Kayseri’de yerel yönetimleri yakından ilgilendiren kritik bir gelişme yaşandı. Anayasa Mahkemesi (AYM), nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüştürülmesini öngören düzenlemenin iptal edilmesi talebini reddetti. Bu kararın ardından gözler Kayseri’deki düşük nüfuslu yerleşimlere çevrildi. Peki Kayseri’de hangi ilçeler tehlikede?
Kararın doğrudan ilçeleri değil belediyeleri kapsadığı bilinse de, özellikle nüfusu düşük olan ilçelerdeki belde ve yerleşimler açısından yeni bir sürecin kapısı aralanmış oldu.
AYM Kararı Ne Anlama Geliyor?
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 8 Haziran 2025 tarihli ve 7551 sayılı kanun kapsamında yapılan düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptal talebiyle AYM’ye başvurdu. Düzenleme, nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin doğrudan köye dönüştürülmesini içeriyordu.
CHP dilekçesinde; bu tür bir dönüşümün kamu yararına olmadığı, küçük yerleşimlerde nüfus kaybını hızlandıracağı ve idari yapının ani değişimlere uğrayarak hukuki güvenliği zedeleyeceği savunuldu.
Ancak AYM, söz konusu düzenlemenin iptal edilmesi ve yürürlüğünün durdurulması talebini oy birliğiyle reddetti. Mahkeme, belediyelerin kurulması ve kaldırılmasının kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılmasının anayasal bir zorunluluk olduğuna dikkat çekerek, düzenlemede Anayasa’ya aykırı bir yön bulunmadığını vurguladı.
Kayseri’de Nüfus Alarmı: Hangi İlçeler Öne Çıkıyor?
2025 yılı verilerine göre Kayseri’de nüfusu en düşük ilçeler dikkat çekiyor. Büyük merkez ilçeler olan Melikgazi (593.262), Kocasinan (421.472) ve Talas (173.657) yüksek nüfuslarıyla herhangi bir risk taşımıyor.
Ancak listenin alt sıralarında yer alan ilçeler, dolaylı olarak bu düzenlemenin etkilerini daha fazla hissedebilir:
Özvatan: 3.877
Akkışla: 5.440
Felahiye: 5.529
Sarız: 9.213
Sarıoğlan: 13.510
Hacılar: 13.701
Yeşilhisar: 15.409
Bu ilçelerin nüfusları doğrudan 2 bin sınırının üzerinde olsa da, bu bölgelerde yer alan belde ve küçük yerleşimlerin nüfus düşüşü halinde köy statüsüne dönüşmesi gündeme gelebilir.
Özellikle Özvatan, Akkışla ve Felahiye gibi ilçeler, düşük nüfusları nedeniyle dikkat çeken bölgeler arasında yer alıyor.
En Küçük İlçeler ve Türkiye Gerçeği
Türkiye genelinde yapılan değerlendirmelerde de benzer bir tablo dikkat çekiyor. Örneğin Yalıhüyük ve Karaatlı gibi ilçeler, ülkenin en düşük nüfuslu yerleşimleri arasında gösteriliyor. Ancak bu ilçelerde dahi nüfus 2 bin sınırının üzerinde kalıyor.
Bu durum, alınan kararın ilçelerden çok, küçük belediyeler ve beldeler üzerinde etkili olacağını ortaya koyuyor.
Yerel Yönetimler İçin Yeni Dönem mi Başlıyor?
AYM’nin kararıyla birlikte, nüfusu hızla azalan küçük yerleşimlerde idari yapı değişikliklerinin önü açılmış oldu. Kayseri özelinde ilçeler doğrudan risk altında olmasa da, bu ilçelere bağlı küçük belediyeler için yeni bir süreç başlayabilir.
Özellikle kırsal bölgelerde yaşanan göçün devam etmesi halinde, önümüzdeki yıllarda benzer dönüşümlerin daha sık gündeme gelebileceğini belirtiyor. Kayseri gibi büyükşehir statüsündeki illerde ise bu değişimin daha çok belde düzeyinde hissedileceği ifade ediliyor.
Kayseri’de gözler artık nüfus hareketlerine çevrilmiş durumda. Özellikle düşük nüfuslu ilçelerdeki yerleşimlerin geleceği, bu yeni düzenleme ışığında yakından takip edilecek.
