2026 yılı itibarıyla büyükşehir belediye başkanlarının maaşları nüfus kriterine göre belirleniyor. Türkiye'nin büyükşehir statüsündeki şehirlerini yöneten belediye başkanları, memur maaş katsayısındaki artışlar doğrultusunda aylık 235 bin ila 280 bin lira arasında maaş alıyor. Bu kapsamda Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç'ın maaşı da yaklaşık 236 bin lira seviyesinde bulunuyor.
Belediye başkanlarının aldığı maaşlar zaman zaman kamuoyunda tartışma konusu olurken, bu kez konu farklı bir açıdan ele alındı. Günümüz maaşlarının Osmanlı Devleti'ndeki karşılığı araştırıldığında ortaya ilginç sonuçlar çıkıyor.
GÜNÜMÜZÜN BELEDİYE BAŞKANI OSMANLI'DA HANGİ GÖREVE DENK GELİRDİ?
Uzmanlar günümüz belediye başkanlığı makamını doğrudan Osmanlı'daki herhangi bir görevle eşleştirmenin mümkün olmadığını belirtiyor. Ancak yönetilen nüfus, idari sorumluluklar ve devlet hiyerarşisindeki konum dikkate alındığında büyükşehir belediye başkanlarının Osmanlı'da en çok "sancak beyi" makamına benzediği ifade ediliyor.
Sancak beyleri, Osmanlı taşra yönetiminin en önemli yöneticileri arasında yer alıyordu. Hem idari hem de askeri yetkilere sahip olan sancak beyleri, sorumlu oldukları bölgelerde devletin temsilcisi konumundaydı. Bugün büyükşehir belediye başkanlarının şehir yönetimindeki etkisi düşünüldüğünde, benzer bir yönetim sorumluluğundan söz etmek mümkün.
MEMDUH BÜYÜKKILIÇ FATİH DÖNEMİNDE YAŞASAYDI
Tarihsel veriler incelendiğinde Fatih Sultan Mehmet döneminde sıradan bir yeniçerinin günlük birkaç akçe gelir elde ettiği görülüyor. Buna karşılık sancak beyleri ve üst düzey yöneticiler çok daha yüksek gelir seviyelerine sahipti.
Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç'ın bugün aldığı yaklaşık 236 bin liralık maaşın satın alma gücü esas alınarak yapılan değerlendirmelerde, bu gelirin Fatih Sultan Mehmet döneminde sıradan bir memurun değil, üst düzey bir sancak yöneticisinin gelir seviyesine karşılık geldiği belirtiliyor.
Ekonomik tarih araştırmalarında kullanılan altın bazlı karşılaştırmalara göre günümüzde yaklaşık 236 bin lira seviyesindeki bir maaş, aylık olarak onlarca Osmanlı altınına denk geliyor. Bu miktar ise dönemin devlet yönetiminde söz sahibi olan üst düzey yöneticilerinin gelir grubuna işaret ediyor.
TARİHİ HESAPLAMA NE SÖYLÜYOR?
Araştırmalara göre Fatih Sultan Mehmet döneminde yüksek rütbeli yöneticilerin gelirleri genellikle akçe, has ve tımar gelirleri üzerinden hesaplanıyordu. Bu nedenle bugünkü maaş sistemiyle birebir karşılaştırma yapmak mümkün değil. Ancak satın alma gücü ve sosyal statü açısından bakıldığında Memduh Büyükkılıç'ın günümüzdeki gelir seviyesinin Osmanlı'da bir sancak beyinin veya önemli bir taşra yöneticisinin ekonomik gücüne yakın olduğu değerlendiriliyor.
Bu durum, yalnızca maaş miktarını değil aynı zamanda yöneticinin devlet içindeki ağırlığını da ortaya koyuyor. Kayseri gibi Türkiye'nin önemli şehirlerinden birini yöneten bir büyükşehir belediye başkanının, Osmanlı döneminde de yüksek statülü yöneticiler arasında yer alacağı öngörülüyor.
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE YÖNETİCİ MAAŞLARI
Fatih Sultan Mehmet döneminde sancak beyleri nasıl bulundukları bölgenin düzeninden sorumluysa, günümüzde de büyükşehir belediye başkanları milyonlarca vatandaşın yaşadığı şehirlerin yönetiminden sorumlu bulunuyor.
Bu açıdan değerlendirildiğinde Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç'ın günümüzde aldığı maaşın tarihsel karşılığı, Osmanlı'nın sıradan memurlarından çok daha üst seviyede bulunan bir sancak beyinin ekonomik ve sosyal statüsüne denk geliyor. Tarihin farklı dönemleri arasında birebir maaş hesabı yapmak mümkün olmasa da yapılan karşılaştırmalar, günümüz yerel yöneticilerinin Osmanlı bürokrasisindeki yerini anlamak açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.
