Sakızların üretiminde kullanılan bazı maddeler, çevreye ve insan sağlığına olası etkileri nedeniyle tartışma konusu oldu. ABD'nin New Jersey eyaletinde hazırlanan yeni düzenleme, mikroplastik içeren tüketim ürünlerinin piyasaya sunulmasına yönelik kuralları değiştirmeyi hedefliyor.
Eyalet meclisine sunulan A5452 sayılı yasa teklifi, sakızların yanı sıra bazı kozmetik ürünlerini, temizlik malzemelerini ve gıda ambalajlarını da kapsıyor.
SAKIZ SATIŞI NEDEN YASAKLANMAK İSTENİYOR?
Düzenlemenin gündeme gelmesinin temelinde mikroplastik kirliliğine yönelik endişeler bulunuyor.
Piyasadaki bazı sakızların çiğnenebilir ve esnek yapısını korumak amacıyla üretim aşamasında sentetik polimerlerden yararlanılıyor. Plastik esaslı bu maddelerin çevreye yayılması, özellikle mikroplastik kirliliği açısından soru işaretlerine neden oluyor.
Boyutları 5 milimetrenin altında olan mikroplastikler, doğada uzun süre kalabiliyor. Toprağa, su kaynaklarına ve besin zincirine karışabilmeleri nedeniyle bu parçacıkların etkileri araştırılmaya devam ediyor.
New Jersey'de gündeme gelen teklif de söz konusu maddelerin kullanımını ve çevreye yayılmasını azaltmayı amaçlıyor.
SAKIZLARA ÜÇ YIL İÇİNDE SATIŞ YASAĞI GELEBİLİR
Demokrat milletvekilleri Shama Haider ve Margie Donlon'un desteklediği yasa teklifinde, yeni kuralların kademeli olarak uygulanması öngörülüyor.
Planlamaya göre düzenlemenin yürürlüğe girmesini takip eden ilk yıl, üreticilerin ürünlerinde bulunan mikroplastiklere ilişkin bilgileri açıklaması gerekecek.
İkinci yılda, kapsam dahilindeki ürünlerin ambalajlarında İngilizce ve İspanyolca uyarıların yer alması planlanıyor.
Üçüncü yıldan itibaren ise belirlenen şartları karşılamayan ürünlerin satışının durdurulması gündeme gelecek.
TÜM SAKIZLAR YASAKLANACAK MI?
Hazırlanan teklif, bütün sakız çeşitlerinin satışının tamamen yasaklanacağı anlamına gelmiyor.
Olası kısıtlamaların, düzenlemede belirtilen mikroplastik içeriğine ve ürünler için tanımlanan istisnalara göre uygulanması bekleniyor.
Bu nedenle yasa teklifinin kabul edilmesi durumunda hangi sakızların satışının etkileneceği, ürünlerin içeriklerine ve yasal şartlara bağlı olacak.
KURALLARA UYMAYANLARA PARA CEZASI GÜNDEMDE
Teklif yalnızca ürün satışlarını düzenlemekle sınırlı değil. Yeni kurallara aykırı hareket eden üretici ve satıcılara para cezası uygulanması da öngörülüyor.
Ayrıca mikroplastiklerin çevre üzerindeki etkilerinin araştırılması ve kirliliğin azaltılmasına yönelik çalışmalar için 3 milyon dolarlık bütçe ayrılması planlanıyor.
SAKIZ SATIŞ YASAĞI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ Mİ?
New Jersey'de gündeme gelen düzenleme henüz yasalaşmadı. Dolayısıyla sakız satışına yönelik yeni bir yasak şu an için yürürlüğe girmiş değil.
Yasa teklifinin kabul edilmesi halinde belirlenen koşulları karşılamayan bazı sakızların ve diğer tüketim ürünlerinin satışına aşamalı kısıtlamalar getirilebilecek.
Söz konusu çalışma ABD'nin New Jersey eyaletini ilgilendiriyor. Türkiye'de sakız satışına yönelik alınmış bir yasak kararı bulunmuyor.
