Mutlak butlan kararı sonrası tedbiren görevden alınan CHP Genel Başkanı Özgür Özel, beraberindeki 90 milletvekiliyle birlikte CHP'den istifa ederek Yeni Parti'yi kurdu. Toplam 91 milletvekilinin yeni oluşuma katılmasıyla birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki (TBMM) sandalye dağılımı değişirken, CHP 24 yıl sonra ana muhalefet partisi konumunu kaybetti.
Yeni tabloya göre CHP, Meclis'te beşinci sıraya gerilerken, ana muhalefet görevini Yeni Parti üstlendi. Bu değişimle birlikte TBMM Başkanvekilliği, İdari Amirlik ve Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) iptal başvurusu yapma yetkisi de Yeni Parti'ye geçti.
Özgür Özel Ve 90 Milletvekili CHP'den İstifa Etti
Mutlak butlan kararı ardından tedbiren görevden alınan CHP lideri Özgür Özel, beraberindeki 90 milletvekiliyle partisinden ayrılarak Yeni Parti'nin kuruluş evrakını imzaladı.
CHP rozetini çıkardığı görülen Özel, açıklamasında,
"Vatana, millete, partimize, hepimize hayırlı olsun." ifadelerini kullandı.
Hacı Bayram'dan Birinci Meclis'e Yürüdü
Yeni Parti'nin kuruluş dilekçesi, Türkiye'nin "tapu senedi" olarak nitelendirilen Lozan Barış Antlaşması'nın 103. yıl dönümünde İçişleri Bakanlığı'na sunuldu.
Kuruluş öncesinde Özgür Özel ve parti kurucuları cuma namazını Hacı Bayram Camii'nde kıldı. Mustafa Kemal Atatürk'ün de 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılışı öncesinde aynı camide cuma namazı kılarak Meclis'e gitmiş olması dikkat çekici bir ayrıntı olarak öne çıktı.
Namazın ardından Özel, Birinci Meclis'e yürüdü ve şu mesajı verdi:
"Yeni Parti ilk seçime kadar ana muhalefet olacak, sonra bütçeleri yapacak iktidarı kuracağız."
İlk Toplantı Anadolu Kulübü'nde Yapıldı
Özgür Özel, cuma namazının ardından Yeni Parti Kurucular Kurulu'nu ilk kez topladı.
Toplantı, 1926 yılında Atatürk'ün talimatıyla kurulan ve ilk başkanlığını İsmet İnönü'nün yaptığı Anadolu Kulübü'nde gerçekleştirildi.
Toplantıda Özgür Özel'in Yeni Parti Genel Başkanı seçileceği, TBMM Grup Başkanvekilleri ile parti yöneticilerinin de belirleneceği bildirildi.
Meclis'teki Sandalye Dağılımı Değişti
Özel ve beraberindeki milletvekillerinin istifa dilekçeleri TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Milletvekili istifalarının, Meclis Başkanlık Divanı incelemesinin ardından işleme alınacağı belirtildi.
İstifaların kabul edilmesiyle birlikte TBMM'deki sandalye dağılımı önemli ölçüde değişti.
Mutlak butlan kararıyla yeniden CHP Genel Başkanlığı'na getirilen Kemal Kılıçdaroğlu liderliğindeki CHP'nin sandalye sayısı 44'e düştü.
Toplam 592 milletvekilinin bulunduğu TBMM'de CHP, AKP, Yeni Parti, DEM Parti ve MHP'nin ardından beşinci sıraya geriledi.
Bu değişimle birlikte CHP, TBMM Başkanvekilliği temsilini de kaybetmiş oldu.
Oturma Düzeni Ve Grup Salonu Değişiyor
TBMM Genel Kurulu'ndaki oturma düzeni de yeniden şekillenecek.
Yeni Parti'nin ana muhalefet konumuna yükselmesiyle birlikte:
CHP'nin kullandığı ana muhalefet sırası Yeni Parti'ye geçecek.
Grup toplantı salonu değişecek.
TBMM'deki grup sayısı 7'ye yükselecek.
Özgür Özel de CHP'deki son grup toplantısında,
"Bugün bu kürsüye CHP'nin grup kürsüsüne veda ederken ana muhalefet partisi grup kürsüsünü asla bırakmıyoruz." ifadelerini kullanmıştı.
Başkanlık Divanı Ve Komisyonlarda Temsil Gücü Arttı
Milletvekili geçişleriyle birlikte Yeni Parti'nin parlamentodaki ağırlığı da arttı.
Bu kapsamda:
TBMM Başkanvekilliği Yeni Parti'ye geçti.
TBMM İdari Amirliği Yeni Parti'ye geçti.
Başkanlık Divanı ve komisyonlardaki temsil gücü yükseldi.
AYM'ye İptal Başvurusu Yetkisi De Yeni Parti'ye Geçti
Ana muhalefet partisinin sahip olduğu Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapma yetkisi de el değiştirdi.
Yeni Parti'nin ana muhalefet olmasıyla birlikte CHP bu yetkisini kaybetti ve söz konusu hak Yeni Parti'ye geçti.
Yeni Parti Seçime Girebilecek Mi?
Siyasi Partiler Kanunu'na göre bir siyasi partinin genel seçime katılabilmesi için bazı şartları yerine getirmesi gerekiyor.
BBC Türkçe'nin derlediği bilgilere göre, 2022 yılında yapılan yasa değişikliğiyle birlikte yalnızca TBMM'de grup kurmak seçime katılmak için yeterli olmaktan çıktı.
Mevcut düzenlemeye göre bir partinin;
En az 41 ilde teşkilatlanması,
Seçimden en az altı ay önce büyük kongresini yapmış olması gerekiyor.
Kulislere göre Yeni Parti, teşkilatlanma çalışmalarını ve Meclis'teki grup yapılanmasını eş zamanlı yürütecek.
Özel ekibinin ayrıca olası bir baskın seçim ihtimaline karşı seçime girme yeterliliğine sahip bir siyasi partiyi de yedekte tutmayı planladığı ifade edildi.
Yeni Parti Genel Merkezi Hazırlanıyor
Edinilen bilgilere göre Yeni Parti'nin genel merkez binası henüz hazır değil.
Parti merkezinin 5 ila 10 gün içerisinde faaliyete geçmesinin planlandığı, internet sitesinin de tamamlanma aşamasında olduğu ve Meclis'e gerekli bildirimlerin yapıldığı öğrenildi.
TBMM'deki Yeni Sandalye Dağılımı
TBMM'deki son tablo şöyle oluştu:
AKP: 277
Yeni Parti: 91
DEM Parti: 56
MHP: 46
CHP: 44
İYİ Parti: 29
Yeni Yol Grubu: 20
Bağımsız: 11
HÜDA PAR: 4
Yeniden Refah Partisi: 4
TİP: 3
DBP: 2
EMEP: 2
Saadet Partisi: 1
Demokrat Parti: 1
Yeni Parti Kurucular Kurulu'ndaki 91 Milletvekili
Yeni Parti'nin Kurucular Kurulu'nda şu milletvekilleri yer aldı:
Ahmet Tuncay Özkan (İzmir)
Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu (Manisa)
Ali Gökçek (İstanbul)
Ali Mahir Başarır (Mersin)
Aliye Coşar (Antalya)
Aliye Timisi Ersever (Ankara)
Asu Kaya (Osmaniye)
Aşkın Genç (Kayseri)
Ayça Taşkent (Sakarya)
Ayhan Barut (Adana)
Aykut Kaya (Antalya)
Aylin Yaman (Ankara)
Barış Karadeniz (Sinop)
Bekir Başevirgen (Manisa)
Bilal Bilici (Adana)
Burhanettin Bulut (Adana)
Bülent Tezcan (Aydın)
Cavit Arı (Antalya)
Cemal Enginyurt (İstanbul)
Cumhur Uzun (Muğla)
Deniz Yavuzyılmaz (Zonguldak)
Deniz Yücel (İzmir)
Doğan Demir (İstanbul)
Ednan Arslan (İzmir)
Elvan Işık Gezmiş (Giresun)
Ensar Aytekin (Balıkesir)
Evrim Karakoz (Aydın)
Evrim Rızvanoğlu Emir (İstanbul)
Eylem Ertuğ Ertuğrul (Zonguldak)
Fahri Özkan (Kırklareli)
Fethi Açıkel (İstanbul)
Gamze Taşcıer (Ankara)
Gizem Özcan (Muğla)
Gökan Zeybek (İstanbul)
Gökçe Gökçen (İzmir)
Gökhan Günaydın (İstanbul)
Harun Özgür Yıldızlı (Kocaeli)
Hasan Öztürk (Bursa)
Hikmet Yalım Halıcı (Isparta)
İbrahim Arslan (Eskişehir)
İsmail Atakan Ünver (Karaman)
İsmet Güneşhan (Çanakkale)
İzzet Akbulut (Burdur)
Kayıhan Pala (Bursa)
Mahmut Tanal (Şanlıurfa)
Mehmet Salih Uzun (İzmir)
Mehmet Tahtasız (Çorum)
Melih Meriç (Gaziantep)
Metin İlhan (Kırşehir)
Murat Bakan (İzmir)
Murat Çan (Samsun)
Murat Emir (Ankara)
Mustafa Erdem (Antalya)
Mustafa Sarıgül (Erzincan)
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (Diyarbakır)
Mühip Kanko (Kocaeli)
Nail Çiler (Kocaeli)
Namık Tan (İstanbul)
Nurhayat Altaca Kayışoğlu (Bursa)
Okan Konuralp (Ankara)
Orhan Sümer (Adana)
Özgür Ceylan (Çanakkale)
Özgür Erdem İncesu (Ardahan)
Özgür Karabat (İstanbul)
Özgür Özel (Manisa)
Reşat Karagöz (Amasya)
Seda Kaya Ösen (İzmir)
Servet Mullaoğlu (Hatay)
Seyit Torun (Ordu)
Sibel Suiçmez (Trabzon)
Suat Özçağdaş (İstanbul)
Süleyman Bülbül (Aydın)
Süreyya Öneş Derici (Muğla)
Şeref Arpacı (Denizli)
Tahsin Ocaklı (Rize)
Talat Dinçer (Mersin)
Talih Özcan (Düzce)
Tekin Bingöl (Ankara)
Turan Taşkın Özer (İstanbul)
Türkan Elçi (İstanbul)
Uğur Bayraktutan (Artvin)
Ulaş Karasu (Sivas)
Umut Akdoğan (Ankara)
Utku Çakırözer (Eskişehir)
Ümit Özlale (İzmir)
Veli Ağbaba (Malatya)
Yaşar Tüzün (Bilecik)
Yunus Emre (İstanbul)
Yüksel Taşkın (İzmir)
Zeynel Emre (İstanbul)
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (İstanbul)
CHP'de Kalan 44 Milletvekili
Yeni Parti'ye katılmayarak CHP'de kalan milletvekilleri ise şu isimlerden oluştu:
Ahmet Baran Yazgan, Ali Fazıl Kasap, Ali Karaoba, Ali Öztunç, Aysu Bankoğlu, Barış Bektaş, Cevdet Akay, Cem Avşar, Deniz Demir, Engin Altay, Erdoğan Toprak, Faik Öztrak, Gamze Akkuş İlgezdi, Gülcan Kış, Gülizar Biçer Karaca, Gürsel Erol, Hasan Öztürkmen, Hüseyin Yıldız, İlhan Kesici, İlhami Özcan Aygun, İnan Akgün Alp, Jale Nur Süllü, Kadim Durmaz, Kadri Enis Berberoğlu, Mahir Polat, Mehmet Güzelmansur, Müzeyyen Şevkin, Nermin Yıldırım Kara, Nurten Yontar, Oğuz Kaan Salıcı, Orhan Sarıbal, Ömer Fethi Gürer, Rahmi Aşkın Türeli, Rıfat Turuntay Nalbantoğlu, Selma Aliye Kavaf, Semra Dinçer, Serkan Sarı, Sevda Erdan Kılıç, Sururi Çorabatır, Tahsin Becan, Türker Ateş, Vecdi Gündoğdu, Yüksel Mansur Kılınç ve Mustafa Adıgüzel.
