Genç, ekonomide yaşanan sorunların yalnızca enflasyonla açıklanamayacağını belirterek, dış finansman bağımlılığından bütçe dengesine kadar birçok alanda ciddi risklerin oluştuğunu söyledi.
Türkiye'nin yatırım açığı 402 milyar doları aştı
Türkiye'nin net uluslararası yatırım pozisyonu açığının Nisan 2026 itibarıyla 402,3 milyar dolara yükseldiğini belirten Aşkın Genç, ülkenin dış finansmana bağımlılığının giderek arttığını ifade etti.
Genç, bir yıl içinde ödenmesi veya çevrilmesi gereken kısa vadeli dış borç tutarının 242 milyar dolara ulaştığını hatırlatarak, toplam dış borç stokunun yaklaşık yüzde 47'sinin bir yıl veya daha kısa vadeli borçlardan oluştuğunu söyledi.
Türkiye'nin yurt dışındaki varlıklarının 406 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu, buna karşılık yükümlülüklerinin ise 808,3 milyar dolara ulaştığını belirten Genç, "Bu tablo ekonominin dış kaynak girişine ne kadar bağımlı hale geldiğini açıkça ortaya koyuyor" dedi.
Merkez Bankası rezervlerinde 16,7 milyar dolarlık düşüş
Merkez Bankası rezervlerindeki gerilemeye de dikkat çeken CHP'li vekil, 15 Mayıs'ta 168,8 milyar dolar olan toplam rezervlerin 12 Haziran haftasında 152,1 milyar dolara düştüğünü söyledi.
Yaklaşık dört haftalık süreçte rezervlerde 16,7 milyar dolarlık azalma yaşandığını belirten Genç, rezervlerdeki düşüşün ekonominin dış şoklara karşı kırılganlığını artırdığını savundu.
Genç, "İktidar rezervlerin yüksek olduğu günleri anlatıyor. Ancak önemli olan rezervlerin hangi baskılar altında ve ne hızla eridiğidir" ifadelerini kullandı.
Merkezi yönetim bütçesindeki bozulmaya da dikkat çeken Aşkın Genç, Mayıs ayında bütçenin 298,2 milyar lira açık verdiğini söyledi.
Geçen yılın aynı ayında bütçenin 235,2 milyar lira fazla verdiğini hatırlatan Genç, faiz dışı bütçede de geçen yılki 346 milyar liralık fazlanın bu yıl 169 milyar liralık açığa dönüştüğünü belirtti.
Yılın ilk beş ayında bütçe açığının 1 trilyon 56 milyar liraya ulaştığını kaydeden Genç, iktidarın geçici vergi tahsilatlarını öne çekerek bütçe görünümünü iyileştirmeye çalıştığını ancak Mayıs verilerinin gerçek tabloyu ortaya koyduğunu öne sürdü.
"Toplanan her 100 liralık verginin 24 lirası faize gidiyor"
Faiz ödemelerindeki artışın bütçe üzerindeki yüküne dikkat çeken Genç, yılın ilk beş ayında faiz giderlerinin 1 trilyon 263 milyar liraya ulaştığını söyledi.
Faiz harcamalarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51,1 arttığını belirten Genç, şu değerlendirmede bulundu:
"Toplanan her 100 liralık verginin yaklaşık 24 lirası faiz ödemelerine gidiyor. Yurttaştan alınan vergi; okul, hastane, yatırım ve sosyal destek için değil, yanlış ekonomi politikalarının faiz faturasını kapatmak için kullanılıyor."
Genç ayrıca faiz dışı bütçenin de açık vermeye başlamasının, kamu maliyesindeki sorunların yalnızca yüksek faizden kaynaklanmadığını gösterdiğini ifade etti.
Vatandaşın borcu 7 trilyon lirayı aştı
Ekonomideki en önemli sorunlardan birinin vatandaşın giderek artan borç yükü olduğunu belirten CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, bireysel kredi ve kredi kartı borçlarının 6 trilyon 896 milyar liraya yükseldiğini söyledi.
Varlık yönetim şirketlerine devredilen alacaklarla birlikte toplam finansal borcun 7 trilyon lira sınırını geçtiğini belirten Genç, yıl başından bu yana bireysel kredi ve kredi kartı borçlarında 1 trilyon liranın üzerinde artış yaşandığını kaydetti.
Bankaların tahsil edemediği bireysel kredi ve kredi kartı alacaklarının ise 310 milyar liraya ulaştığını ifade eden Genç, vatandaşın gelirini artırarak değil, borcunu büyüterek yaşamını sürdürmeye çalıştığını savundu.
"Kredi kartı temel ihtiyaçların finansman aracı oldu"
Kredi kartlarının artık temel tüketim harcamalarının finansmanında kullanıldığını söyleyen Genç, vatandaşın hem bankalara hem de varlık yönetim şirketlerine olan borçlarının büyüdüğünü belirtti.
Bu durumun uygulanan ekonomik programın vatandaşın yükünü hafifletmediğini, aksine borç sarmalını derinleştirdiğini ifade etti.
İcra dosyası sayısı 25,3 milyona ulaştı
Adliyelerdeki icra dosyalarındaki artışa da dikkat çeken Genç, yılın başından 20 Haziran tarihine kadar icra dairelerine 4 milyon 724 bin yeni dosya geldiğini açıkladı.
Türkiye genelindeki derdest dosya sayısının 25 milyon 351 bine yükseldiğini belirten Genç, son bir yılda dosya sayısının 1 milyon 534 bin arttığını söyledi.
İcra dosyalarındaki yükselişin ekonomik sıkıntıların vatandaş üzerindeki etkisini gösterdiğini belirten Genç, "Bu rakamlar insanların geçim mücadelesinin adliye dosyalarına dönüşmüş halidir" dedi.
Tarımsal maliyetler yükselmeye devam ediyor
Tarım sektöründeki maliyet artışlarının yeni dönemde gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceğini belirten Aşkın Genç, tarımsal girdi fiyatlarının Nisan ayında aylık yüzde 5,61, yıllık bazda ise yüzde 38,97 arttığını söyledi.
Özellikle gübre fiyatlarındaki yıllık artışın yüzde 62,77'ye ulaştığını ifade eden Genç, enerji ve yağlayıcılardaki yıllık artış oranının da yüzde 48,44 olduğunu kaydetti.
Çiftçilerin artan maliyetlerle üretim yapmakta zorlandığını belirten Genç, yüksek gübre, mazot, ilaç ve yem fiyatlarının hem üreticiyi hem de tüketiciyi olumsuz etkilediğini dile getirdi.
"Türkiye'nin gerçek bir ekonomi programına ihtiyacı var"
Açıklamasının sonunda ekonomide yapısal çözümlere ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, birkaç aylık veriler üzerinden başarı hikayesi yazılmasının sorunları çözmeyeceğini söyledi.
Genç, Türkiye'nin üretimi güçlendiren, çiftçinin maliyetlerini düşüren, vatandaşın borç yükünü hafifleten, bütçeyi faiz ödemelerine bağımlı olmaktan kurtaran ve dış finansman ihtiyacını azaltan kapsamlı bir ekonomi programına ihtiyaç duyduğunu belirterek, ekonomi yönetiminin vatandaşın yaşadığı hayat pahalılığı ve geçim sorunlarına odaklanması gerektiğini ifade etti.
