Sektörün taleplerini içeren kapsamlı rapor, Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’a sunulurken, ihracatçıların en büyük beklentisi uluslararası pazarlarda rekabeti zorlaştıran engellerin azaltılması oldu.
“ÜRETİM GÜCÜMÜZ HAZIR, ÖNÜMÜZDEKİ ENGELLER KALDIRILSIN”
Yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin bugün toplam 6,3 milyar dolarlık ihracat hacmine sahip olduğunu belirten Uçak, Türkiye’nin mevcut üretim kapasitesiyle çok daha yüksek rakamlara ulaşabilecek durumda olduğunu vurguladı.
Katma değerli üretimin Türkiye ekonomisi açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çeken Uçak, işlenmiş ürünlere yönelik desteklerin yeniden devreye alınmasının ihracatçıların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artıracağını söyledi. Özellikle geçmiş dönemde uygulanan DFİF desteklerinin ambalajlı ve katma değerli ürünler için yeniden hayata geçirilmesinin sektör açısından kritik önemde olduğunu ifade etti.
KURU DOMATESTE AB KOTASI ALARM VERİYOR
Türkiye’nin dünya kuru domates ticaretindeki güçlü konumuna rağmen Avrupa Birliği tarafından uygulanan 8 bin 900 tonluk ithalat kotasının sektörün büyümesini sınırladığı belirtiliyor.
Hayrettin Uçak, geçmiş yıllarda aylar içinde doldurulan kotanın artık yılın ilk ayında tükendiğine dikkat çekerek, 2025 yılında gerçekleştirilen 189 milyon dolarlık kuru domates ihracatının mevcut potansiyelin yalnızca bir bölümünü yansıttığını söyledi. Dünya sıralamasında İtalya’nın ardından ikinci sırada bulunan Türkiye’nin önündeki bu engelin kaldırılması veya kotanın en az 40 bin tona çıkarılması talep ediliyor.
MISIR’IN ELMAYA UYGULADIĞI VERGİ REKABETİ ZORLUYOR
Türk elmasının son yıllarda özellikle Hindistan pazarında önemli başarı elde ettiğini belirten Uçak, yıllık ihracat kapasitesinin 300 bin tona ulaştığını söyledi. Son dönemde Mısır’dan gelen talebin arttığını ifade eden sektör temsilcileri, bu pazardaki büyümenin yüksek gümrük vergileri nedeniyle sınırlı kaldığını dile getiriyor.
Mısır’ın Türk elmasına uyguladığı yüzde 40’lık gümrük vergisinin kaldırılması ya da düşürülmesi için iki ülke arasında müzakerelerin başlatılması istenirken, sektör bu adımın ihracatta önemli bir ivme yaratacağını düşünüyor.
SALÇADA DA HEDEF DAHA BÜYÜK PAY
Türkiye’nin küresel ölçekte güçlü olduğu ürünlerden biri olan salçada da Avrupa Birliği’nin uyguladığı kota sistemi sektörün gündemindeki başlıklar arasında yer alıyor.
İhracatçılar, salça ürünlerinde uygulanan mevcut kotaların artırılmasının hem üretimi hem de ihracat gelirlerini olumlu yönde etkileyeceğini savunuyor.
Ukrayna’daki Vergiler Domates İhracatını Zorluyor
Sektör raporunda dikkat çekilen bir diğer konu ise Ukrayna’ya yapılan domates ihracatı oldu. Ukrayna’nın uyguladığı yüzde 10’luk gümrük vergisine ek olarak devreye alınan anti-damping vergilerinin Türk ihracatçılar açısından önemli bir maliyet oluşturduğu belirtildi.
Uçak, Türkiye aleyhine verilen kararların yeniden değerlendirilmesi için iki ülke arasında diplomatik ve ticari görüşmeler yapılmasının önem taşıdığını ifade etti.
BAKAN BOLAT’TAN OLUMLU MESAJ
Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat ile gerçekleştirilen görüşmenin verimli geçtiğini belirten Hayrettin Uçak, sektörün taleplerinin dikkatle dinlendiğini söyledi.
Bolat’ın ilgili ülkelerdeki mevkidaşlarıyla yapılacak görüşmelerde bu başlıkları gündeme taşıyacağını aktaran Uçak, ihracatçıların çözüm konusunda olumlu bir yaklaşım gördüğünü ve bu nedenle umutlu olduklarını dile getirdi.
İLK BEŞ AYDA YÜZDE 18’LİK SIÇRAMA
Sektörün 2026 yılına güçlü başladığını belirten Uçak, ocak-mayıs döneminde yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18 artarak 2 milyar 384 milyon dolardan 2 milyar 815 milyon dolara yükseldiğini açıkladı.
Olumlu hava koşullarının üretime katkı sağladığını belirten sektör temsilcileri, yılın ikinci yarısında da ihracat artışının sürmesini bekliyor.
HEDEF 2026’DA 7,5 MİLYAR DOLAR, SONRAKİ DURAK 10 MİLYAR DOLAR
Türk yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörü, mevcut büyüme performansını koruması halinde 2026 yılını 7,5 milyar dolarlık ihracatla kapatmayı hedefliyor.
Sektör temsilcilerine göre ihracat pazarlarında uygulanan kotaların kaldırılması ve gümrük vergilerinin düşürülmesi halinde ise Türkiye’nin 10 milyar dolarlık ihracat hedefi artık ulaşılması zor bir hayal değil, gerçekçi bir ekonomik hedef olarak görülüyor.
