Katılımevim soruşturması kapsamında, şirketin reklamlarında yer alan Müge Anlı kamuoyunun tepkisini çekmişti. Yaşanan gelişmenin ardından farklı markaların reklam yüzü olarak tanınan ünlü isimlerin olası hukuki sorumlulukları da gündeme getirildi.
Katılımevim'e yönelik soruşturmanın ardından şirketin reklamlarında yer alan ünlü isimler de kamuoyunun gündemine geldi. Özellikle Müge Anlı'nın reklam yüzü olarak yer alması sosyal medyada tepki toplarken, benzer şekilde markaların tanıtımlarında görev alan tanınmış isimlerin hukuki sorumluluğu tartışılmaya başlandı.
Tasarruf finansman şirketleri ile yatırım fonlarına ilişkin soruşturmalar devam ederken, reklamlarda kullanılan ifadelerin yanı sıra bu reklamları kamuoyuna taşıyan ünlü isimlerin süreçteki rolü de mercek altına alınıyor.
Tüketiciler Birliği Başkanı ve hukukçu Hasan Oğuz Altınkaynak, ünlü isimlerin sorumluluğunun yalnızca bir reklam filminde oynayıp oynamadıkları üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirtti. Altınkaynak'a göre asıl belirleyici unsurlar, kişinin reklam sürecine yaptığı somut katkı, sahip olduğu bilgi ve varsa mağdurların sisteme yönlendirilmesindeki rolü.
Gerçeğe Aykırı Güvence Verilmesi Kritik
Altınkaynak, reklam yüzü olan bir kişinin şirketin mali durumunu veya vaatlerini yerine getiremeyeceğini bildiği halde tanıtımlara devam etmesi ve tüketicilere kişisel güvence vermesi halinde hukuki sorumluluğun tartışılabileceğini söyledi.
Hukukçu, özellikle “Paranız güvende”, “Teslimat kesin” veya “Ben de bu sisteme yatırım yaptım” gibi gerçeğe aykırı ifadelerin bilinçli şekilde kullanılması durumunda cezai sorumluluğun gündeme gelebileceğini ifade etti.
Altınkaynak, bu değerlendirmede reklamda yer alan kişinin şirketle olan ilişkisinin ve tüketicileri sisteme yönlendirmedeki etkisinin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Kazanç ve Müşteri Sayısı da İncelenebilir
Reklam yüzlerinin elde ettiği gelirin niteliği de soruşturma açısından önem taşıyabilecek unsurlar arasında gösterildi.
Altınkaynak, ünlü isimlerin müşteri sayısına veya sistemde toplanan paraya bağlı olarak kazanç elde edip etmediğinin incelenebileceğini belirtti. Yanıltıcı reklam stratejisinin şirket yöneticileriyle birlikte oluşturulması ve reklam yüzünün bu sürecin parçası olduğuna ilişkin delillerin bulunmasının da soruşturma açısından önem taşıyabileceğini kaydetti.
Soruşturma kapsamında elde edilecek delillere göre reklam yüzü olan kişiler açısından tazminat sorumluluğunun doğabileceği ifade edildi.
'Reklam Filminde Rol Almak Tek Başına Suç Değil'
Altınkaynak, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan sorumluluk sınırlarına da dikkat çekti. Şirket yöneticileriyle birlikte hileli reklam veya müşteri kazanma sistemini planlayan, sistemin uygulanmasına yön veren ve suçun işlenmesinde belirleyici rol üstlenen kişinin, TCK'nın 37. maddesi kapsamında müşterek fail olarak değerlendirilebileceğini söyledi.
Bununla birlikte yalnızca bir reklam filminde rol almanın tek başına suç oluşturmayacağını vurgulayan Altınkaynak, kişinin kastının ve suça yaptığı somut katkının ortaya konulması gerektiğini belirtti.
Reklam Sözleşmeleri ve Yazışmalar İncelenebilir
Ünlü isimlerin hukuki sorumluluğunun belirlenmesinde hangi delillerin kullanılabileceğine de değinen Altınkaynak, değerlendirmelerin varsayımlar üzerinden değil, somut belgeler üzerinden yapılması gerektiğini söyledi.
Bu kapsamda reklam sözleşmeleri, ünlü isimlere yapılan ödemeler, şirket yöneticileriyle gerçekleştirilen görüşmeler, yazışmalar, toplantı tutanakları, kişilere yapılan uyarılar ve reklam filmlerinde kullanılan ifadelerin incelenebileceği belirtildi.
Altınkaynak, kişinin şirketin faaliyetleri ve ortaya çıkan sorunlar hakkında ne bildiği, hangi aşamada bilgi sahibi olduğu ve buna rağmen reklam faaliyetlerine devam edip etmediğinin de hukuki değerlendirmede önem taşıyabileceğini ifade etti.
Soruşturmalarda ortaya çıkacak deliller, yalnızca şirket yöneticilerinin değil, reklam süreçlerinde görev alan diğer kişilerin de sorumluluğunun kapsamını belirlemede etkili olacak.
