Farklı malzemelerin bir araya gelmesiyle hazırlanan aşure tatlısı, toplumda birlik, beraberlik, dayanışma ve bereketin sembolü olarak görülüyor. Bu nedenle Aşure Günü, yalnızca bir tatlı geleneği değil aynı zamanda sosyal dayanışmanın güçlendiği özel bir zaman dilimi olarak değerlendiriliyor.
AŞURE AYININ VE AŞURE GÜNÜ'NÜN ANLAMI: İSLAM GELENEĞİNDE ÖNEMLİ BİR GÜN
Aşure Günü ile ilgili İslam kültüründe birçok rivayet bulunuyor. Rivayetlere göre Nuh Peygamber'in gemisinin tufandan sonra karaya oturduğu gün gemide kalan son erzaklarla aşure hazırlanmış, bu nedenle aşure bereketin simgesi olarak kabul edilmiştir.
Yine İslam geleneğinde Musa Peygamber'in Firavun'un zulmünden kurtuluşu, Yunus Peygamber'in balığın karnından çıkışı, İbrahim Peygamber'in ateşten kurtuluşu ve Yusuf Peygamber'in kuyudan çıkarılması gibi önemli olayların da Aşure Günü'nde gerçekleştiğine inanılıyor. Ancak bu rivayetlerin tamamı aynı derecede kesin dini bilgi olarak kabul edilmiyor.
KERBELA'NIN HÜZNÜ DE BU GÜNDE HATIRLANIYOR
Aşure Günü'nün tarihi açıdan en önemli yönlerinden biri ise Kerbela Olayı'dır. Hz. Hüseyin ve beraberindeki yakınlarının Kerbela'da şehit edilmesi nedeniyle özellikle Şii Müslümanlar için bu gün yas ve matem anlamı taşıyor.
Sünni gelenekte ise Aşure Günü daha çok ibadet, paylaşma, yardımlaşma ve oruçla değerlendiriliyor. Bu yönüyle Aşure Günü, İslam dünyasının farklı kesimlerinde farklı anlamlar taşısa da ortak bir manevi değerde buluşuyor.
AŞURE NEDEN DAĞITILIR?
Uzmanlara göre aşurenin çok sayıda farklı malzemenin birleşiminden oluşması, toplumdaki farklılıkların birlik içinde yaşamasını simgeliyor.
Aşure dağıtma geleneği;
Birlik ve beraberliği,
Dayanışmayı,
Bereketi,
Komşuluk ilişkilerini,
Paylaşma kültürünü
güçlendiren önemli bir toplumsal değer olarak görülüyor.
AŞURE GÜNÜ'NDE ORUÇ TUTULUR MU?
Sünni İslam geleneğinde Muharrem ayının 9 ve 10. günleri veya 10 ve 11. günlerinde oruç tutulması tavsiye ediliyor. Bu uygulama farz değil, sünnet ve nafile ibadet kapsamında değerlendiriliyor.
Şii gelenekte ise Kerbela hadisesinin hüznü nedeniyle güne farklı bir anlam yükleniyor ve ibadet uygulamalarında farklılıklar görülebiliyor.
EVDE KOLAY VE LEZZETLİ AŞURE NASIL YAPILIR?
Muharrem ayında en çok araştırılan konuların başında gelen aşure tarifi, zengin içeriği ve besleyici özellikleriyle dikkat çekiyor.
Aşure için gerekli malzemeler
2 su bardağı aşurelik buğday
1 su bardağı nohut
1 su bardağı kuru fasulye
1 çay bardağı pirinç
1 su bardağı kuru kayısı (doğranmış)
1 su bardağı kuru incir (doğranmış)
1 su bardağı kuru üzüm
1 çay bardağı kuş üzümü (isteğe bağlı)
2–2,5 su bardağı toz şeker
10–12 su bardağı su
Üzeri İçin
Ceviz
Fındık
Tarçın
Nar taneleri
Hindistan cevizi
Antep fıstığı (isteğe bağlı)
AŞURE YAPILIŞI
1. Buğdayı yıkayıp üzerini geçecek kadar suyla kısa süre kaynatın ve bir gece bekletin.
2. Nohut ile kuru fasulyeyi ayrı kaplarda bir gece önceden ıslatın.
3. Ertesi gün buğdayı yumuşayana kadar haşlayın.
4. Ayrı ayrı haşlanan nohut ve fasulyeyi buğdayın içerisine ekleyin.
5. Pirinci ilave ederek karıştırın.
6. Kuru üzüm, kayısı ve kuş üzümünü ekleyin.
7. Şekeri ilave edip yaklaşık 10-15 dakika daha kaynatın.
8. Doğranmış incirleri en son ekleyerek birkaç dakika daha pişirin.
9. Kıvam koyu olursa sıcak su ilave edin.
10. Kaselere paylaştırıp soğumaya bırakın.
11. Üzerini ceviz, tarçın, nar ve diğer malzemelerle süsleyerek servis edin.
AŞURE YAPMANIN PÜF NOKTASI
Aşure soğudukça kıvamı belirgin şekilde koyulaşır. Bu nedenle ocaktan alınırken biraz daha akışkan kıvamda bırakılması tavsiye edilir. Böylece dinlendikten sonra ideal yoğunluğa ulaşır.
Yüzyıllardır sofralarda yer bulan aşure, bugün de paylaşmanın, bereketin ve komşuluk kültürünün en güçlü simgelerinden biri olmaya devam ediyor.
