Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışmadan sigortalı gösterilen kişiler ve sahte iş yeri uygulamalarıyla mücadelede kararlı adımlar atıyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, sahte sigortalılık ve naylon iş yerleriyle ilgili son verileri paylaştı ve emeklilik hayali kuranlara önemli uyarılarda bulundu.
SGK’nın Denetimleri Sıkılaşıyor
Türkiye’de kayıt dışı istihdam ve sahtecilik konusundaki çalışmalarını sürdüren SGK, milyonlarca veriyi yapay zekâ ve algoritmalarla analiz ederek fiilen çalışmadığı hâlde sigortalı gösterilenleri tespit ediyor. İsa Karakaş, bu denetimlerin sonuçlarını değerlendirerek, sahte emeklilik hayali kuranların ağır yaptırımlarla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Karataş, "Gerçek ve fiilî olarak çalışmadan SSK’lı olarak emekli olurum hayali kuran binlerce kişi, bugün hem maaşından oluyor hem de ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor" dedi.
Sigortalılık Şartlarının Önemi
Karakaş, SGK’da sigortalılığın özel sigorta olmadığını ve yasal şartlar gerçekleşmeden prim ve belgeler verilmiş olsa bile sigortalılığın geçersiz olduğunu şu sözlerle vurguladı:
"Unutulmamalıdır ki; SGK, özel sigorta değildir. Yasal şartlar geçekleşmeden prim ve belgeler verilmiş olsa bile 4/1-a (SSK) sigortalılığı mümkün değildir. Keza SGK mevzuatı uyarınca sigortalılık bir 'hak' olduğu kadar, bir işverene bağımlı, ücret karşılığı ve fiilen gerçek çalışma şartlarına bağlıdır. Bu şartların biri bile eksikse, o sigortalılık SGK nezdinde yok hükmündedir"
Sahte İş Yerleri Projesi
SGK, 2016’dan beri yürüttüğü “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” ile sahteciliği neredeyse sıfıra indiriyor. Karakaş, sistemin işleyişini şu şekilde açıkladı:
"Devasa Veri Taraması: 2011-2016 yılları arasında tescil edilen 4,6 milyon iş yeri detaylı incelemeye alındı.
Akıllı Algoritmalar: 100’e yakın parametre kullanılarak sahte olma ihtimali yüksek iş yerleri anlık olarak tespit ediliyor.
Hızlı Müdahale: Eskiden bin günü bulan tespit süresi, dijital takip sayesinde 360 günün altına indirildi. Böylece hem vatandaşın mağduriyeti azaltılıyor hem de kamu zararı engelleniyor"
Sahte Sigortanın Bedeli Ağır
Karakaş, sahte sigorta yaptırmanın yalnızca sigortanın silinmesiyle bitmediğini, ciddi mali ve hukuki sonuçları olduğunu vurguladı. Söz konusu sonuçlar şu şekilde sıralandı:
Kodlama: Şüpheli iş yerlerine '1' veya 'T' kodları konularak hizmet bildirimleri durduruluyor.
Maaş İadesi: Sahte hizmetlerle emekli olmuşsa, bağlanan maaşlar kesiliyor ve bugüne kadar ödenen tüm tutarlar gecikme zammı ve faiziyle geri isteniyor.
Sağlık Giderleri: Kişi ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının o dönemde yaptığı tüm sağlık harcamaları geri talep ediliyor.
Adli Süreç: Hem sahte sigortalılar hem de bu tezgâhı kuranlar hakkında Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunuluyor.
Karakaş’tan Emeklilik Uyarısı
SGK’nın gelişmiş denetim ağı sayesinde sahtecilik eninde sonunda ortaya çıkıyor. Karakaş, vatandaşlara şu önemli uyarıyı yaptı:
"Sahte SSK, emeklilik değil, gerçek felaket getirir. SGK’nın gelişmiş denetim ağı, eninde sonunda bu sahteciliği yakalar. Geleceğinizi ipotek altına almayın; gerçek ve fiilî çalışmaya dayanmayan hiçbir sigorta priminin size huzurlu bir emeklilik sağlamayacağını unutmayın"
