IEA Başkanı Fatih Birol, petrol piyasalarındaki gelişmeleri yakından izlediklerini belirterek, Orta Doğu’da yaşanan çatışmaların arz güvenliği açısından önemli riskler oluşturduğunu söyledi. Buna rağmen küresel petrol arzının tamamen kesintiye uğramadığına dikkat çeken Birol, Körfez ülkelerinin alternatif ihracat güzergâhlarını kullanarak sevkiyatlarını sürdürdüğünü ifade etti.
KÖRFEZ’DEN PETROL AKIŞI SÜRÜYOR
Ajansın değerlendirmesine göre başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere bölgedeki üreticiler, Hürmüz Boğazı dışındaki hatları da devreye alarak küresel piyasalara petrol göndermeye devam ediyor. Boğaz üzerinden sevkiyatların da tamamen durmadığı vurgulandı.
Fatih Birol, Körfez ülkelerinin petrol ihracatının haziran sonunda görülen zirvenin altında kaldığını ancak mart başı ile haziran ortası arasındaki döneme kıyasla hâlâ belirgin şekilde yüksek seviyelerde bulunduğunu kaydetti.
DİĞER ÜLKELER ÜRETİMİ ARTIRDI
IEA, yalnızca Körfez ülkelerinin değil, ABD, Brezilya, Venezuela ve Kazakistan gibi büyük üreticilerin de ihracatlarını artırarak piyasadaki arz açığının büyümesini önlediğini bildirdi.
Talep tarafında ise Çin’in ham petrol ithalatındaki düşüşün küresel piyasaların dengelenmesine katkı sağladığı belirtildi. Ajans ayrıca IEA üyesi ülkelerin acil durum stoklarından piyasaya yaklaşık 290 milyon varil petrol sunduğunu, gerektiğinde kullanılabilecek 1 milyar varilin üzerinde stratejik rezervin de hazır tutulduğunu açıkladı.
BENZİN VE MOTORİNDE BASKI DEVAM EDİYOR
IEA’nın raporunda dikkat çeken bir diğer başlık ise rafine petrol ürünleri oldu. Ham petrol arzı güçlü görünmesine rağmen rafineri faaliyetlerinin aynı hızda toparlanamaması nedeniyle benzin ve motorin piyasasında sıkışıklığın sürdüğü ifade edildi.
Bu durum, ham petrol fiyatlarında sınırlı geri çekilmeler yaşansa bile akaryakıt fiyatlarının kısa vadede aynı oranda düşmeyebileceğine işaret ediyor.
SON İKİ HAFTADA 12 LİRA ZAM GELDİ
Türkiye’de akaryakıt fiyatları son günlerde peş peşe gelen zamlarla gündemde. Son iki haftada benzin ve motorinin litre fiyatına yapılan artışların toplamı yaklaşık 12 liraya ulaştı. Uluslararası petrol fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra döviz kurundaki hareketlilik de pompa fiyatlarını yukarı taşıyan başlıca etkenler arasında yer aldı.
Sürücüler, özellikle Orta Doğu’dan gelecek haberleri yakından takip ederken, petrol piyasasında yaşanabilecek her yeni gelişme akaryakıt tabelalarına doğrudan yansıyabiliyor.
LNG PİYASASINDA DA UYARI
IEA, doğal gaz piyasasına ilişkin değerlendirmesinde ise ABD ve Kanada’dan yapılan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarının Hürmüz Boğazı kaynaklı arz kaybının önemli bölümünü telafi ettiğini belirtti. Ancak Körfez’den LNG ihracatının gecikmesi halinde Avrupa başta olmak üzere birçok ithalatçı ülkenin önümüzdeki kış öncesinde daha sıkı bir piyasa ile karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
GÖZLER YENİ ZAM İHTİMALİNDE
IEA’nın petrol arzının güçlü seyrini koruduğuna yönelik açıklaması piyasalarda kısmi bir rahatlama sağlasa da, jeopolitik risklerin devam etmesi fiyatlarda dalgalanma ihtimalini canlı tutuyor.
Enerji piyasalarını izleyen çevreler, Brent petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş yaşanması veya döviz kurundaki hareketliliğin sürmesi halinde akaryakıt fiyatlarına önümüzdeki günlerde yeni zamların gelebileceğini değerlendiriyor. Bu nedenle hem küresel enerji piyasalarındaki gelişmeler hem de Orta Doğu’daki jeopolitik süreç, araç sahipleri tarafından yakından izlenmeye devam ediyor.
