CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen en düşük emekli aylığı düzenlemesine ilişkin yaptığı konuşmada, düzenlemenin kök aylıkları artırmadığını belirterek, Hazine desteğine ihtiyaç duyan emekli sayısının 5 milyon 100 bine ulaştığını söyledi. Genç, bu sayının İzmir'in nüfusunu geçtiğine dikkat çekerek, emeklilerin yaşadığı ekonomik tabloyu eleştirdi.
TBMM Genel Kurulu'nda görüşmeleri devam eden Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kapsamında, en düşük emekli aylığının 20 bin liradan 23 bin 552 liraya çıkarılması öngörülüyor.
Teklif üzerine söz alan CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, düzenlemenin emekli maaşlarının temelini oluşturan kök aylıkları artırmadığını, yalnızca Hazine tarafından yapılan tamamlamayı yükselttiğini savundu.
"Emekli Yoksulluğu Artık Dev Bir Şehir Büyüklüğünde"
Konuşmasında teklifin etki analizine dikkat çeken Genç, Türkiye'de gelir ve aylık alan yaklaşık 17 milyon kişi bulunduğunu belirtti.
Etki analizine göre, en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya tamamlanmasıyla 5 milyon 100 bin kişinin bu düzenlemeden yararlanacağını ifade eden Genç, aylık alan her 10 kişiden 3'ünün kendi emekli maaşıyla bu tutara ulaşamadığını ve Hazine desteğine ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Bu rakamın nüfus bakımından dikkat çekici olduğunu belirten Genç, "5 milyon 100 bin kişi bir ilde yaşasaydı İstanbul ve Ankara'nın ardından Türkiye'nin en kalabalık üçüncü ili olur, İzmir'i geride bırakırdı. İktidarın emekli politikasının sonunda İzmir'den daha kalabalık bir nüfus Hazine'nin tamamlamasına bağlandı. Emekli yoksulluğu artık bir toplumsal kesimin sorunu değil, dev bir şehir büyüklüğündedir." ifadelerini kullandı.
"Taban Aylığa Bağımlı Emekli Sayısı 200 Bin Kişi Daha Artıyor"
Aşkın Genç, etki analizinde bugün 20 bin liranın altında kök aylığı bulunan emekli sayısının 4 milyon 900 bin olarak açıklandığını hatırlatarak, yeni düzenlemeden 5 milyon 100 bin kişinin yararlanmasının beklendiğini söyledi.
Bunun, en düşük emekli aylığına bağımlı kişi sayısının 200 bin daha artacağı anlamına geldiğini belirten Genç, şu değerlendirmede bulundu:
"Rakam yükseliyor ama sistemin yukarı taşıdığı emekli sayısı değil, taban aylığa düşürdüğü emekli sayısı artıyor."
"Yedi Yıldır Sorun Çözülmedi"
Genç, en düşük emekli aylığı uygulamasının 2019 yılında bin lira ile başladığını, yeni düzenlemeyle on ikinci kez güncellendiğini ifade etti.
Yedi yıldır sorunun çözülmediğini savunan Genç, her altı ayda bir torba kanunlarla yalnızca yeni bir rakam belirlendiğini, buna karşın kök aylıklar ile aylık bağlama oranlarında herhangi bir düzenleme yapılmadığını söyledi.
Hazine tamamlamasının büyümesiyle birlikte ödenen prim ile bağlanan aylık arasındaki ilişkinin zayıfladığını dile getiren Genç, emeklilik hakkının giderek sosyal yardıma benzemeye başladığını öne sürdü.
Genç, Hazine farkının kök aylığa eklenmediğini, bu nedenle sonraki zamların yine düşük kök aylık üzerinden hesaplandığını belirterek, emeklilerin kağıt üzerinde zam aldığı halde taban aylık yeniden artırılmazsa gelirlerinde artış yaşanmadığını ifade etti.
"Kişi Başına Günlük Karşılığı Yalnızca 86 Lira"
Teklifin etki analizine göre düzenlemenin 6 aylık maliyetinin 79 milyar lira olduğunu aktaran Genç, bu rakamın 5 milyon 100 bin kişi ve altı aya bölündüğünde kişi başına aylık ortalama 2 bin 582 liraya, günlük ise 86 liraya karşılık geldiğini söyledi.
Ayrıca 23 bin 552 liralık en düşük emekli aylığının yalnızca yüzde 17,76'lık altı aylık enflasyon oranı kadar artırıldığını belirten Genç, bu nedenle düzenlemede herhangi bir refah payı bulunmadığını ifade etti.
"Yaşam Maliyetinin Ancak Yarısını Karşılıyor"
Genç, TÜRK-İŞ'in Haziran ayı verilerine göre bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyetinin 46 bin 248 lira olarak hesaplandığını hatırlattı.
En düşük emekli aylığının bu tutarın yalnızca yüzde 51'ini karşıladığını belirten Genç, iki rakam arasındaki farkın 22 bin 696 lira olduğunu söyledi.
Emeklilerin markette, kirada, elektrik ve doğal gaz faturalarında farklı bir fiyat tarifesiyle karşılaşmadığını vurgulayan Genç, buna rağmen en düşük emekli aylığının tek kişinin yaşam maliyetinin yarısında kaldığını dile getirdi.
"Emeklinin Altı Aylık Artışı Faizin Yalnızca On Gününe Denk Geliyor"
Konuşmasında bütçe verilerine de değinen Aşkın Genç, emekli aylıklarındaki artış için ayrılan 79 milyar liralık kaynağın, Hazine'nin yılın ilk altı ayında yaptığı 1 trilyon 464 milyar liralık faiz ödemesiyle karşılaştırıldığında dikkat çekici bir tablo ortaya çıktığını söyledi.
Genç, günlük ortalama 8,1 milyar lira faiz ödemesi yapıldığını belirterek, aynı dönemde faiz ödemelerinin emeklilere ayrılan ilave kaynağın 18,5 katına ulaştığını ifade etti.
"Beş milyon 100 bin emeklinin altı aylık artışı, faiz ödemelerinizin yalnızca on gününe denk geliyor." diyen Genç, emeklilere yönelik "Bütçe imkanları çerçevesinde" ifadelerinin kullanıldığını söyledi.
"Kalıcı Yoksulluk Yönetimi"
Konuşmasının sonunda düzenlemeye yönelik eleştirilerini sürdüren CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, teklifin emekli aylıklarını büyütmediğini, Hazine tarafından tamamlanan aylığa bağımlı emekli kitlesini büyüttüğünü savundu.
Genç, "İktidar emekliye refah sağlamıyor, yoksulluğun resmi tarifesini güncelliyor. Emekliyi her altı ayda bir torba kanuna mahkum eden düzen sosyal güvenlik değil, kalıcı yoksulluk yönetimidir. Emekli, bütçeden verilecek bir lütfu değil, ödediği primin karşılığını istiyor." ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.
