Kayseri’nin Tomarza ilçesinde 45 bin dekar alanda ekilen patatesin önemli bir bölümü zirai don nedeniyle zarar gördü. İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, üreticilerin yaşadığı zararları ve patates fiyatlarındaki farklılıkları Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıyarak Tarım ve Orman Bakanlığına 20 soruluk yazılı soru önergesi verdi.
Kayseri’nin Tomarza ilçesinde patates üreticileri, 8 Kasım 2026 tarihinde yaşanan zirai donun ardından ürün kaybı ve pazarlama sorunlarıyla karşı karşıya kaldı. İlçede 45 bin dekar alanda ekimi yapılan patatesin önemli bir bölümünün dondan zarar gördüğü belirtilirken, üreticilerin kilogramını 13-15 TL’den satmakta zorlandığı patatesin pazarlarda ve marketlerde 40-60 TL arasında değişen fiyatlarla tüketiciye sunulması da gündeme geldi.
İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, Tomarza’daki üreticilerin yaşadığı sorunların araştırılması ve alınacak önlemlerin açıklanması amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığına 20 soruluk yazılı soru önergesi sundu.
TOMARZA’DA 45 BİN DEKARLIK PATATES ÜRETİM ALANI GÜNDEMDE
Tomarza’da 45 bin dekar alanda patates ekimi yapılırken, 8 Kasım’da meydana gelen zirai don nedeniyle ürünün önemli bir bölümünün zarar gördüğü ifade edildi.
Türkoğlu, önergesinde ilçedeki toplam patates üretim miktarının, hasadı tamamlanmayan alanların ve zarar gören ürün miktarının açıklanmasını istedi.
Bakanlığın zirai donun ardından hasar tespit çalışması başlatıp başlatmadığını soran Türkoğlu, zarar gören üretici sayısı ile etkilenen tarım arazilerinin büyüklüğünün belirlenmesini talep etti.
Ayrıca henüz hasat yapamayan ve don nedeniyle ürün kaybı yaşayan çiftçilere acil nakdi destek veya zarar telafi ödemesi yapılıp yapılmayacağını gündeme getirdi.
ÜRETİCİ 13-15 TL’YE SATAMIYOR, TÜKETİCİ 60 TL’YE KADAR ÖDÜYOR
Tomarza’daki patates üreticilerinin karşılaştığı bir diğer sorun ise ürünlerin satış fiyatları oldu.
Üreticilerin patatesin kilogramına 13-15 TL seviyesinde dahi alıcı bulmakta zorlandığı, bazı çiftçilerin ise ürünlerini tarlada bırakmak veya dökmek zorunda kaldığı yönündeki bilgiler soru önergesine taşındı.
Türkoğlu, üreticinin satmakta zorlandığı patatesin pazarlarda ve marketlerde 40-50 TL, bazı satış noktalarında ise 60 TL’ye kadar ulaşmasının nedenlerini sordu.
Üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının hangi aşamalarda oluştuğunun araştırılmasını isteyen Türkoğlu, çiftçinin maliyetinin altında satış yapmasını önleyecek ve tüketicinin ürüne makul fiyatlarla ulaşmasını sağlayacak piyasa denetimleri ve düzenlemeler konusunda Bakanlığın bir planı olup olmadığını öğrenmek istedi.
TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİNİN PATATES ALIMLARI SORULDU
Türkoğlu'nun önergesinde Tarım Kredi Kooperatiflerinin bölgedeki patates alımları da yer aldı.
Tarım Kredi Kooperatiflerinin 2026 yılında Tomarza’daki üreticilerden ne kadar patates satın aldığını soran Türkoğlu, ürün alımlarının yapılmaması veya sınırlı tutulmasının gerekçelerinin açıklanmasını istedi.
Türkoğlu ayrıca çiftçilerin elinde kalan patateslerin Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından satın alınması için herhangi bir talimat veya girişimde bulunulup bulunulmayacağını sordu.
ZİRAİ DON ZARARI TARSİM KAPSAMINDA KARŞILANACAK MI?
Yazılı soru önergesinde patates üreticilerinin tarım sigortalarından yararlanma koşulları da gündeme getirildi.
Türkoğlu, 2026 yılında TARSİM kapsamında patates üreticileri için hangi don risklerinin teminat altına alındığını ve hasat döneminde meydana gelen zirai don nedeniyle zarar gören üreticilerin sigorta kapsamından yararlanıp yararlanamayacağını sordu.
Sigortası bulunmayan veya yaşadığı zarar sigorta teminatı dışında kalan üreticiler için ayrıca bir destek mekanizması oluşturulup oluşturulmayacağı da Bakanlığa yöneltilen sorular arasında yer aldı.
ÇİFTÇİLERİN BORÇLARININ ERTELENMESİ VE FAİZSİZ YAPILANDIRILMASI GÜNDEMDE
Selçuk Türkoğlu, Tomarza başta olmak üzere Türkiye’nin diğer patates üretim bölgelerindeki çiftçilerin borçlarına ilişkin düzenleme yapılıp yapılmayacağını da sordu.
Üreticilerin bankalara, Tarım Kredi Kooperatiflerine ve diğer tarımsal kuruluşlara olan borçlarının faizsiz yapılandırılması, ödemelerin ertelenmesi ve yeni üretim sezonu için ilave kredi ile destek sağlanması konusunda çalışma bulunup bulunmadığının açıklanmasını istedi.
Önergede ayrıca son üç yıldaki mazot ve gübre fiyatları ile arpa ve diğer tarımsal ürünlerin üretici alım fiyatlarındaki değişimlere dikkat çekildi. Çiftçilerin üretim maliyetlerini karşılayabilecek gelir elde etmesi için uygulanan destek politikaları ve 2023-2026 dönemindeki temel tarımsal girdi desteklerinin maliyetleri karşılama oranları da soruldu.
PATATES ÜRETİCİLERİ İÇİN ALIM GARANTİSİ VE DEPOLAMA SİSTEMİ ÖNERİSİ
Türkoğlu, patates başta olmak üzere üreticilerin ürünlerini maliyetlerinin altında satmak zorunda kalmasının önlenmesi için uygulanabilecek yöntemleri de Bakanlığa yöneltti.
Hasat döneminde oluşan arz fazlasının değerlendirilmesi, üreticinin zarar etmesinin önlenmesi ve tüketici fiyatlarının makul seviyelerde tutulması amacıyla alım garantisi, müdahale alımı veya kamu destekli depolama sistemi oluşturulmasının düşünülüp düşünülmediğini sordu.
SELÇUK TÜRKOĞLU’NDAN TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA 20 SORU
İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu'nun Tomarza'daki patates üreticilerine ilişkin verdiği yazılı soru önergesinde şu 20 soru yer aldı:
1. Kayseri ili Tomarza ilçesinde 2026 yılında kaç dekar alanda patates ekimi yapılmıştır? İlçenin toplam patates üretim miktarı ne kadardır?
2. Bakanlığın elinde hasadı tamamlanmamış alanlara ve bu alanlardaki ürün miktarına ilişkin güncel veri bulunmakta mıdır?
3. 8 Kasım 2026 tarihinde Tomarza ilçesinde yaşanan zirai don olayına ilişkin Bakanlık tarafından herhangi bir hasar tespit çalışması başlatılmış mıdır?
4. Hasar tespit çalışması başlatılmışsa kaç üreticinin, kaç dekar arazisinin ve ne miktarda patates üretiminin zarar gördüğü belirlenmiştir?
5. Don nedeniyle ürün kaybı yaşayan ancak henüz hasat yapamamış üreticilere yönelik acil nakdi destek veya zarar telafi ödemesi yapılacak mıdır? Bu konuda bir çalışma bulunmakta mıdır?
6. Tomarza’da patates üreticilerinin ürünlerini kilogramı 13-15 TL seviyesinde dahi satmakta zorlandıkları ve bazı üreticilerin ürünlerini tarlada bırakmak veya dökmek zorunda kaldıkları yönündeki iddialar doğru mudur?
7. Üreticinin maliyetinin altında satış yapmasını önlemek ve ürünün pazarlanmasını sağlamak amacıyla Bakanlığın herhangi bir müdahale planı var mıdır?
8. Tarım Kredi Kooperatifleri, Tomarza’daki patates üreticilerinden 2026 yılı içerisinde ne kadar patates alımı gerçekleştirmiştir?
9. Üreticilerin ürünlerinin satın alınmamasının veya alımların sınırlı tutulmasının gerekçesi nedir?
10. Tarım Kredi Kooperatiflerinin bölgedeki üreticilerin elinde kalan patatesleri satın alması için bir talimat veya girişimde bulunulacak mıdır?
11. Üreticinin patatesini 13-15 TL’ye satmakta zorlandığı bir dönemde aynı ürünün pazarlarda ve marketlerde 40-50 TL, bazı satış noktalarında ise 60 TL’ye kadar ulaşmasının nedenleri nelerdir?
12. Üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının hangi aşamalardan kaynaklandığı Bakanlık tarafından araştırılmakta mıdır?
13. Üreticinin emeğinin karşılığını almasını ve tüketicinin ürüne makul fiyatla ulaşmasını sağlayacak bir piyasa denetimi ve düzenleme planı bulunmakta mıdır?
14. Son üç yılda mazot ve gübre fiyatlarındaki artış ile arpa ve diğer tarımsal ürünlerin üretici alım fiyatlarındaki değişim dikkate alındığında, çiftçinin üretim maliyetlerini karşılayabilecek gelir elde etmesini sağlamak amacıyla hangi destek politikaları uygulanmıştır?
15. 2023, 2024, 2025 ve 2026 yılları itibarıyla mazot, gübre, tohum ve diğer temel girdi desteklerinin üretim maliyetlerini karşılama oranı nedir?
16. 2026 yılında patates üreticilerine yönelik TARSİM kapsamında hangi don riskleri teminat altına alınmıştır?
17. Hasat döneminde meydana gelen zirai don nedeniyle zarar gören patates üreticilerinin sigorta teminatından yararlanabilmesi mümkün müdür?
18. Sigortası bulunmayan veya meydana gelen zarar teminat kapsamı dışında kalan üreticiler için ayrıca bir destek mekanizması oluşturulacak mıdır?
19. Tomarza’da ve Türkiye’nin diğer patates üretim bölgelerinde çiftçilerin banka, Tarım Kredi Kooperatifleri ve diğer tarımsal kuruluşlara olan borçlarının faizsiz yapılandırılması, borç ödemelerinin ertelenmesi ve üreticinin yeni üretim sezonuna hazırlanabilmesi için ilave kredi ve destek sağlanması yönünde bir çalışma bulunmakta mıdır?
20. Patates başta olmak üzere üreticinin emeğinin karşılığını alamadığı tarımsal ürünlerde, hasat döneminde oluşan arz fazlasını değerlendirmek, üreticinin ürününü maliyetinin altında satmasını önlemek ve tüketici fiyatlarını makul seviyelerde tutmak amacıyla alım garantisi, müdahale alımı veya kamu destekli depolama sistemi oluşturulması düşünülmekte midir?
Türkoğlu'nun önergesiyle Tomarza'daki patates üreticilerinin zirai don nedeniyle yaşadığı zarar, ürünlerin pazarlanmasında karşılaşılan sorunlar, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkı ve çiftçilere sağlanabilecek destekler Tarım ve Orman Bakanlığının gündemine taşındı.
