Kayseri’nin Talas ilçesinde sosyal hizmetler için ayrılan bir taşınmazın ticari kullanımına ilişkin iddialar, belediyenin imar ve ruhsat uygulamalarını tartışmaya açıyor. Meselenin merkezinde, başlangıçta kullanım amacına uygun projelendirilip inşa edildiği, ancak daha sonra öğrenci yurdu dışındaki bağımsız bölümlerinde izinsiz değişiklik yapıldığı belirtilen bir bina bulunuyor.
Parsel kayıtlarında eğitim ve sağlık hizmetleri için tanımlanan bölümlerde restoran ve kafe işletildiği iddiası, açıklanması gereken somut bir soruyu ortaya koyuyor: Bu dönüşüm hangi izinle yapıldı, hangi kurum tarafından denetlendi?
SOSYAL TESİS ALANINDA TİCARİ İŞLETME
İddialara konu taşınmaz, Talas Kiçiköy Mahallesi’nde, öğrenci yurtları bölgesinin karşısında bulunan 1582 ada 6 parsel. Paylaşılan parsel sorgulama kaydında taşınmazın tapu alanı 1.924,49 metrekare, niteliği ise “On Bir Katlı Betonarme Öğrenci Yurdu ve Arsası” olarak görünüyor. Kat mülkiyeti bulunan taşınmazda beş bağımsız bölüm yer alıyor.
Parselin imar planlarında “sosyal tesis alanı” olarak ayrıldığı belirtiliyor. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 5. maddesinde bu alanlar; kreş, gündüz bakımevi, yurt, kurs, huzurevi, engelli ve yaşlı bakım merkezi, toplum merkezi ve şefkat evi gibi sosyal hizmet kullanımlarıyla tanımlanıyor.
İddianın özü, binanın baştan bütünüyle kaçak yapıldığı değil; sosyal tesis kullanımına uygun hazırlanan proje ve inşaatın ardından bazı bölümlerin izinsiz biçimde farklı amaçlarla kullanılmaya başlanması.
KAYITLARDA RESTORAN DEĞİL, EĞİTİM VE SAĞLIK BİRİMLERİ VAR
Paylaşılan bağımsız bölüm listesi, zemin kattaki alanların kayıtlı niteliklerini açıkça gösteriyor:
• 1 numaralı bağımsız bölüm: Öğrenci yurdu. Kat bilgisi zemin ile 1’den 9’a kadar olan katları kapsıyor.
• 2 numaralı bağımsız bölüm: Zemin katta dershane.
• 3 numaralı bağımsız bölüm: Zemin katta psikiyatri/rehabilitasyon merkezi.
• 4 numaralı bağımsız bölüm: Zemin katta toplum sağlığı merkezi.
• 5 numaralı bağımsız bölüm: Zemin katta okul öncesi eğitim.
Bu kayıtlarda zemin kattaki dört bağımsız bölümün hiçbirinin niteliği restoran veya kafe olarak görünmüyor.
Aktarılan bilgilere göre yapı başlangıçta bu amaçlara uygun projelendirilip inşa edildi. Ancak 1 numaralı öğrenci yurdu bölümü dışındaki alanlar, sonradan izinsiz değişikliklerle ticari dükkânlara dönüştürüldü.
Bu iddia karşısında Talas Belediyesi’nin açıklaması gereken konu belli: Kullanım değişikliği için onaylı tadilat projesi veya başka bir izin mevcut mu? Varsa hangi tarihte düzenlendi? Yoksa projeye aykırı kullanıma neden müdahale edilmedi?
WHITE BURGER VE ESPRESSOLAB HAKKINDA RUHSATSIZLIK İDDİASI
İddiaların siyasi boyutunda, AK Parti Kayseri İl Başkanı Hüseyin Okandan ile İl Başkan Yardımcısı Oğuz Canpolat’ın isimleri bulunuyor.
Okandan ve Canpolat’ın ortak olarak söz konusu bölümlerden birinde White Burger, diğerinde ise EspressoLab işletmesini faaliyete geçirdiği ileri sürülüyor. İşletmelerin gerekli kullanım değişikliği izinleri ve işyeri ruhsatları bulunmadan açıldığı da iddialar arasında.
Burada hem ortaklık ilişkilerinin hem de işletmelerin izin durumunun açıklığa kavuşturulması gerekiyor. Hangi şirketin hangi bağımsız bölümde faaliyet gösterdiği, ruhsatların kimin adına ve hangi faaliyet için düzenlendiği kamuoyuyla paylaşılmalı.
Tanınmış bir markanın tabelasının bulunması, o adresteki işletmenin imar ve ruhsat yönünden uygun olduğu anlamına gelmez. White Burger ve EspressoLab adıyla faaliyet gösteren bu işletmelerin durumu da kendi belgeleri üzerinden açıklanmalı.
VATANDAŞA YIKIM, SİYASİ İSİMLERE TOLERANS MI?
Kaçak yapı ve ruhsatsız faaliyetlere karşı uygulanan kuralların, işletmecinin siyasi konumuna göre değişmesi kabul edilemez.
Vatandaşın gecekondusu söz konusu olduğunda yıkım kararı uygulayan, ruhsatsız işyerine müdahale eden yönetimlerin, siyasi isimlerle bağlantılı olduğu ileri sürülen işletmeler karşısında da aynı sorumlulukla hareket etmesi gerekiyor.
Bu nedenle soruyoruz: Başkalarının gecekondusunu yıkanlar, il başkanı ve yardımcısıyla bağlantılı olduğu iddia edilen işletmelerdeki izinsiz değişikliklere göz mü yumdu?
İddialar doğruysa mesele yalnızca bir proje veya ruhsat eksikliği değil, kamu yetkisinin eşit uygulanıp uygulanmadığı meselesidir. Belediyenin bu soruya vereceği yanıtın dayanağı da işlem dosyaları ve denetim kayıtları olmalı.
SİYASİ NÜFUZ TİCARİ AYRICALIĞA MI DÖNÜŞTÜ?
İşletmelerin siyasi bağlantılar sayesinde denetim dışında bırakıldığı veya izin süreçlerinde ayrıcalık gördüğü iddiası, dosyanın en ağır başlıklarından birini oluşturuyor.
Siyasi görevlerin ticari faaliyetlerde kolaylık sağlamak için kullanılıp kullanılmadığı araştırılmalı. Nüfuz ticareti iddiası bakımından da kimlerin hangi işlemlere müdahil olduğu, belediyeye talep veya baskı iletilip iletilmediği somut olarak ortaya konulmalı.
Okandan ve Canpolat’ın işletmelerle ilişkileri nedir? Belediye birimleriyle ruhsat veya kullanım değişikliği konusunda görüşme yaptılar mı? Herhangi bir siyasi makam, idari sürece müdahale etti mi?
Bu sorular açıklığa kavuşmadan ayrıcalık iddiası da ortadan kalkmayacak.
BELEDİYE BAŞKANINA BASKI YAPILDI MI?
İşletmelerin ruhsatlandırılması amacıyla Talas Belediye Başkanı’na siyasi baskı yapıldığı da ileri sürülüyor.
Belediye Başkanı’nın “Zaten Talas’ta birçok yer ruhsatsız, kaçak yapın” dediği yönünde bir iddia da bulunuyor. Bu sözün söylenip söylenmediği, söylendiyse hangi görüşmede ve hangi bağlamda kullanıldığı açıklanmalı.
Böyle bir yaklaşımın bulunup bulunmadığı, belediyenin ruhsatsız işletmeler karşısındaki tutumu bakımından da önem taşıyor. Başka yerlerdeki olası aykırılıklar, yeni bir aykırılığın gerekçesi olarak gösterilemez.
KAPI NUMARASI, İŞYERİ RUHSATININ YERİNİ TUTMAZ
Açıklama bekleyen bir diğer konu, işletmelerin adres ve numarataj işlemleri.
Büyükşehir Belediyesi tarafından bu alanlara hangi belgeler esas alınarak kapı numarası verildi? İşlemler sırasında bölümlerin kayıtlı kullanım nitelikleri dikkate alındı mı?
Paylaşılan kayıttaki “BB No” ifadeleri bağımsız bölüm numaralarını gösteriyor. Bunların kapı numarasıyla karıştırılmaması gerekiyor. Bir adrese kapı numarası verilmiş olması da o yerdeki ticari faaliyetin bütün izinlerinin tamamlandığını tek başına göstermiyor.
YANGIN GÜVENLİĞİ BELGELERİ NEREDE?
İşletmelerin gerekli itfaiye uygunluk işlemleri tamamlanmadan çalıştırıldığı iddiası da yanıt bekliyor.
İlgili itfaiye birimi bu işletmelerde inceleme yaptı mı? Yangın güvenliği açısından gerekli raporlar düzenlendi mi? Eksiklik tespit edildiyse hangi süre verildi, hangi işlem uygulandı?
Aynı yapıda öğrenci yurdu bulunması, yangın güvenliğine ilişkin soruların açık ve belgeli biçimde yanıtlanmasını daha da önemli hâle getiriyor. Bu konuda belirsizlik bırakılmamalı.
GIDA İŞLETMELERİ HANGİ ŞARTLARLA ÇALIŞIYOR?
İmar ve belediye ruhsatının yanında, gıda işletmelerinin faaliyetlerine göre yerine getirmesi gereken kayıt, hijyen ve gıda güvenliği yükümlülükleri de bulunuyor.
İlgili kurumların, bu işletmeler bakımından hangi koşulların arandığını ve bunların karşılanıp karşılanmadığını açıklaması gerekiyor. İncelenmesi gereken başlıklar arasında şunlar yer alıyor:
• Faaliyetin niteliğine göre işletme kayıt veya onay belgesi.
• İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, vergi levhası, oda kaydı ve gerekli itfaiye uygunluk belgeleri.
• Personelin çalışma ve zorunlu kadro kayıtları; görevine göre diploma ve mesleki yeterlilik belgeleri, ilgili sağlık kontrolleri ve hijyen eğitimi belgeleri.
• Kullanılan şebeke veya kuyu suyuna ilişkin, ilgili koşullarda gerekli analiz raporları.
• Haşereyle mücadele kayıtları ve varsa hizmet sözleşmeleri.
• Gerekli cihazların kalibrasyon belgeleri ve faaliyet kapsamında tutulması gereken atık teslim evrakları.
• HACCP esaslarına dayalı gıda güvenliği ve izlenebilirlik uygulamaları.
Bu belgelerin ve şartların kapsamı işletmenin faaliyetine göre değişebilse de denetim yükümlülüğü ortadan kalkmıyor.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü bu işletmeleri ne zaman denetledi? Eksiklik tespit edildi mi? Edildiyse hangi yaptırımlar uygulandı? Siyasi bağlantı iddialarının gölgesinde denetimden muaf tutulan işletmeler mi var?
İLGİLİ KURUMLAR DOSYALARI AÇIKLAMALI
Talas Belediyesi, Talas Zabıta Müdürlüğü, Büyükşehir Belediyesi’nin ilgili birimleri, İtfaiye Müdürlüğü ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, kendi yetki alanlarındaki işlemleri açıklamalı.
Parselin imar planı ve plan notları, onaylı mimari proje, varsa tadilat ve kullanım değişikliği izinleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatları, yangın güvenliği raporları ve gıda denetim kayıtları ortaya konulmalı.
Hüseyin Okandan ile Oğuz Canpolat da işletmelerle ortaklık ilişkilerine ve siyasi nüfuz kullanıldığı iddialarına yanıt vermeli.
Eğitim ve sağlık hizmetleri için ayrılan bölümler izinsiz biçimde ticarete açıldı mı? Ruhsatsız faaliyete göz yumuldu mu? Siyasi konumlar ayrıcalık sağladı mı?
Kayıtlarda eğitim ve sağlık birimi olarak görünen yerlerde restoran ve kafe faaliyetinin hangi izinle yürütüldüğü açıklanmadan bu dosya kapanmaz. İddiaların ve ilgili kurumların vereceği yanıtların takipçisi olacağız.
