Türk maden suyu markaları, İsviçre'nin Avrupa Birliği'nden farklı uyguladığı gıda güvenliği kriterleri nedeniyle bir kez daha gündemde. Geçtiğimiz yıl Beypazarı maden suyuyla yaşanan bor tartışmasının ardından bu kez Sırma maden suyunun belirli bir partisi İsviçre'de toplatma kararıyla karşı karşıya kaldı.
İsviçre'den Acil Geri Çağırma Kararı
İsviçre Gıda Güvenliği Kurumu RecallSwiss tarafından yayımlanan duyuruda, Türkiye menşeli SIRMA Mineralwasser isimli doğal maden suyunun belirli bir üretim partisinde yapılan analizlerde yüksek bor değeri tespit edildiği bildirildi.
Yetkililer, söz konusu ürünü satın alan tüketicilere önemli bir uyarıda bulunarak, ürünün tüketilmemesini ve satın alındığı satış noktasına iade edilmesini istedi.
Kararın yalnızca belirli bir parti için geçerli olduğu, markanın diğer ürünlerini kapsamadığı özellikle vurgulandı.
Hangi Ürünler Toplatılıyor?
İsviçre makamlarının yayımladığı bilgilere göre geri çağırma kararı şu partiyle sınırlı bulunuyor:
• Ürün: SIRMA Mineralwasser (Doğal Maden Suyu)
• Üretim Tarihi: 2 Eylül 2025
• Son Tüketim Tarihi: 26 Kasım 2026
• Dağıtıcı Firma: LADES GmbH
Yetkililer, yalnızca bu üretim serisini satın alan tüketicilerin ürünü kullanmaması gerektiğini belirtti.
Sırma'dan Açıklama
Toplatma kararının ardından üretici firma adına yapılan bilgilendirmede, Sırma maden sularının Türkiye ve Avrupa Birliği'nin tüm yasal kriterlerine uygun olarak üretildiği ifade edildi.
Şirket, ürünlerin İsviçre'ye doğrudan ihraç edilmediğini, satışların bağımsız distribütörler aracılığıyla gerçekleştirildiğini belirtirken, yaşanan durumun İsviçre'nin AB'den daha farklı ve daha katı bor limitleri uygulamasından kaynaklandığını vurguladı.
Aynı Tartışma Geçen Yıl da Yaşanmıştı
İsviçre'de daha önce de Türkiye'den ihraç edilen Beypazarı maden suyu için benzer bir geri çağırma kararı alınmıştı. O dönemde de gerek üretici firma gerekse uzmanlar, ürünlerin Türkiye ve Avrupa Birliği mevzuatına uygun olduğunu ancak İsviçre'nin farklı limitler uyguladığını açıklamıştı.
Bu son gelişme, doğal mineralli sularda ülkeler arasında uygulanan farklı mevzuatların yeniden tartışılmasına neden oldu.
Bor Nedir, Neden Tartışılıyor?
Bor, doğal mineralli sularda yer alabilen bir eser element olarak biliniyor. Uzmanlara göre düşük miktarlarda doğal olarak bulunan bor, birçok yer altı su kaynağında görülebiliyor.
Ancak sağlık otoriteleri, uzun süre yüksek miktarda bora maruz kalınmasının bazı sağlık riskleri oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Bilimsel araştırmalarda özellikle üreme sistemi, sperm kalitesi ve anne karnındaki bebeğin gelişimi üzerindeki olası etkiler nedeniyle ülkeler farklı güvenlik limitleri uyguluyor.
Dünya Genelinde Ortak Bir Standart Yok
Bor miktarı konusunda dünya genelinde tek tip bir sınır bulunmuyor.
• Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), içme sularında litre başına 2,4 miligramı referans değer olarak kabul ediyor.
• Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), yetişkinler için günlük tolere edilebilir üst alım miktarını 8 miligram olarak değerlendiriyor.
• Türkiye'de ise doğal mineralli sular için düzenlemeler bor yerine "borat" parametresi üzerinden yapılıyor ve bazı doğal kaynaklarda daha yüksek değerler mevzuata uygun kabul edilebiliyor.
Bu nedenle İsviçre'de geri çağrılan bir ürünün Türkiye veya Avrupa Birliği ülkelerinde satışının devam etmesi, farklı ülkelerin farklı yasal limitler uygulamasından kaynaklanabiliyor.
