Kayseri Kapalı Çarşı'nın içinde adeta gizli kalan 507 yıllık Gön Hanı, yıllarca kapalı kaldıktan ve büyük bölümü toprak altında kaldıktan sonra kapsamlı restorasyonla yeniden ayağa kaldırılıyor. Tarihi han, çalışmaların tamamlanmasının ardından yerli ve yabancı turistleri ağırlayacak.
Kayseri'de yaklaşık 50 yıl boyunca kapalı kalan ve zaman içinde içi toprakla dolan 507 yıllık Gön Hanı, yürütülen restorasyon çalışmalarıyla yeniden şehre kazandırılıyor. İpek Yolu üzerindeki kervanlara konaklama hizmeti veren tarihi han, restorasyonun ardından Kayseri'nin önemli kültür ve turizm duraklarından biri olacak.
1519 Yılında Kapalı Çarşı'nın İçine İnşa Edildi
Gön Hanı, Yavuz Sultan Selim döneminde Sadrazam Piri Mehmet Paşa tarafından 1519 yılında yaptırıldı. İpek Yolu güzergahındaki ticari hareketliliğin önemli duraklarından biri olan han, kervanların konaklaması ve ticari faaliyetlerini sürdürmesi için kullanıldı.
Tarihi Kapalı Çarşı'nın içinde yer alan yapı, bugün çarşıda bir ayakkabı dükkanının yanındaki kapının ardında bulunuyor. Dışarıdan bakıldığında fark edilmesi güç olan hanın alt katında ticari birimler, üst katında ise konaklama amacıyla kullanılan odalar yer alıyor.
Yaklaşık 1400 metrekarelik alana sahip olan hanın önemli bir bölümü, yıllar içinde yaşanan değişimler nedeniyle toprak altında kaldı.
1940 Depremi Hanın Kaderini Değiştirdi
Gön Hanı'nın büyük bölümü, Kayseri'de 1940 yılında meydana gelen depremde zarar gördü. Yapının bir kısmının yıkılmasının ardından ortaya çıkan alanlar zamanla toprakla doldu. Esnafın ise yıkıntıların üzerine kaçak depolar inşa ettiği belirtildi.
Bu süreçte tarihi hanın büyük bölümü görünmez hale geldi. Yaklaşık 50 yıl boyunca kapalı kalan yapı, uzun süre atıl durumda bekledi.
Çarşıdaki Güngörmez Mescidi'nin penceresinden 2019 yılında tarihi mekanı görenlerin, hanın kapısının yıllardır kapalı olduğunu fark ettiği ifade edildi. Ardından yapının yeniden ortaya çıkarılması ve korunması için çalışma süreci başladı.
Toprak Altında Kalan Bölümler Yeniden Ortaya Çıkarıldı
Piri Mehmet Paşa Vakfı'ndan kiralanan Gön Hanı'nda 2021 yılında kapsamlı bir restorasyon çalışması başlatıldı. Çalışmalar sırasında hanın toprak altında kalan bölümleri büyük ölçüde ortaya çıkarıldı.
Bugün görülebilen yapıların tamamının daha önce toprak altında kalan bölümler olduğu öğrenildi. Restorasyonla birlikte tarihi hanın mimari unsurları yeniden görünür hale gelirken, geçmişte kullanılan alanların da daha net biçimde ortaya çıkarılması sağlandı.
Alt Katta Ticari Birimler, Üst Katta Han Odaları
500 yılı aşkın geçmişe sahip Gön Hanı, dönemin ticari yaşamına ilişkin önemli izler taşıyor. Hanın alt bölümünde ticari birimler bulunurken üst bölümde yaklaşık 8 metrekare büyüklüğünde han odaları yer alıyor.
Yapının alt kısmında ayrıca iki büyük kemerli alan bulunuyor. Bu bölümler, hanın geçmişteki mimari yapısını ve kullanım biçimini yansıtan önemli unsurlar arasında yer alıyor.
İpek Yolu üzerindeki ticareti destekleyen han, yalnızca kervanların konakladığı bir yapı değil, aynı zamanda ticari hayatın sürdüğü bir merkez olarak hizmet verdi.
Restorasyonda Son Aşamaya Gelindi
Gön Hanı'ndaki restorasyon çalışmalarında son aşamaya gelindi. Yapının restorasyonunun tamamlanmasının ardından tefrişat çalışmalarına başlanacağı belirtildi.
Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte tarihi hanın yeniden ziyaretçilere açılması planlanıyor. Üstü açık yapısıyla Kapalı Çarşı içerisinde farklı bir alan oluşturacak Gön Hanı'nın, çarşıyı gezen yerli ve yabancı turistlerin dinlenebileceği bir mekana dönüşmesi hedefleniyor.
Kapalı Çarşı'ya Nefes Aldıracak
Tarihi hanın yeniden kullanıma açılmasıyla Kapalı Çarşı ve şehir merkezinin sosyal ve kültürel yaşamına da yeni bir alan kazandırılması amaçlanıyor. Gön Hanı'nın sosyal ve kültürel faaliyetlerin gerçekleştirileceği bir merkez olarak kullanılması planlanıyor.
Kapalı Çarşı'yı ziyaret edenlerin tarihi dokunun içinde vakit geçirebileceği han, çevresindeki ticari yaşamla da bütünleşecek. Böylece yıllarca toprak altında kalan ve kapıları kapalı olan 507 yıllık yapı, restorasyonun ardından yeniden Kayseri'nin kent yaşamının bir parçası haline gelecek.
