Yemek bitiyor ancak karındaki doluluk hissi bir türlü geçmiyor. Bazen birkaç lokma sonrasında bile karın geriliyor, gaz şikâyeti başlıyor ve kişi kendisini olduğundan daha şişkin hissediyor. Özellikle her öğünden sonra yaşanan bu durum, günlük hayatı zorlaştırırken yemek yemeyi de rahatsız edici hâle getirebiliyor.
ŞİŞKİNLİK NEDİR?
Şişkinlik çoğu zaman sindirim sisteminde gaz birikmesiyle ilişkili. Hızlı yemek yemek, gazlı içecek tüketmek veya bazı yiyecekleri fazla miktarda tüketmek bu şikâyeti artırabiliyor. Ancak sorun sık sık tekrarlıyor, saatlerce sürüyor ya da başka belirtilerle birlikte görülüyorsa nedenini yalnızca yeme alışkanlıklarında aramamak gerekiyor.
YEMEKTEN SONRA ŞİŞKİNLİK NEDEN OLUR?
Yemek sonrası şişkinliğin en yaygın nedenlerinden biri bağırsaklarda gaz birikmesi. Yemek sırasında hava yutulması, gazlı içecekler ve bağırsaklarda parçalanırken gaz oluşturan bazı yiyecekler bu durumu artırabiliyor. Bunun yanında kabızlık da karında doluluk ve gerginlik hissine neden olabiliyor. Bağırsak hareketleri yavaşladığında dışkının ilerlemesi zorlaşabiliyor ve şişkinlik şikâyeti daha belirgin hâle gelebiliyor.
HANGİ YİYECEKLER ŞİŞKİNLİK YAPAR?
Şişkinliğe neden olan yiyecekler kişiden kişiye değişebiliyor. Kuru fasulye, nohut ve mercimek gibi baklagiller bazı kişilerde gaz oluşumunu artırabiliyor. Lahana, brokoli ve soğan gibi sebzeler de hassasiyeti olan kişilerde benzer şikâyetlere yol açabiliyor. Gazlı içecekler, büyük porsiyonlar ve hızlı yemek yemek de karında doluluk hissini artırabiliyor. Bazı kişilerde süt ürünleri veya belirli karbonhidratları içeren gıdalar tüketildiğinde şikâyetler belirginleşebiliyor.
Burada önemli olan, bütün bu yiyeceklerin herkeste şişkinlik yaptığı düşüncesine kapılmamak. Bir kişide rahatsızlık oluşturan gıda, başka bir kişide herhangi bir soruna neden olmayabilir. Bu nedenle beslenme düzenini gereksiz yere kısıtlamak yerine hangi yiyeceklerin şikâyetleri artırdığını gözlemlemek daha doğru bir yaklaşım.
HANGİ HASTALIKLARIN BELİRTİSİ OLABİLİR?
Yemek sonrası şişkinlik bazı sindirim sistemi rahatsızlıklarında da görülebiliyor. İrritabl bağırsak sendromu olarak bilinen huzursuz bağırsak sendromunda karın ağrısı, şişkinlik, ishal veya kabızlık gibi şikâyetler bir arada ortaya çıkabiliyor.
Çölyak hastalığı da bazı kişilerde şişkinlik ve diğer sindirim sorunlarına neden olabiliyor. Laktoz intoleransında ise laktoz içeren gıdaların tüketilmesinin ardından gaz, karın ağrısı ve ishal görülebiliyor. Bununla birlikte, şişkinlik tek başına bu hastalıklardan herhangi birinin varlığını kanıtlamıyor. Şikâyetin süresi, eşlik eden belirtiler, kişinin sağlık geçmişi ve gerekli görülen tetkikler birlikte değerlendiriliyor. Özellikle daha önce yaşanmayan ve giderek artan şişkinlikte kendi kendine tanı koymak yerine sağlık uzmanına danışmak gerekiyor.
ŞİŞKİNLİĞİ AZALTMAK İÇİN NE YAPILABİLİR?
Yemekleri daha yavaş yemek ve lokmaları iyice çiğnemek, yemek sırasında fazla hava yutulmasını azaltmaya yardımcı olabilir. Öğünleri aşırı büyütmemek ve gazlı içecek tüketimini sınırlamak da bazı kişilerde rahatlama sağlayabilir.
Yemekten sonra kısa bir yürüyüş yapmak, gün içinde yeterli su içmek ve düzenli hareket etmek sindirim düzenini destekleyebilir. Kabızlık yaşayan kişilerde lif tüketiminin uygun şekilde düzenlenmesi de yararlı olabilir. Ancak lif miktarını aniden artırmak bazı kişilerde gaz ve şişkinliği daha da artırabileceğinden değişiklikleri kademeli yapmak önemlidir.
