telefon etmeye ya da ayrıca bir haber göndermeye ihtiyaç kalmıyordu. Komşuların kendi aralarında kullandığı ‘Alemeti yaktılar demek ki bağdan göçüyorlar!’ sözü de bu geleneğin günlük yaşamdaki karşılığını ortaya koyuyordu.
KAYSERİ’NİN KOMŞULUK KÜLTÜRÜNDEN BİR İZ
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, anlattığı bu geleneğin yalnızca bağdan şehre dönüşü haber vermekle sınırlı olmadığını, aynı zamanda Kayseri’nin geçmişteki komşuluk ilişkilerini de yansıttığını belirtti. Birbirinden uzakta bulunan bağ evleri arasında yükselen tek bir dumanın, insanların birbirinden haberdar olmasına yettiğini ifade eden Cıngı, ‘Alemeti yakmak’ geleneğinin Kayseri’nin eski komşuluk kültürünün güzel bir örneği olduğunu aktardı.
Telefonun ya da bugünkü iletişim araçlarının bulunmadığı dönemlerde dumanla verilen bu haber, Kayseri’nin bağ yaşamında insanların birbirleriyle nasıl iletişim kurduğunu gösteren geleneklerden biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.




