Türkiye’de bir dönem aylık 200 bin liraya varan kazançlarıyla en gözde meslekler arasına giren motokuryeliğin, ağırlaşan maliyetler ve sektördeki yığılma nedeniyle cazibesi düşüyor. Artan akaryakıt fiyatları ve kazançları eritirken, günde 14 saat direksiyon sallayan kuryelerin eline 60-70 bin lira kalıyor.
KURYELERİN KAZANCI KISITLANIYOR
Motor bakım ücretleri, trafik sigortası, vergi, BAĞ-KUR, muhasebeci ve yemek gibi temel harcamalar ile akaryakıt zamları üst üste bindiğinde, kuryelerin kazancı ciddi şekilde azalıyor. Ana iş olarak günde 14 saat çalışan bir motokurye aylık 60-70 bin lira gelir elde edebilirken; herhangi bir işte tam zamanlı çalışıp günde 4-5 saat ek iş olarak paket atanlara ise 15-20 bin liralık bir gelir kapısı aralanıyor.
EMEKLERİNİN KARŞILIĞINI ALAMIYORLAR
Sektörde kurye sayısının fazla olması, firmaların eleman bulma sıkıntısını ortadan kaldırıyor. Bu durumun, şirketlerin çok daha düşük fiyatlarla paket dağıtımı yaptırmasına zemin hazırladığı iddia ediliyor. Evine ekmek götürmek için 14-15 saat aralıksız çalışan kuryeler, harcadıkları emeğin karşılığını alamadıklarından dert yanıyor.
Geçmişteki yüksek gelirli günlerin bittiğini vurgulayan motokuryeler, "200 bin lira kazançlar geride kaldı" sözleriyle sıkıntılarını anlatıyorlar. Talebin özellikle cuma, cumartesi ve pazar günleri arttığını belirten çalışanlar, ekstra bonuslar alabilmek için gece yarısı mesailerinde ter döktüklerini ifade ediyorlar. Sektör çalışanlarının en büyük talebi paket başı ücretlerin artırılması. Ücretlerin insani seviyelere çekilmesi halinde yeniden 10-11 saat çalışarak 200 bin liraya yakın fatura kesebilecekleri öne sürülüyor.
ÇAREYİ FARKLI SEKTÖRLERDE ARIYORLAR
Kuryelerin yaşadığı bir diğer zorluk ise tahsilat süreçleri. Geçmişte nakit satılan ürünlerin parası kazançlardan doğrudan mahsuplaşılıyor ve kuryelerin eline her gün sıcak para geçiyordu. Günümüzde ise günlük bin 500 liranın üzerine çıkıldığında bu nakdin ATM'ye yatırılması gerekiyor.
Maliyet sıkıntısı yaşayan bazı motokuryeler, çareyi farklı sektörlerde arıyor. Yemek ve market uygulamalarının dışına çıkan kuryeler; işletme veya şahıslardan aldıkları yedek parça, anahtar, tekstil ürünü ve çiçek gibi paketleri de taşıyor. Bu faaliyetler için genellikle nakit çalışılıp fatura kesilmediğinden, elde edilen kazancın tamamı kuryeye kalıyor. Vergisiz ve yasal olmayan bu tarz taşımacılık işlemlerine yönelik yeterli denetim yapılmaması da sektördeki kayıt dışı gelirleri giderek artırıyor.
