Nasrettin Hoca'nın yüzyıllardır anlatılan meşhur "Parayı veren düdüğü çalar" hikâyesi, bu kez ABD'nin vize politikalarında hayat buluyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın hazırladığı yeni pilot programa göre, standart başvuru ücretine ek ödeme yapan kişiler mülakat randevusuna çok daha hızlı ulaşabilecek. Uygulama henüz deneme aşamasında olsa da, kamuoyunda şimdiden "hızlı vizenin bedeli belli oldu" yorumları yapılmaya başlandı.
NASRETTİN HOCA'NIN DÜDÜĞÜ BU KEZ VİZE SIRASINDA ÇALIYOR
Rivayete göre Nasrettin Hoca, düdük isteyen çocuklardan parasını peşin alır ve düdüğü yalnızca ödeme yapanlara verirdi. Hoca'nın bu hikâyesinden doğan "Parayı veren düdüğü çalar" sözü, bugün birçok alanda olduğu gibi vize süreçleri için de kullanılmaya başlandı.
ABD'nin hazırladığı yeni sistemde de benzer bir tablo ortaya çıkıyor. İş veya turistik vize başvurusu yapan kişiler, mevcut başvuru ücretinin üzerine 750 dolar daha öderse hızlandırılmış hizmetten yararlanabilecek. Böylece normal şartlarda aylar sürebilen mülakat bekleme süresinin önemli ölçüde kısaltılması hedefleniyor.
Yetkililer bu uygulamanın zorunlu olmadığını ve isteyen herkesin mevcut sistem üzerinden başvurusuna devam edebileceğini belirtiyor. Ancak daha hızlı işlem görmek isteyenler için ek ücretli bir seçenek sunulması dikkat çekiyor.
HIZLI RANDEVU VAR, VİZE GARANTİSİ YOK
Yeni program kapsamında ek ödeme yapan başvuru sahiplerinin yaklaşık 10 gün içinde mülakat tarihi alabilmesi planlanıyor. Programın ilk aşamada belirli büyükelçilik ve konsolosluklarda uygulanacağı, hangi temsilciliklerin sisteme dahil olacağının ise uygulama öncesinde açıklanacağı belirtiliyor.
Bununla birlikte ABD makamları önemli bir noktaya özellikle vurgu yapıyor: Ödenen ek ücret yalnızca süreci hızlandırıyor, vize onayı sağlamıyor.
Yani parayı veren kişi daha hızlı sıraya geçebilecek ancak vize alıp alamayacağı yine konsolosluk görevlilerinin değerlendirmesine bağlı olacak. Bu nedenle hızlandırılmış hizmet, bir "öncelikli işlem" modeli olarak tanımlanıyor.
TARTIŞMALARIN ODAĞINDA FIRSAT EŞİTLİĞİ VAR
1 Temmuz ile 31 Aralık tarihleri arasında uygulanması planlanan pilot program, vize sisteminde yeni bir dönemin kapısını aralayabilir. Ancak uygulama beraberinde bazı tartışmaları da getiriyor.
Uzmanlar, uzun bekleme sürelerinin azaltılmasının olumlu bir adım olduğunu belirtirken, maddi imkânı daha yüksek olan kişilere ayrıcalıklı erişim sağlanmasının fırsat eşitliği açısından eleştirilebileceğine dikkat çekiyor. Özellikle yoğun başvuru dönemlerinde standart süreçte bekleyen kişilerin daha da geri plana düşüp düşmeyeceği merak konusu.
Son yıllarda artan başvuru sayıları, güvenlik incelemeleri ve konsolosluklardaki yoğunluk nedeniyle vize randevularında ciddi gecikmeler yaşanıyordu. ABD yönetimi yeni ücretli modelle bu birikmiş yükü azaltmayı hedefliyor.
