Merkez Bankası'nın 11 Kasım'da duyurduğu yeni makroihtiyati karar, tüketici kredilerinin yanı sıra işletmelerin finansman koşullarını da ilgilendiriyor. Kredi büyüme sınırlarının dört ayrı kategoride artırılmasıyla bankaların KOBİ ve diğer işletmelere kullandırdığı Türk lirası krediler için belirlenen oranlar güncellendi. Özellikle işletme sermayesi, yatırım ve günlük faaliyetlerini finanse etmek isteyen şirketler açısından değişikliğin nasıl sonuçlar doğuracağı merak ediliyor.
KOBİ kredilerinde yeni büyüme sınırı yüzde kaç oldu?
TCMB'nin yeni düzenlemesine göre KOBİ'lere kullandırılan Türk lirası kredilerde sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 5'ten yüzde 5,5'e çıkarıldı. Böylece bankaların KOBİ kredi portföylerinde uygulanan büyüme sınırı 0,5 puan artırılmış oldu.
Bu değişiklik, bankaların KOBİ'lere kullandırdığı kredilerin toplam hacmini büyütürken daha geniş bir sınırdan yararlanabilmesini sağlayacak. İşletmelerin finansman taleplerinin karşılanmasında bankalara ek hareket alanı oluşması mümkün. Ancak bu durum, her KOBİ'nin başvurduğu krediyi alacağı anlamına gelmiyor.
Kredi değerlendirmesinde işletmenin mali tabloları, nakit akışı, borçluluk durumu, teminatları ve ödeme kapasitesi önemini koruyor. Bankalar, kredi kullandırma kararlarını kendi risk politikaları doğrultusunda vermeye devam edecek.
KOBİ dışındaki şirketlerin kredi sınırı ne kadar yükseldi?
KOBİ kapsamı dışında kalan işletmelere kullandırılan Türk lirası kredilerde sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 2'den yüzde 2,5'e yükseltildi. Böylece bu gruptaki işletme kredilerinde de 0,5 puanlık artış yapıldı.
KOBİ dışı şirketler için belirlenen yeni oran, bankaların ticari kredi portföylerinde daha fazla büyüme alanına sahip olmasını sağlayabilir. Ancak düzenleme, işletmelerin kullanabileceği kredi tutarına doğrudan yüzde 2,5 oranında zam yapılması şeklinde uygulanmıyor. Açıklanan oran, bankaların kredi hacmindeki büyümeyi sınırlayan sekiz haftalık makroihtiyati çerçeveye ilişkin.
Şirketlerin kredi başvurularında finansal yeterlilik, faaliyet alanı, mevcut yükümlülükler ve teminat koşulları değerlendirilmeye devam edecek. Bankaların kredi kullandırma politikaları da başvurunun sonucunu etkileyebilecek.
İşletmeler daha kolay kredi kullanabilecek mi?
Kredi büyüme sınırlarının yükseltilmesi, bankaların işletmelere finansman sağlama kapasitesini genişletebilecek bir değişiklik olarak öne çıkıyor. Bankalar, yeni sınırlar dahilinde kredi portföylerini daha fazla büyütme imkânı bulabilecek. Bu alanın kullanılması halinde bazı işletmelerin kredi taleplerinin karşılanması kolaylaşabilir.
Bununla birlikte TCMB kararı, bankalara bütün işletmelere kredi verme zorunluluğu getirmiyor. Şirketlerin finansman ihtiyacının karşılanması, bankaların kaynak durumuna ve risk değerlendirmesine bağlı olacak. Kredi faizleri, vade seçenekleri ve teminat talepleri de banka tarafından belirlenen koşullara göre şekillenecek.
Kredi faizlerinde düşüş olacak mı?
İşletme kredilerindeki büyüme sınırının artırılması, ticari kredi faizlerinde otomatik indirim anlamına gelmiyor. Bankalar kredi faizlerini belirlerken fonlama maliyetlerini, piyasa koşullarını ve işletmenin risk durumunu dikkate alıyor. TCMB'nin duyurusunda KOBİ veya diğer işletme kredileri için uygulanacak yeni bir faiz oranı açıklanmadı.
Dolayısıyla şirketlerin yeni dönemde daha düşük faizle kredi kullanabilmesi, bankaların fiyatlama kararlarına bağlı olacak. İşletmelerin teklifleri değerlendirirken yalnızca faiz oranına değil, tahsis ücreti, teminat, vade ve toplam geri ödeme tutarına da bakması gerekiyor.
Zorunlu karşılık düzenlemesi işletme kredilerini nasıl etkileyebilir?
TCMB, kredi büyüme sınırlarının yanı sıra bankalar ve finansman şirketlerinin zorunlu karşılık uygulamasında da değişikliğe gitti. Buna göre bir yıldan uzun vadeli Türk lirası ve yabancı para cinsinden mevduat dışı yükümlülükler için tesis edilen zorunlu karşılıklara Türk lirası cinsinden faiz veya telafi ödemesi yapılmasına karar verildi.
Bu düzenleme doğrudan işletmelerin kredi borçlarını veya kredi faizlerini değiştirmiyor. Bankaların ve finansman şirketlerinin belirli yükümlülükleri üzerinden tesis ettikleri zorunlu karşılıklara ilişkin uygulamayı düzenliyor. TCMB, kararın makrofinansal istikrarı ve parasal aktarım mekanizmasını destekleme amacı taşıdığını bildirdi.
