AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Kayseri’nin 300 yıl önceki nakliye ve ticaret hayatına ilişkin dikkat çeken bilgiler paylaştı. Osmanlı döneminde Kayserili tüccarların mallarını hangi yollarla taşıdığına, nakliyecilerin karşılaştığı tehlikelere ve şehrin ticaret ağının nasıl genişlediğine değinen Cıngı, Kayseri’nin bugünkü üretim ve ihracat gücünün arkasında yüzyıllara dayanan bir ticaret kültürü bulunduğunu vurguladı.
Kayseri, bugün Türkiye’nin önemli üretim, ticaret ve lojistik merkezlerinden biri olarak öne çıkarken, şehrin ticaret geçmişi de dikkat çekiyor. AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, sosyal medya hesabından yaptığı “300 Yıl Önce Kayseri’nin Nakliye Sektörü” başlıklı paylaşımında, yaklaşık üç asır önce Kayseri’de ticaretin nasıl yapıldığını ve malların şehirler arasında nasıl taşındığını anlattı.
Günümüzde Kayseri’den yola çıkan bir tırın birkaç saat içerisinde Ankara’ya, ertesi gün ise İstanbul’a ulaşabildiğini hatırlatan Cıngı, 300 yıl önce aynı ticaretin deve, katır ve beygirlerle gerçekleştirildiğine dikkat çekti.
KAYSERİ’DE 300 YIL ÖNCE NAKLİYE İŞİNİ KİMLER YAPIYORDU?
Cıngı’nın paylaşımında yer verdiği bilgilere göre, 18. yüzyılda Kayseri’de şehirler arası yük taşımacılığı belirli meslek grupları tarafından yürütülüyordu. Dönemin nakliye sektöründe kiracılar, deveciler ve mekkâriler önemli görevler üstleniyordu.
O dönemde kullanılan “kiracı” ifadesi, günümüzdeki anlamından farklı olarak tüccarların mallarını belirli bir ücret karşılığında başka şehirlere taşıyan nakliyecileri tanımlıyordu.
Mekkâriler ise deve, katır ve beygir gibi yük hayvanlarıyla taşımacılık yapan profesyonel esnaflardan oluşuyordu. Bu kişiler yalnızca yük taşımakla kalmıyor, taşıdıkları malların güvenliği konusunda da sorumluluk üstleniyordu. Nakliyecilerden gerektiğinde güvence vermeleri ve kefil göstermeleri bekleniyordu.
Kayserili tüccarlar, nakliye işlerinde özellikle Nevşehir vakfına bağlı Kırtılu, Heriklü, Karaca Kürd ve Boynuyoğunlu topluluklarından kiracı, deveci ve mekkârilerle çalışıyordu.
Tüccarlar sermayeyi ve taşınacak malları hazırlarken, dönemin nakliyecileri bu yükleri Anadolu’nun yüzlerce kilometrelik yollarında taşıyarak farklı pazarlara ulaştırıyordu.
1743 YILINDA KAYSERİLİ TÜCCARLARIN KERVANINA SALDIRI: 2 KİŞİ ÖLDÜRÜLDÜ
Kayseri’nin geçmişteki ticaret yolları, yalnızca taşınan mallarla değil, kervanların karşılaştığı tehlikelerle de kayıtlara geçti.
Milletvekili Cıngı’nın aktardığı bilgilere göre, 1743 yılında Kayserili tüccarlar Ali, Seyyid Ömer ve Halil’e ait mallar Maraş’a götürülmek üzere yola çıkarıldı.
Ancak yükleri taşıyan kervan, Göksun civarına ulaştığında eşkıyaların saldırısına uğradı. Aralarında Hacı Mustafa oğlu Mehmed ve Meskeloğlu Mahmud’un da bulunduğu 52 kişilik eşkıya grubu, kervanın önünü kesti.
Saldırıda iki nakliyeci hayatını kaybederken, kervandaki mal ve eşyalar yağmalandı.
Aynı grubun daha önce başka mekkârilerin yük hayvanlarını ve Gürün tüccarlarına ait bir kervanı da soyduğu kayıtlara geçti.
1706 YILINDA YAŞANAN KERVAN SALDIRISINDA 25 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
Kayserili tüccarların karşılaştığı tehlikeler yalnızca Maraş güzergâhıyla sınırlı değildi.
Cıngı’nın paylaşımına göre, 1706 yılında Kayseri’ye ait bir başka kervan, Beypazarı’nın batısında saldırıya uğradı.
Saldırganlar kervandaki eşyalara ve yük hayvanlarına el koyarken, olayda 25 kişi hayatını kaybetti.
Beypazarı’nın İstanbul güzergâhında bulunması nedeniyle kervanın başkente giderken ya da Kayseri’ye dönüş yolundayken saldırıya uğramış olabileceği değerlendiriliyor.
Yaşanan bu olaylar, dönemin tüccarları ve nakliyecileri için yol güvenliğinin ne kadar önemli bir sorun olduğunu ortaya koyuyor.
KAYSERİLİ TÜCCARLAR HANGİ TİCARET YOLLARINI KULLANIYORDU?
Kayseri’nin ticaret geçmişine ilişkin kayıtlarda Anadolu’nun farklı noktalarında yaşanan başka saldırılar da bulunuyor.
Kayserili kiracı Seyyid Ali’nin İstanbul’dan getirdiği yüklerin Geyve’de saldırıya uğradığı belirtilirken, İstanbul’dan Kayseri’ye dönen Agop ve Anastas’ın da Amasya ile Çorum arasında eşkıyalarla karşılaştığı aktarılıyor.
Ankara yakınlarındaki Saman Gediği, Kayseri-Yozgat hattı ve Hasanoba da Kayserili tüccarların yolculuklarının kayıtlara geçtiği yerler arasında bulunuyor.
Bu güzergâhlar, Kayseri’nin ticari faaliyetlerinin yalnızca yakın çevresiyle sınırlı kalmadığını, Anadolu’nun farklı bölgelerine uzandığını gösteriyor.
19. YÜZYILDA KAYSERİ’NİN TİCARET AĞI GENİŞLEDİ
Kayseri’nin ticaret hayatı, 19. yüzyıla gelindiğinde daha geniş bir coğrafyaya yayıldı.
Milletvekili Cıngı’nın paylaştığı bilgilere göre, Samsun Limanı Kayseri’nin Karadeniz’e açılan önemli ticaret kapılarından biri haline geldi. Güneyde ise Tarsus ve Mersin limanları, Kayseri’deki ticari faaliyetlerin deniz yollarıyla bağlantı kurmasını sağladı.
Kayserili tüccarların ticari ilişkileri İstanbul ve Ankara’dan İzmir’e, Tokat’tan Musul’a, Malatya ve Harput’tan Halep’e kadar uzanıyordu.
Ancak bu geniş ticaret ağı beraberinde önemli zorlukları da getiriyordu. Şehirler arasındaki mesafelerin uzun olması, nakliye maliyetlerinin yüksekliği ve yol güvenliğinin her zaman sağlanamaması, tüccarların karşılaştığı başlıca sorunlar arasında yer alıyordu.
Bütün bu güçlüklere rağmen Kayserili tüccarlar mallarını farklı şehirlere göndermeye devam etti. Kervanlar Anadolu’yu aşarak Kayseri’deki ticari ürünleri limanlara ve büyük pazarlara ulaştırdı.
CINGI: KAYSERİ’NİN BUGÜNKÜ TİCARET GÜCÜNÜN ARKASINDA GİRİŞİMCİ RUH VAR
AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, paylaşımının sonunda Kayseri’nin bugünkü üretim, ihracat ve lojistik kapasitesinin geçmişten bağımsız değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
Kayseri’nin ticaret geleneğinin yüzyıllar boyunca devam ettiğine dikkat çeken Cıngı, şehrin ekonomik gelişiminde mesafeleri engel olarak görmeyen girişimci anlayışın önemli bir yere sahip olduğunu belirtti.
Cıngı, paylaşımını şu ifadelerle tamamladı:
“Bugün Kayseri’nin güçlü üretim, ihracat ve lojistik kabiliyetinden söz ediyorsak, bunun ardında yüzyıllar boyunca mesafeyi ticaretin önünde engel kabul etmeyen bir girişimci ruh da bulunuyor.”
