UND II. Başkanı Ergun Bilen’in öncülüğündeki heyet, Gürbulak’tan Dilucu ve Alican’a kadar Türkiye’nin doğu sınır hattında kapsamlı temaslarda bulundu. Gürbulak–Bazergan hattında 25 güne ulaşan beklemeler, Türk taşımacısının İran pazarında karşılaştığı sorunlar, Zengezur Koridoru’nun yaratacağı yeni trafik ve sınır kapılarının gelecekteki kapasitesi masaya yatırıldı.
Türkiye’nin doğu sınır kapılarında yaşanan lojistik sorunların çözümü ve değişen ticaret güzergâhlarına hazırlık amacıyla kapsamlı bir saha çalışması gerçekleştirildi. Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) II. Başkanı Ergun Bilen’in öncülüğündeki heyet, Gürbulak, Bazergan, Maku, Dilucu, Sederek, Nahçıvan, Sarısu ve Alican’da kamu kurumları, gümrük idareleri, uluslararası kuruluşlar ve sektör temsilcileriyle bir araya geldi.
Temasların merkezinde Gürbulak–Bazergan hattında 25 güne kadar ulaşan beklemeler yer aldı. Bunun yanı sıra Türk taşımacılarının İran pazarında karşılaştığı uygulamalar, sınır geçişlerindeki kapasite sorunları ve Zengezur Koridoru’nun devreye girmesiyle oluşabilecek yeni trafik yükü de değerlendirildi.
Bilen’in saha ziyaretlerinde yalnızca mevcut sorunların çözümüne odaklanılmadı. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krizin ardından kara güzergâhlarının artan stratejik önemi de dikkate alınarak Türkiye’nin doğu sınır altyapısının gelecekteki ticaret hacmine hazırlanması için atılabilecek adımlar ele alındı.
Gürbulak’ta 25 Günlük Bekleyiş İçin Yoğun Temas
Gürbulak Sınır Kapısı’nda TIR beklemelerinin 25 güne ulaşması üzerine bölgeye giden Ergun Bilen, sorunun Türkiye ve İran tarafındaki ilgili kurumlarıyla doğrudan görüşmeler gerçekleştirdi.
Bilen; Doğubayazıt Kaymakamı ve Gürbulak Sınır Mülki İdare Amiri Mustafa Ayvat, Gürbulak Gümrük Müdürü Cabbar Aladağ, Bazergan Gümrük Müdürü Mohsen Bagherpour ve Transit Denetim Dairesi Genel Müdürü Çangiz Khanari ile görüştü.
IRU ve Ticaret Bakanlığı temsilcilerinin de katıldığı temaslarda araç akışı, X-Ray ve hangar işlemleri, veteriner analizlerinde yaşanan aksaklıklar, yakıt ölçümleri ve kurumlar arasındaki koordinasyon ele alındı.
Bilen ayrıca göreve yeni başlayan Kaymakam Mustafa Ayvat’a UND’nin Gürbulak’taki uzun yıllara dayanan saha deneyimini, kronik sorunları ve çözüm önerilerini içeren kapsamlı bir dosya sundu.
Hedef Günlük 400 Aracın Altına Düşmemek
UND tarafından yapılan değerlendirmede, Gürbulak’ta ilk aşamada günlük en az 400 aracın sürdürülebilir şekilde geçiş yapabileceği bir kapasite oluşturulmasının hedeflendiği belirtildi.
Bu performansın düzenli şekilde takip edilmesi için Türkiye ve İran’daki ilgili kamu kurumları, gümrük idareleri ve sektörün sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla ortak bir çözüm ve koordinasyon platformu oluşturulması planlanıyor.
Görüşmelerde öne çıkan başlıklardan biri de sınırdaki sıra sisteminin elektronik ortama taşınması oldu. Taraflar, sistemin daha şeffaf, izlenebilir ve adil bir yapıya kavuşturulması konusunda mutabakata vardı.
Bilen, Gürbulak’ın yalnızca İran’a açılan bir sınır kapısı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, bölgedeki beklemelerin Türkiye’nin ihracatı ve transit taşımacılık kapasitesi açısından doğrudan sonuçlar yarattığına dikkat çekti.
“Hürmüz’de yaşanan kriz, alternatif kara koridorlarının önemini bütün dünyaya gösterdi” diyen Bilen, Gürbulak’ın değişen ticaret düzenine hazırlanması gerektiğini vurguladı.
Türk Taşımacısının İran’daki Sorunları Doğrudan Masaya Taşındı
Görüşmelerin bir diğer önemli gündem maddesi, Türk taşımacılık firmalarının İran pazarında karşılaştığı sorunlar oldu.
İran İslam Cumhuriyeti Maku Valisi Şehla Tacfer, Transit Denetim Dairesi Genel Müdürü Çangiz Khanari, Genel Müdür Yardımcısı Soreyya ve Bazergan Gümrük Müdürlüğü Başkan Vekili Mohsen Bahgipour ile yapılan görüşmelerde çeşitli uygulamalar gündeme getirildi.
Türk araçlarının boşaltma yaptıkları nokta dışında dönüş yükü almasının engellenmesi, sınır geçişlerinde İran araçlarına öncelik verildiği yönündeki şikâyetler, triptik karnesi zorunluluğu ve akaryakıt teminindeki uygulamalar görüşmelerde ele alınan başlıklar arasında yer aldı.
Türk taşımacısının tercih edilmesi halinde İranlı firmalara ilave vergi uygulandığı yönündeki sektör şikâyeti de İranlı muhataplara aktarıldı.
Bilen, Türk taşımacısının komşu ülkelerde eşit şartlarda faaliyet gösterebilmesi için sorunların sahada tespit edilmesi ve müzakere masasında somut sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.
Zengezur Koridoru İçin Dilucu Hazırlığı
Heyetin bir sonraki durağı, Zengezur Koridoru’nun Türkiye tarafındaki önemli bağlantı noktalarından biri olması beklenen Dilucu Sınır Kapısı oldu.
Iğdır Valisi M. Fırat Taşolar ve Dilucu Gümrük Müdürü Emrah Akdeniz ile görüşen Bilen, kapının mevcut kapasitesini, sahadaki darboğazları ve Zengezur Koridoru’nun oluşturabileceği yeni trafik yükünü değerlendirdi.
Toplantılarda Dilucu’nun 430 dönüme çıkarılması, aynı anda beş aracın geçişine imkân sağlayacak altyapının tamamlanması ve Umut Köprüsü’nün TIR trafiğinin daha akıcı şekilde ilerlemesine uygun hale getirilmesi için yapılması gerekenler görüşüldü.
Bilen, Zengezur Koridoru’nun oluşturacağı trafik artışının bugünden planlanması gerektiğini belirterek, Dilucu’nun koridor açıldıktan sonra hazırlık yapan değil, altyapısı önceden tamamlanmış bir sınır kapısı olması gerektiğini söyledi.
Dilucu–Sederek Hattında Tek sistem Önerisi
Dilucu temaslarının ardından Sederek Sınır Kapısı’na geçen Bilen, iki sınır kapısının birbirinden bağımsız değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Bu kapsamda Dilucu–Sederek hattında kurumların eş zamanlı çalışacağı ortak bir geçiş sistemi önerildi. Modelde sürücülerin araçlarından inmeden, gerekli işlemleri tek durakta tamamlayabilmesi ve sınır geçişinin dijital altyapıyla desteklenmesi hedefleniyor.
Bilen, sınır kapılarının performansının karşı taraftaki kapının işleyişinden bağımsız düşünülemeyeceğini belirterek, iki ülke arasındaki iş birliğinin sınır geçişlerinde ortak bir sisteme dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.
Alican İçin Yeni Hedef Uluslararası Taşımacılık
Doğu sınır hattındaki temasların bir diğer adresi Alican oldu. Kapıya ulaşan yolun genişletilmesi ve binek araç geçişlerinin başlatılması yönündeki gelişmeleri değerlendiren Bilen, Alican’ın asıl potansiyelinin uluslararası yük taşımacılığına açılmasıyla ortaya çıkabileceğini söyledi.
Ağır taşıt geçişi açısından kritik öneme sahip sınır köprüsünün rehabilitasyonunun hızlandırılması gerektiğini belirten Bilen, geçmişte yardım TIR’larının Alican üzerinden geçirilmesiyle ağır taşıt geçişinin teknik olarak mümkün olduğunun görüldüğünü hatırlattı.
Bilen, bundan sonraki hedefin geçici geçiş deneyimini kalıcı bir lojistik koridora dönüştürmek olduğunu belirterek, bunun Türkiye–Ermenistan–Azerbaycan normalleşmesi ve Kafkasya ticareti açısından önemli bir adım olabileceğini kaydetti.
‘Sorunları Görmek Yetmez, Sonuç Alıncaya Kadar Takip Edeceğiz'
UND II. Başkanı Ergun Bilen, doğu sınır hattındaki çalışmaların yalnızca saha ziyaretiyle sınırlı olmadığını vurguladı.
Bilen, ziyaretlerin amacının sorunları yerinde tespit etmek, ilgili kurumları aynı çözüm hedefinde buluşturmak, Türk taşımacısının haklarını savunmak ve alınan kararların uygulanmasını takip etmek olduğunu belirtti.
Bilen, Türkiye’nin gelecekte dünya ticaretinden alacağı payın sınır kapılarındaki altyapı ve işleyişle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade ederek, çözüm için sahada ve müzakere masasında çalışmayı sürdüreceklerini söyledi.
Temasların sonunda Türkiye ve karşı ülkelerdeki kamu kurumlarının yapıcı yaklaşımına da teşekkür eden Bilen, sektörün taleplerinin dikkate alınması ve kurumlar arasında iş birliği iradesinin ortaya konulmasının önemli olduğunu belirtti.
Heyette UND ve IRU Temsilcileri Yer Aldı
Gerçekleştirilen görüşmelere UND II. Başkanı Ergun Bilen’in yanı sıra UND Başkan Yardımcısı Mutluhan Akan, UND İcra Kurulu Başkan Yardımcıları Kadir Çirkin ve Alpdoğan Kahraman, UND Gürbulak Temsilcisi Ersin Şimşek, UND Gürbulak Çalışma Grubu Başkanı Ömer Karahan, Çalışma Grubu Üyesi Sinan Rehber, UND Mersin Çalışma Grubu Üyesi Erkan Boran ile IRU Bölge ve Orta Doğu Daimi Temsilcisi Erman Ereke katıldı.
