Sonbahar aylarında hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte kısa süreli ısınma dönemleri daha fazla dikkat çekiyor. Halk arasında pastırma yazı olarak bilinen bu hava olayı, özellikle ekim ayının sonu ile kasımın ilk yarısında görülüyor. Gündüz saatlerinde mevsime göre daha yüksek sıcaklıkların yaşandığı bu dönemde geceler serin kalabiliyor. 2026 yılı için yapılan değerlendirmelerde 25 Ekim-15 Kasım tarihleri arasındaki dönem öne çıkıyor. Kasım ayının ilk haftasında soğuk havanın etkili olması, pastırma sıcaklarının sona erdiği düşüncesini gündeme getirse de Meteoroloji'nin yeni haftaya ilişkin tahmininde sıcaklıkların yeniden yükseleceği bildirildi.
Pastırma sıcakları ne anlama geliyor?
Pastırma sıcakları, sonbaharın ilerleyen günlerinde yaşanan kısa süreli ılık hava dönemine verilen isim. Genellikle havaların soğumasından sonra ortaya çıkan bu süreçte gündüz sıcaklıkları yeniden yükseliyor. Güneşli, hafif rüzgârlı ve zaman zaman puslu hava görülebiliyor. Geceler ise gündüzlere göre daha serin geçiyor.
Bu dönemin en belirgin özelliklerinden biri, gündüz ile gece sıcaklıkları arasındaki farkın artması. Gündüz saatlerinde dışarıda daha ılık bir hava hissedilirken akşam ve sabah saatlerinde serinlik etkisini sürdürebiliyor. Bazı bölgelerde gece sıcaklıkları don seviyelerine kadar düşebiliyor. Dolayısıyla pastırma sıcakları, yaz aylarındaki uzun süreli sıcak hava koşullarından farklı bir özellik taşıyor.
Pastırma yazı nasıl oluşuyor?
Pastırma sıcaklarının oluşumunda atmosferdeki basınç sistemleri önemli rol oynuyor. Sonbaharda yüksek basınç merkezinin belirli bir bölgede etkili olması, havanın dikey hareketlerini sınırlandırabiliyor. Bulut oluşumunun azalmasıyla güneş ışınları yeryüzüne daha fazla ulaşabiliyor ve gündüz sıcaklıkları yükseliyor.
Yüksek basınç koşullarında rüzgârın zayıflaması da sakin hava şartlarının oluşmasına katkıda bulunabiliyor. Dikey hava hareketlerinin sınırlanması nedeniyle toz, duman ve benzeri parçacıklar alt seviyelerde birikebiliyor. Bu durum, havanın zaman zaman puslu görünmesine yol açabiliyor.
Pastırma sıcaklarının her yıl aynı tarihte yaşanmamasının nedeni de atmosfer koşullarının değişmesi. Yüksek basınç sisteminin ne zaman oluşacağı, ne kadar süreceği ve soğuk hava kütlelerinin hareketi sıcaklık döneminin tarihini belirliyor.
Pastırma sıcakları hangi ayda yaşanır?
Türkiye'de pastırma yazı genellikle ekim ayının son günleri ile kasım ayının ortası arasında görülüyor. 2026 yılı için öne çıkan tarih aralığı 25 Ekim-15 Kasım olarak belirtiliyor. Ancak bu dönem kesin bir meteorolojik takvim anlamına gelmiyor. Bazı yıllarda sıcaklık artışı ekim ayının son haftasında yaşanırken bazı yıllarda kasım ayının ilk veya ikinci haftasına sarkabiliyor.
Pastırma yazı her yıl mutlaka görülmüyor. Atmosfer koşulları uygun olduğunda birkaç gün süren sıcaklık artışı yaşanabiliyor. Uygun koşullar oluşmadığında ise belirgin bir ısınma dönemi ortaya çıkmayabiliyor. Bazı yıllarda birden fazla kısa süreli sıcaklık artışı da görülebiliyor.
2026 kasım ayında hava ne zaman ısınacak?
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 9-15 Kasım haftalık tahminine göre sıcaklıkların 11 Kasım Çarşamba gününden itibaren ülke genelinde artması bekleniyor. Haftanın ilk günlerinde Marmara, Karadeniz ve Ege'nin bazı kesimlerinde yağış etkili olacak. Doğu bölgelerde ise karla karışık yağmur ve kar görülebilecek.
11 Kasım'da ülke genelinde yağış beklenmezken, 12 Kasım'dan itibaren batı ve kuzey kesimlerde yeniden sağanak tahmin ediliyor. 14 ve 15 Kasım tarihlerinde yağışın etki alanının genişlemesi bekleniyor. Bu nedenle sıcaklıklar yükselse de kasım ortasında bütün bölgelerde kesintisiz güneşli hava yaşanması öngörülmüyor.
