Sebze ve meyve piyasasında üretimden tüketiciye uzanan ticaret zincirini yeniden şekillendirecek Hal Yasası taslağı Meclis gündemine taşındı. Yeni düzenlemeyle üretici ile tüketici arasındaki aracıların azaltılması, ürünlerin daha uygun fiyatlarla tüketiciye ulaştırılması ve piyasada fiyat istikrarının sağlanması amaçlanıyor. Taslakta özellikle stokçuluk ve fiyat manipülasyonuyla mücadeleye yönelik yaptırımların ağırlaştırılması dikkat çekiyor.
STOKÇULUĞA 1 MİLYON LİRA CEZA GÜNDEMDE
Mevcut durumda 177 bin 340 lira olan idari para cezasının 1 milyon liraya çıkarılması öngörülüyor. Ayrıca bozulan ürünleri mevzuata aykırı şekilde imha edenlere 200 bin lira para cezası verilmesi ve bu kişilerin üç yıl boyunca üretim desteklerinden yararlandırılmaması da taslakta yer alıyor.
MARKETLERE YERLİ ÜRÜN YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Düzenlemenin önemli başlıklarından birini de marketlerde yerli ürünlerin payının artırılması oluşturuyor. Yerli ürün satışını destekleyen işletmelere vergisel teşvikler sağlanması planlanırken, perakende sektörünün üreticiden alım yükümlülüklerine de yeni yaptırımlar getirilmesi hedefleniyor.
Üreticiden alım yükümlülüğünü ihlal eden perakendecilere yıllık 50 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanması gündemde bulunuyor.
ÜRETİCİ KOOPERATİFLERİNE KİRA VE VERGİ AVANTAJI
Yeni Hal Yasası taslağıyla üretici birlikleri ve tarımsal kooperatiflerin ticaret zincirindeki etkinliğinin artırılması da hedefleniyor. Bu kapsamda üretici birlikleri ve kooperatiflerine toptancı hallerinde bedelsiz alan tahsis edilmesi, yüzde 75 kira indirimi ve gelir vergisi muafiyeti sağlanması öngörülüyor.
Ayrıca tarımsal kooperatiflerin sayısının iki katına çıkarılması hedefleniyor. Böylece üreticilerin ürünlerini doğrudan pazarlayabilmesinin ve aracı maliyetlerinin azaltılmasının önü açılmak isteniyor.
TOPTANCI HALLERİ DÖNÜŞECEK
Taslakta toptancı hallerinin kuruluş ve izin süreçlerinde Ticaret Bakanlığı'nın yetkisinin artırılması da yer alıyor. Mevcut hallerin altyapı ve işleyiş bakımından modern ticaret merkezlerine dönüştürülmesi planlanıyor. Standartlara aykırı ambalajlama ve taşıma işlemlerine 36 bin lira para cezası uygulanması da düzenlemenin yaptırım başlıkları arasında bulunuyor.
ÜRÜNLER DİJİTAL SİSTEMLE TAKİP EDİLECEK
Hal Yasası ile sebze ve meyve ticaretinde dijital denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi de amaçlanıyor. Hallerde kurulacak ve geliştirilecek dijital takip sistemleri sayesinde ürünlerin stok, satış ve ticaret bilgilerinin daha şeffaf biçimde izlenmesi hedefleniyor.
Düzenlemenin hayata geçirilmesiyle üreticinin emeğinin korunması, kayıt dışı ticaretin önlenmesi, fırsatçılıkla mücadele edilmesi ve tüketicinin sebze ile meyveye daha uygun fiyatlarla ulaşması amaçlanıyor. Taslak, yasalaşması halinde tarım ürünlerinin tarladan sofraya uzanan ticaret zincirinde önemli değişiklikler getirecek.
