Atatürk'ün vefatının yıl dönümü olan 10 Kasım'da iş yerlerinin açık olup olmayacağı kadar, çalışanların ücret hakları da merak ediliyor. Bazı çalışanlar bu tarihte işe gitmemenin ücret kesintisine neden olup olmayacağını, bazıları ise çalışmaları karşılığında ek ödeme alıp alamayacağını araştırıyor. 10 Kasım'ın genel tatil kapsamında bulunmaması, işçi ve işveren arasındaki çalışma ilişkisinde normal iş günü hükümlerinin uygulanmasını gerektiriyor.
10 Kasım'da iş yerleri açık mı olacak?
10 Kasım, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'da genel tatil olarak belirlenen günler arasında yer almıyor. Bu nedenle özel sektör iş yerleri açısından ülke genelinde zorunlu bir kapanma uygulanmıyor. İşverenler, olağan çalışma programlarını sürdürebiliyor.
Kamu kurumları ve özel işletmeler de genel olarak normal mesai düzeninde faaliyet gösteriyor. Atatürk'ü Anma Günü kapsamında kurumlarda tören veya etkinlik düzenlenmesi, çalışma gününün resmî tatil niteliği kazanması anlamına gelmiyor. İş yerlerinde anma programı yapılması hâlinde bu etkinlikler kurumların kendi organizasyonu içinde gerçekleştiriliyor.
Bu nedenle 10 Kasım Salı günü normal vardiyası bulunan çalışanların iş yerlerine gitmesi gerekiyor. İşverenin özel bir izin veya idari düzenleme yapması hâlinde ise ilgili iş yerinin uygulaması esas alınıyor.
10 Kasım'da işe gitmeyen çalışanın ücretinden kesinti yapılır mı?
10 Kasım normal çalışma günü kabul edildiğinden, çalışanların işe devam yükümlülüğü bulunuyor. Geçerli bir izin, rapor veya işveren tarafından verilmiş bir tatil kararı olmadan işe gelinmemesi, devamsızlık hükümleri kapsamında değerlendirilebilir. Ücret kesintisi veya başka bir işlem yapılıp yapılmayacağı, çalışanın statüsüne ve iş yerindeki kurallara göre belirleniyor.
Yıllık izin, mazeret izni veya sağlık raporu gibi geçerli bir dayanak bulunması durumunda ise ilgili izin hükümleri uygulanıyor. Çalışanın işe gelmemesi, 10 Kasım'ın anma günü olmasından dolayı otomatik olarak ücretli izin sayılmıyor. Bu nedenle izin kullanmayı düşünenlerin işverenleriyle önceden görüşmesi gerekiyor.
10 Kasım'da çalışanlara çift yevmiye ödenir mi?
10 Kasım genel tatil olmadığı için bu tarihte çalışan işçiye kanunen ikinci bir günlük ücret ödenmesi gerekmiyor. İş Kanunu'nun 47'nci maddesinde düzenlenen ilave yevmiye, yalnızca kanunlarda genel tatil olarak kabul edilen günlerde çalışma yapılması durumunda uygulanıyor.
Bu kapsamda 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos, 1 Mayıs, 15 Temmuz ve dini bayram günleri için farklı ücret düzenlemesi bulunuyor. 10 Kasım ise Atatürk'ü Anma Günü olarak kabul edilmesine rağmen genel tatil listesinde yer almıyor. Dolayısıyla bu tarihte normal mesai yapan işçi, sözleşmesinde aksi yönde bir hüküm yoksa olağan ücretini alıyor.
İşveren 10 Kasım için özel izin verebilir mi?
İşverenler, iş yerinin çalışma koşullarına göre çalışanlarına özel izin verebilir veya çalışma saatlerinde düzenleme yapabilir. Böyle bir uygulama, iş yerinin kendi kararı ya da iş sözleşmesindeki hükümler çerçevesinde yürütülebilir. Ancak ülke genelinde bütün çalışanları kapsayan zorunlu bir 10 Kasım tatili bulunmuyor.
Toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmesinde 10 Kasım için özel ücret ya da izin hakkı tanınmışsa bu hükümlerin uygulanması gerekiyor. Çalışanların kendi iş yerlerindeki uygulamayı öğrenmesi, ücret ve izin konusunda yanlış beklenti oluşmasını önleyebilir.
