Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in TBMM'deki açıklamasına göre GETAD'ın pilot uygulaması 2027 yılında bazı illerde başlayacak. Pilot uygulamadan başarılı sonuç alınması halinde sistemin daha sonra Türkiye geneline yaygınlaştırılması planlanıyor.
SOSYAL YARDIMLARDA YENİ DÖNEM
GETAD ile farklı sosyal yardım programlarının daha bütünleşik bir sistem üzerinden yürütülmesi amaçlanıyor. Yeni modelde en önemli kriterlerden biri hanenin gelir durumu olacak.
Belirlenecek gelir seviyesinin altında kalan hanelere destek sağlanması öngörülürken, sistemin vatandaşları çalışma hayatından uzaklaştırmayacak şekilde oluşturulması hedefleniyor.
Şimşek de yeni modelin istihdam piyasası üzerinde caydırıcı etki oluşturmayacak şekilde tasarlandığını belirtti.
ASGARİ GELİR DESTEĞİ NASIL OLACAK?
Yeni sistemle belirli bir gelir seviyesinin altında kalan hanelerin desteklenmesi planlanıyor. Ancak bu durum, ihtiyaç sahibi herkese aynı miktarda ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor.
Desteklerin hanenin gelirinin yanı sıra ekonomik ve sosyal durumu dikkate alınarak belirlenmesi bekleniyor.
Daha önce yapılan açıklamalarda GETAD kapsamında düşük gelirli hanelere gıda, ısınma ve kira gibi farklı alanlarda destek sağlanmasının planlandığı belirtilmişti.
Ödenecek desteklerin kesin tutarı ve uygulanacak gelir sınırı ise henüz açıklanmadı.
İHTİYAÇ SAHİPLERİ NASIL BELİRLENECEK?
Yeni dönemin dikkat çeken değişikliklerinden biri de sosyal yardım başvurularının değerlendirilme yöntemi olacak.
Bu kapsamda Sosyoekonomik Risk Bilgi Sistemi'nin (SERBİS) kurulması planlanıyor. Kişi ve hanelerin ekonomik durumlarının daha kapsamlı biçimde değerlendirilmesi ve ihtiyaç sahiplerinin yapılacak analiz sonucunda belirlenmesi hedefleniyor.
Mevcut sosyal yardım sisteminde de hane geliri, hanede yaşayan kişi sayısı, servet ve bazı ekonomik göstergeler değerlendirmeye alınıyor. Yeni modelle bu sürecin daha bütünleşik bir dijital altyapı üzerinden yürütülmesi amaçlanıyor.
DİJİTAL ALTYAPI GÜÇLENDİRİLECEK
GETAD ile yalnızca ödeme sisteminde değil, sosyal yardım başvurularının değerlendirilmesinde de dijital altyapının güçlendirilmesi planlanıyor.
Yeni sistem sayesinde hanelerin ihtiyaç durumunun daha hızlı ve ayrıntılı şekilde analiz edilmesi hedeflenirken, saha ekipleri tarafından gerçekleştirilen hane ziyaretlerinin de kurulacak İzleme Merkezi üzerinden takip edilmesi öngörülüyor.
Böylece sosyal yardımların hak sahiplerine ulaştırılması, süreçlerin takip edilmesi ve denetlenmesi konusunda daha bütünleşik bir yapı kurulması amaçlanıyor.
AİLE KART'TA YENİ DÖNEM
Yeni sistemin bir başka ayağını Aile Kart ve dijital takip oluşturacak.
Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi'nin geliştirilmesiyle vatandaşların yararlandıkları destekleri tek noktadan takip edebilmesi planlanıyor.
Hazırlanacak dijital altyapı üzerinden destek tutarları, Aile Kart bilgileri ve geçmiş işlemlere ilişkin verilere erişilebilmesi hedefleniyor.
SOSYAL YARDIMLARIN BÜTÇEDEKİ PAYI ARTTI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal desteklerin bütçedeki ağırlığına ilişkin de bilgi verdi.
Şimşek, sosyal harcamaların bütçe içerisindeki payının 2002 yılında yüzde 1,3 seviyesinde olduğunu, 2026 yılında ise bu oranın yüzde 4,8'e ulaşmasının öngörüldüğünü belirtti.
Yeni sistemle kamu kaynaklarının ihtiyaç sahibi hanelere daha etkin şekilde ulaştırılması hedefleniyor.
GETAD NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
GETAD'ın pilot uygulamasının 2027 yılında bazı illerde başlatılması planlanıyor. Pilot uygulamanın sonuçları değerlendirildikten sonra sistemin Türkiye geneline yaygınlaştırılması öngörülüyor.
Ancak pilot uygulamanın hangi illerde başlayacağı henüz açıklanmadı. Bu nedenle Kayseri'nin ilk uygulama kapsamındaki iller arasında bulunup bulunmayacağı da şu aşamada bilinmiyor.
Pilot illerin açıklanmasıyla birlikte Kayseri'deki ihtiyaç sahibi hanelerin yeni sistemden hangi aşamada yararlanabileceği de netlik kazanacak.
MEVCUT SOSYAL YARDIMLAR DEVAM EDECEK
GETAD'ın 2027 yılında pilot olarak başlatılmasının planlanması, mevcut sosyal yardımların sona erdiği anlamına gelmiyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın mevcut uygulamaları kapsamında vatandaşlar sosyal yardım başvurularını e-Devlet üzerinden yapabiliyor. Başvurular ikamet edilen yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla da gerçekleştirilebiliyor.
Yeni sistem devreye girene kadar mevcut sosyal yardım mekanizmasının uygulanmasına devam edilecek.
GETAD HAKKINDA ŞU ANDA BİLİNENLER
Pilot uygulamanın 2027'de başlaması planlanıyor.
Pilot uygulamanın yapılacağı iller henüz açıklanmadı.
Sistemin temel kriterlerinden biri hane geliri olacak.
Kesin gelir sınırı henüz belli değil.
Hanelere verilecek destek miktarları henüz açıklanmadı.
Desteklerin hanelerin ekonomik ve sosyal durumuna göre belirlenmesi planlanıyor.
Mevcut sosyal yardımlar ve başvuru sistemi devam ediyor.
Pilot uygulamanın ardından sistemin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
GETAD'ın nasıl uygulanacağına ilişkin en önemli ayrıntılar pilot uygulamayla birlikte ortaya çıkacak. Özellikle gelir sınırı, destek tutarları, pilot iller ve hangi hanelerin sistemden yararlanabileceğine ilişkin ayrıntıların yapılacak mevzuat çalışmaları ve uygulama takvimiyle netleşmesi bekleniyor.
